# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00066559:0003
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00066559:0003?run=25
# Title: Aufzeichnungen von Leibniz zur Rechenmaschine (shelfmark LH XLII,5)
# Folio [2]r, page id 00066559:0003
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00066559&page=3
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00066559/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25, 2026-08-02T22:37:17Z — 69 lines, status machine
# Lines: 69 recognised, mean confidence 0.89
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Restat ut de Ratione Dioisionis in Ma-
ina perficiendae, dicamus, quam quidem fine omni
prorsus amimin
rinou sola machina in numeris ma–
gnis, nemo facile perfecerit
ed quicquid tamen
laboris in nostra residium esa facile pro nihilo ducetuur non potest venire in comparationem
potest si mextricabili, illius laburinthi divisionis
quemumil
comimunis, in in magnis numers nems sine taedhopus, nihil fallacius
cogitari potest, compat cuce ergo Rationem
dividendi. Esto numerus 45 45260. diviedendus
per 124.
Incipe et ut vulgo acquaere quoties
124. sit in 453. Nec scrupilio opus sume numerum
conjectur atbi. quemlileet ut  hunc uu per
quis
gunc multiplica 124, sola unius rotae conuersione fiet
124. Subteme dibidendi
productum si monus est quaqu
pars superstans, ab eo subtrahe, residuum ad dividendum
reliquiam ut vulgo refer, atque ita perge
ut in exemplo praesenti si 124. multiplices per
2. gabes 248. haec subtrahe a 452.
restant 264 quae crefer ad sequentia fiet 2046
ita, dioiio re
sed si ponas numerum
pnsso majorem, assumtum ut 4. Cum 4m 124
multrplica sun per 4, det 496. Contra
moextenda operatio et subtrahenda 452 a 49b.
residuum 4adreferendum ad divisorem
equentem sed cum signo seu adimendi. Ita
continuabatur divisio tantum ut productum in
eophras signo- notatas quotienti non addi
sed adimi debere notetur
Facile autem est cuivis medioenter exercilati
ad primum fere aspectum assumere numeum
pe
verum quoltrentem simplicem verum EHtunc quotientem
multiplicet divisorem, quod levissimonegotio
una simplici rota o versione fiet. productum erit
372. Hoc subtrahe a 452. residuum refe80 refer
ad reliquum diviendum 00. fiet 1060.
quae
quod denuo per. 124. divide. Et quaere 120b
quoties s
24. in 806 Cuilibet Cironi primo inturtu patet
quod vicibus  contineatur Multiplica 124.
per 5. unus eotae convertione. Productum
Factum subtrate a 806 restabunt
Haec refer ut
62
reliquam divedendum fret 620. Hoc productum hoi
quae derud per T24 divide. Patet intuenti
conlineri in
ien
producetur 620. Subtrahantur
ot
a 6 20.
Remanet nihie: est ergo quotiens 365.
etilitas huc
quotrentem pimum simplicem seu.
din dividendus
esto ergo 124. in 452.  vicibus 3
+ totum. 12f
fiet 48744
tt
t
it