# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00051018:0032
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00051018:0032?run=25
# Title: Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5
# Folio 16v, page id 00051018:0032
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00051018&page=32
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00051018/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25, 2026-08-02T22:37:17Z — 100 lines, status machine
# Lines: 100 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Instrumentum Mlireticum
Novum et admirandum oibus
dactenus inventis perfectius
Cujus ope additio subtractio  et multi-
plicatione nullo, divisio et radicum
extractio minimo animi labore, sed
sponte machinae semel rite dispositae
celrinefiant nullo erroris metus.
ita novem cyphrarum numeri in sputarem venire
Sunto 9rotae orion del annuli horitonti possunt,
perpendiculares diam etra, axe paralleli,
ejusdem magnitudinis sibique paralleli,
ita ut centra srit omnium sint in uno
axea communi eoque ad diumqe dia-
metrum perpendiculari. divisae sint in
has partes: 0, 1. 2. 3. 4. 5, 67, 8.9
nempe 10. sil. 0- 1. -2- 3- 4-5-6-
7= 8∞ 9= 0. Numeri cuilibet parti
fuit ascripti. Rota quae tota circum voluta
est efficiat sequentem sinict vicinam sini-
strorsum converti unom gradu progi con-
verti uno gradu, sed dextram non contingat
cuilibet rotae superius immineat qui sugum
quoddam. Esto rota A Ingum bc. pori-
conti paraleclum at axi rotae diamatro
proinde perpendiculare. Sit jugum post
rotam,  versus competantem,
ex eo exeant duo styli serrati de df
alter super altrae infra rotam, alter
progredi alter regredi faciens Ex opposita
jugi parte qua rotae non obvertit sit
linea descensus pro ponderibus divisa in
partes, ita ut quod descendere vult primo
ldum 1 gradum rotae couertit movendo
meam servatam inclinatione sua vel accli
natione (inclinatioe eam quae ascendge
inelinade, quae descendhe facit, ut 
vel contra ut hubet pro ut in rota signas
rotae admsam applicatam impiagit
 movere cogiti uiciam 1. si duos
intidet in aliam unciam, di ita porro,
quolibet gradu in novam, eamque
secum, quippe ex globulo seu trocet
peud monospasto pendentem deprimet
Haec constructio jam sufficiens est ad addi-
tionem subtractionemue. In numtis utcunque
magnis, cum nec Can sinuum soleat
ultra raduum 10000000 progredi
idemque sufficiat, et in Logari chmis. possunt
td facile pro Lagari hunis eoy qui alsius
ascendere addi duae ad huc aliae rotae.
iquodam sconimus
procul a centro lingae descensuuet propiaque
ad ipsum prout debet multum ponderare
pro. oponimus ubi o pondeat, quae opa
jam ibi numeris vese bent esse notata
cum in finem luiea de scensus debet esse
curvus, ut et ascensu in contrarium pon
dens de quolibet dente, non ergo in
rochlea monospasto. Ita quantum
operis est, eum numerum collocabit
su in rota sint in rota collo
Cauda 19. iter 8 circu
imponatur aesimae 9.  pondus, penul
timae 1. Et sic de caetris. Impo-
nendum sit ultimae 9. et. 8.
imponatur Primo 9. mox ubi resur
erit et d. sed ut res commode. fieri
queat sint in promtu duo plura
pondera ne expectari nenesse
sit unius descensum, ita descendent
smul, sed linta arcus descensutanto
dibet esse longior ut simul possit
imponi gust 9. debet esse q0
10 mase 9. debet esse 9 grad.
quilibet gradus pro unitate. Quanque
haro hoc opus sit in additioe, ubi
transversim imponitur, X ita ex pectam
potet vig. dum summi numen in
reliquis columnis imponuntur inte
descendit pumue. Est etlea in follibus
Est tamen entile plura pondea habere
E
dent et cinumagent rotam semel
et ad huc per novem gradus, sed semel
circumacta unum gradum promovet
in nota sequente prorsus ut in numen
si quicquid netra den novenarium est
numerus sinister rejicitu in idumuarb
sequentem Atque ita sine ullo
labore meo, dum pondera tantum
colloeo, summa quantumcumque magna
Totae quer sive perforaminuta eta-
cense collecta ex gibebit. Subtractio
facilor, quia non nsi numgor duor
plures n subtrahendi prius addiossunt
ut proinde vex exicausi vexare madhi–
 t ates
si mens aspliaem, varimi 
un pnrabetitea