# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00051018:0008
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00051018:0008?run=19
# Title: Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5
# Folio 4v, page id 00051018:0008
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00051018&page=8
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00051018/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 19, 2026-07-30T15:53:31Z — 85 lines, status machine
# Lines: 85 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

pe
et ultra
Notandum quoque nihil quidem referre quo
ordine collocentur Rotae multplicantes
4( 1. 2. 4. etc. recte tamen collocari
ordine nna cyphrarum 1. 2. 3. 4. 5. et.
Neq enim Natulominus enim in potestate
manetus quam primo quam secundus loco
circumagere velis.
quae s9 repraesentat seu
v.g. quae nanuplo Trochlea re
res
et
Ne Rota multiplicans fiat nigis magna
. Respondem
impediri potest, si Trochlea imprantata fiat
primus magnis  insigniter apparet
Ut si 6945823 19 10
Multiplica 42964. per numerum quemli
bet satis grandem conjecturalem
tanto minor, se rvata eadem proportion interrochleont Rotam
tensione
G
Le in motu Trochlearum, chordarumque ircumaione
equatur aliqua irregularitas  possim
s
ferre
hordarum loco anmili ferrei calenulae ef adhiberi et
ilibet in Trochlearuem Rotarumve in cirsumferentiis
chalce
ibi calena incumbere debet, denticuli singuli
semper catenulae annlis responsur, adhiberi
linfigi
 machinam admiabiliorem reddere vellemus
posset effici un non sit necesse circumagtis ab homme
45 682, productum
quinque circumactioniboshabebis
Hoc subtrane a dividendo
 Quidem eo minus est. Provactum
iterm divide per alium numerum
arbitrarium
rotas, nec promoverti machinam Multiplicatoriam de operatione in opevitionem
haec omnia rebus
e ita
L
ut omnia
ab mitro  constitutis ponte
machrnae fierent Sed haec machinam
redderent ut sumtuosiorem, et magis implicatam
ita ad usum fortasse nihilo meliorem
ratiome.
Restat ut de divisionis in Machina
perfficienda, dicamus. Quam quidem sine omni
protu amini labore itu  sola machina in numeris
magnis exitum reperre posse non puto sed
is qui innostra residius est, non potest venire
in il comparationem in extricabilis illius
labyrinthi quo divisio communis implicatur. Eece
ergo rationem dividendi. Ssto numerus dividendus
45 2 60. dividendus per 124. Multiplicet
numers divisor per numerum quendam arbitrarum
seu recturatem m d at ejus magnitudinis
ut credibile sit factum ex divisore et numero
arbitrario satis propinque ad dividendum accedere, pone electum esse 351. Ergo
v7g. multiplicetur 124. per 350. Quod
facillime mrota fi fiet ex dictis, sola tript
trplici circumactione R olarum productum sub kocati
a dividendo  45260. Remanebit
17 36. Quod vel calamo per 124. dividere
et productum ad 45260 addere; vel potius
124. iterum per numerum arbibrarium ut
primum per 9. postea per B (aula licet machinae
prom (Id est nulla licet machmae promotionefacta
per 12) vel machma recta per 12. multiplicares
prodibunt 1 488 subtracta ub 1736 dabunt relinquensu
248, Quae pluma per 2 divisa dC dabunt 2. Adde in unum
86. quotentem
351. et 12.et 2. Habetx
a pa decem multiplicationibus, subtia
chonibusq communi doisibile pragn
necessariis rbuobaut tribus omno
peragentur Qui usue in nymeris in
437
148
240