# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00051018:0135
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00051018:0135?run=25
# Title: Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5
# Folio 68r, page id 00051018:0135
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 67v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00051018&page=135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00051018/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25, 2026-08-02T22:37:17Z — 49 lines, status machine
# Lines: 49 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Si ACHLN A ARITHMEFIC A
in qua non additio tancum et subtractio,
sed et Multiplicatio, nullo: Divisio vero
pene nullo animi labore peragantur.
un aliquot abhinc annis onstrumentum, quoddam, quod qui portat
passus ipse suos ne cogitans quidem  primum vidissem, statim
subiit animum cogitatio, posse toti Arithmeticae simili machinament
genere subvenin, ut non numeratio tantum, sed et additio cum
subtractione, et multiplicatio cum divisione, homine successus secu
ro, ab ipsa machina, recte disposita, facile promteque peragerentur
Nondum Pascalii Cistula tunc mihi innotuerat, credo nec publice satis
notam fuisse. Sed ubi primum in praefatione cogitationum ejus posthu
marum (: Triangulum enim Arithmeticum ejus Parisiis demum vidi:) Machina
Numericae solum nomen animadrerti, statim amicum Parisiensem perliteras ega
vi, quid hoc rei esset. quo cum didicissem Machinam ejusmodi hcex
tare, ab Amplissimo Carcavio per literas petii explicationem Effectus salt
quem praestaret; qui respondit, Additionem et Subtractionem recta
caetera per consequentias tantum, additione et subtractione repetitis, calcuro
alio accedente, in ea perfici.
Rescripsi, me aliquid amplius promitiere audere, ut scilicet multiplicat
non minus quam additio, in machina, summa celeritate ac certitudine
ficiantur.
Id ille ut non ingratum fore respondit, ita
ad Institutum meum hoc loco apud Illustrem Academiam R
exponendum, animos fecit
onte omnia sciendum est, duas potissimum Medehinae partes esse, aliam Aeditioni (siltra
aliam Multiplicationi (divisioni) destinatam; alteramque in alteram duci debere
Machina Additionis (subtractionis) cum Pascaliana, in summa congruit. Sed adjiciend
tamen est aliquid, Multiplicationis apsilicandae gratia, ut scilicet plures, imo omnes, Rotae additionis,
sint circumagi eodem tempore, nulla alteram perturbante, nec ideo minus, praecedente qualibet, ubi to
seme circumacta est, unitatem in proximam sequentem transferente. Hoc si in cistula 
liana nondum praestitum est, non difficulter ei adjicietur
otastodid qu
rum inaequalium: tota ergo machina Tria Rotarum genera habebit: Ratas Numeri Multis
Rotas numeri Multiplicantis
Rotae Additionis seu Decadicae sunt, quae jam nunc in Cistula Additionis Pascaliana visum
et repraesentantur in figua adjecta numeris: 1. 10. 100. etc. harum quaelibet decem den
Rotae Numerum Multisolicandum restraesentantes sunt tum inter se tum Rotis add
iisque immobilibus instructa est.
nis aequales, decemue itidem dentibus instructae, sediis motilibus ut scilicet modo emineant dento
modo 6. ete. prout scilicet numeus Multis licandus innis repraesentandus est quinanus seu
Harum Rotarum tot esse debent, quot ciphiris constare potest multiplicandus, ononime
impraesentianat
riusve etc..
multiplicanda 365. constat cyphris tribus: 3. et B. et 5. Ergo adhibendae sunt rotae totion
His rotis numen multiplicandus implantabitur, si efficietur, ut ex reta dextra emi-
meant dentes 5 ex sstra 6. ex simstra 3. quod ut subito facileque peragi possit, industria
Medra
peculiari opus est, quam hic exponere longum foret