# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00051016:0078
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00051016:0078?run=19
# Title: Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 4, 1
# Folio 39v, page id 00051016:0078
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00051016&page=78
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00051016/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 19, 2026-07-30T15:53:31Z — 188 lines, status machine
# Lines: 188 recognised, mean confidence 0.86
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Diffcultas in primis ud eo est ut libenatur p a maguo claterio, id euius cum debeas sit satis est
forte non libenter cedet debiliori quod V cum axe suo connectit. itaque  licebit eam liben
e
rationem efficere lento motu ut paulatua  lingula ex fossuli exeat, remante circulti
ipsius  ae y.
Sed hoc cum consdero affulget nova lux, nimirum, non videtur opus esse separata
vi ad Elaterium magnum relendendum, sed hoc ipso cir curtum peri fortasse potest axis in quo
est y fari portasse potest, si scilicet magua parte crrenitus dimidia parte magna parte circul
insumta agatur se sub C et ita cendatur fe noissime autem propellatur p evusque ut rursus
delabatur delabatur  de monticulo, et tunidemum diuntium reliquum ilmeris nola  absolvatur
sed sunt difficultates circa regs motum contrarium, in primis
cica rescessum supervenientem non absoluta trausportatione. Nam facta
eoque ipso agat seu transportet.
vix transportatione, et superocemiente statim regressu retendendi tempus non est, quia
i ponamus venisse axem in quo est 17 super 0, et ita facctam esse transportationem in seque
et statim sequi regressum subtinctionem ver divitionem, seu subtrahi aliqu
5o hoc 0. vel 10. tunc statim transportaatio fieri debet in axem sequente
tem axem
cum tamen elaterium non dum sit retensum. Ita videtior ad relendendum itaque
videtur hacfisunius poamgasi cogitatio
non posse procedere, nec licebit magno circuitu uti ad relendendum Elaterium
sed aliquo tantum ad liberandum. Es cicuitus
itaque manet quod diximus ad sign. 
Sed nunc demum adhuc nova incidit constructio nostrae Machinae, composita
toti bitadpolus ex his quae diximus pagnia praecedente de rota super axe mobili, et ei per
ullra sy it siriore lateriolum connexa, transportationes ame quo extra transportationes cum
uopassustatum axe movetur, at transportationes sola recipit. Huic jum ad quae ob magnam leu
institnatumrt tatem, motum ordinarium non turbant. Huic atjiciamus jam aliquod ex velem nostra
Mediam disponatur tantam let deinde a
penerali motu dispositum arpiatur, et ad perficiendam denique transportationem perducatur
due lingulae constrnctione, ut scilicet pro transportatione
tota si placet 5 circiter deatium similis allis vas ine
vecus machina exhibet. Eam diponat trachiolum y. Quo facto inferiorem expartem
Nimirum inter 1X et 1y. sit
es
ampiat rota quae duas dentium aequalim connectit aequae etiam in medio posita est, et ita
cabet duplicem usum unum  ul in eandem plagum lendant am omnia, alterum hujus transporbavis)
quofacto apis sinistra arri adt. faci propellet rotam 1V. sed efficiendum ut propellat
Nota ppot est rota connextens duas notas mulliplicationis esse utraque
esfici ut ipsa Eota mulliplicaiois 2d quod quaeriam efficral et rota
summa celeritate
termedia sit infia drecti super ipsa et infra rota v. Quicquid sit habemus tandem
aor est. potest et
iuguuat falter Merhodum certam et satis contractam, quam nunc cogitemus reddere simplicissimam
omnia autem Ehaperia magna hac raione evanescunt. Tantum ut
fius este later ola rotae B, ita elatertolam roto mediae, seu
disponeda minu est rotae v semalisponemdae debilius est elateriolo foreius ese
lateriguum rotae ama
debet Elateriolo rotae disponendae.
a, et per hanc 1x
Res sit institui potest Rora Mulliplicationis 12 circumagit rotam ab, cujus index seu brachulum 19, tangit
rota dispositionis dentem p eumque pamu promovet, ut dens s arripi possit a rota, connectent
rotas multiplicationis b. quae in eendem it
agam cum 10, jum Carhepta a b
tanc dens r rotae dispositionis agit 2otam 20.. Ubi notandom si rotae dispositionis
i seu
dentes non possunt accommodari tribus officiis, posse plures diversas rotes iei poni ad eundem e
axim unon ante vel post aliam, quam si opus unasuis dentrbs semper ad
t
e
alia denique semper ad Y. accommodetur
adem ipsius it
atia semper
Y celerrimam
rotae brevis  ipsi
ces habent quam ie dentes
quod effici potest, si dens Y longus
cam parum, etsicimilla rolu
enum hoc incommodum, superesse videtur quo
uo finem operationis restare possunt quaedam adhuc peragenda iper transportationes cui in coneodo
ren 
eat
Dhaerentis mon
habebit scilicet decenidentes exiguos
ipsi
inhil occurri pt, efficiendo ut pt propellatur primo statim intio dericuae partis 1v et sic consentaentet moti
e
s
ita ut id sit peractam anes dimidiam decimam ipsius
liansportatio paro necessaria in 3V. tunc 2b mature aute decimam ipsius 1V absolutam
stu ipsius elastris totae b, immediati post brapiat,  et Y rapiat aV.
10
debet et effici
gat quemntium opus esset plares quam 10 esse dentes ipsius b t v. g. 40. s ut decima pars habeat
eptr,  ita ut durm primus rocae 10 agit in is, secundy rotae 2b agat in 25, et ita pono sed diffi calus
nonneu Eaer pacomnedasio et sialioqui simpler sit madrina haec residua nocere non revu possunt, ut ex defer
et hoc incommidam, quod etiam durante additione et subtractione soca
ipus est movere rotas e positas super 0. ut fiant transportaioes. Nota si alternis unus dens rotae e
Estet
vaeuus, illus tempore facilius fient tinasportationes ad huc residues. H cum hoc se velimm effrcitausfor
mea methodo apparuit.
mationes semper tempore dentis mehi ipsius e non ops esset duplici rota a et V. nec (altu
A
Sovissime video onibuablegatis dispositionibus ad simplicem linustationem sic
seu motu potae v super elato rictum axis ar.
perveniri possit: Pono 1e agere ia, et perconsequlus 1x, quae suo circuita peracto perintermediam rotum ope
binchioli iy per intermediam rotam p tums ferat in 2Y, idque non immediate quia simplici ductu, ita
veteritatis in continuatis transportationibo
rin
tino
hoc cursus ita 3
ererius ua necima in ratione dupta,
Ex sin simul 1V deberet movere 2V, et 2n Muovere 3Y, moveretur 3V in qua diapla celentate et ita porio. Hoc ut evitet
esc
nem oifficultatem
pota 1x paulo ante tin applicalum rotae p rotean tensum seuper a motu generali rotauu intermediam
in
enim
namdum
sit Elaterium
quim
ita vel
solte jam censum on sit
hiterageo moveret oman
propessu, midia autem tertia fiori debet hansportuo s qua supervemial. Porro cum
ctu
C pa
uve
prima fortia parte onstatii is decimae gurationis
claterum liberatur
et iy et ab elalerio propellitur eota 10ma ips
feri pote
ut hoc uodo ex continigunt
lacionis ex ab solvuntur. et ita nit supere vitranem
taves absolvi 
duns tertias n
liberationes hub duae
debe a oia inta hoc tempus absolor
tertra seuentisgu iatiovis quia posten
elendi deberet seu ut sorte diffehe er ineerdisat
nentpcedere possit debessantem 1d iaterm habere
lur elaterim
tatis fortet
sit mpl cetur dent reseabu  iticle ralsi p lu asanid
Eodeam
diate inte traisvitatione
malius et absolutiusres
imais instituetur
non restiluat Elastrum
alia hiagula iu vo
vel in redia,
el
cum possiuit ane
tatra ine
lio esse perno
ide dentes rotae
eis repomentes
ptra
 alio plano
dentes ejusde
hotae p rosomen
tes ipsi iy ut pos
est fieri ut in
cum becima ipsius 1
congrehendantur les
cel
restillatiu
intefi
clastum
ponenda
quod sequita
debet esse in eatam q
Honis parte decim
quom quod seqe
n anergundi
ngopationem
dmtam
ile regces
alul
ctu
aam
pstrum
ad
dentes rotae
laxatur, ut
potucude ue
te
sacag
ps
intes ad P
rassilutim sit
b claterio
verem saedem
beratur et 2P si opus imo e 3P dc;
cabpoleus posum. pr vilam pri oerendu eri
eidem
geprae tempus transportatian
liae ipsius de