# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00051016:0090 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00051016:0090?run=19 # Title: Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 4, 1 # Folio 45v, page id 00051016:0090 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00051016&page=90 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00051016/jpgs/default/00000090.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 19, 2026-07-30T15:53:31Z — 90 lines, status machine # Lines: 90 recognised, mean confidence 0.91 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. i adem it il cunue quam erallo abesse ab 19 ut setur absoluta hoc intervalee seu decima parte, qua facta tansportatio lingula in sequens intervallum perveniat; quo postea in regressu dimidim intervallum habeat sibi ad relendendum in progressu autem lingula haec il nnhil tanget se non retendet sed licet refendendum aliquid invenial sed cedet in ilo fexilis in unam partem alioqui s relensio fieret in intervallo transportationis quod fieri non debet. At in regressu resistet, ne relendet Contra erit alia lingula ab altera parte ipsius 1y (etsi etiam in alio planoss e in eod quam iy licet in eodem plano sum t) quae in motu vidnarm directo seu antegrado proecedet iy, et ita efficiet, ut p sit tensa, quo ab 1g detendi possit. A ponamus jan motu retiogrado ire 1V 0 ad g. et transporlando uuterre 1 a 2V, in ea transpor- latione sequ1 sequen nihil agere pt debet, nec statum relendere intero allo congrationis tansportationis gliaqui quici in darante intervallo transportationis relensionem non debere fieri supra notavimus. As si forte a mota retrogundo in g statim reconvereezetur 1V ad motum antegradum in 0, tunc debet statum Relendera 12, itaque is debet, habere eandemconditione quam 1 ut immediate sequatur proxium sit, ipsi y intra ide deu intervallum, et in unam partem sit flexile ut scilicet motu retrogrado non lendat sed fantum motu antegrado rotae ip dentes ad omnia officia ta officia adeptentur, ut Et sic omnia sunt absoluta. scilicet rota tendatur a lingulis it, iA, delendatur a brachiolo, Ut ceneatur teneat Aiveolam Elastri gF, propellatur. ab hoc Elastro, repellat 2C, versus 2a. propellat 2Y uno dentis intervalio hoec ut fiatit, conjungi possunt plures rotae constituentes sibi parallelae propellatum et connexae ut officia incoupatibilia diversis dentibus seu planis rribuantur. Alus ita demum optima quantum post tob tentamenta Enditale s aergumentumque hoc toties versatum judicare possum ratione residerata machinae constrnctionem absolvi Elassium of ubilius ponetur sub p spatu lucrandi causa, ne Rotae, ut 1V et 2Y salis propinquae situ admoveri possunt praecertam cumliceat efficere ut non sint in eodem de plano et ita altlernis nunc una nunc altero sit prior vel posterior, 3V prior, et. accomundatis quantum is quid emineat ad hoc opus ieterponendis P. Et lingulis seubracha binchio 1y.:l. 1) 1x prior 2V posteria, quae nondere necesse est, in ipsam rotum 1V, sed tantum in ejus axem siu Viy potius, superficiem cylindirum form uateriatem in qua est 18. quae super ficies cylindrica seu canna, mobilis est super cylindio seu ape ipsius 1a 1C producto usque intra cannam ipsius IV. in hac machina nulla sunt dispositiones seu dilationese, quae alioqui faciunt, ut post operationem finitam adhuc aliquid restet. Habet et hoc egregium quo aeque apta est ad additionem ad subtrnctionem, quam ad multiplicationeim e divisionem, cum in alis constructionibus opus esset motum aliquem generalem durante additione vel subtractione ad instar multiplicationis vel divisconis, pistitui. Aaec etiam constractio proinde ad alia inventa additia, additionis ege ost scilicet per modum tangendi orgam Musici praestanda. item in mulfiplicave et diviscone rem ita ordinandu, ut mitio slatum omnes quoque multiplicatores vel divisres disponere liceat, nec tangere machman ullo modo opus sit, accommodari optime potest. i salis magna esset machina, posset accommodari endem ad omniis generis proportiones alias a decadica; non excedentes certam quid earumue mixturas v. y. 3 debent isse 30ge 4di mulliplicari per 3 Clasis protadentum inaequalum sit dentrm habeant dentes 36 si placet, ex his. rota Mult. dentia 20to At ponat pro di ponatur super 4 pro gC super 30, pro Hateris super 1. d. sit rota add dcatibus ut super rota, ingeriano m uper ota 36. Eultis prodcicatur sic, additiones similiter sic admoveahitur super maleris tanquam ultimis rota dentraso more solito. Sed ob hecerogeneitatem huc non procedit progressus in multiplicatido 3 tionis 1t dentium, super, 3 cqrossit9d seu promotio machinae multiplicatricis sub machina addisionis si longa Machina nostra sit in partu ejus a poteris quaedam multi qiene at doder, rgratum aoteis a splntias, stud nerte stu coiatimg eg Tcostructione si ve habcamus 3sse6gl. 4d quaeram nume lin sis et qno multplicare 3per 3 et 6 per 12 et 4 per