# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00066559:0007 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00066559:0007?run=25 # Title: Aufzeichnungen von Leibniz zur Rechenmaschine (shelfmark LH XLII,5) # Folio [4]r, page id 00066559:0007 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00066559&page=7 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00066559/jpgs/default/00000007.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25, 2026-08-02T22:37:17Z — 164 lines, status machine # Lines: 164 recognised, mean confidence 0.88 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. mroindeque numem stutam additionis. 365. transferetur inci- impingers in rotum additionis 1C Sed ponatur Numerus 365. multiplicand, per numerum quemcunque 124. multiplicantem pus nunc est tertio Rotarum ordine, seu Rotis carum sunito novem, int Se inaequales singulis implantat sit Trochlea exigua concentrica Alia Et ut maneri Rotae multiplicandie sunt variabiles ita ut eadem dverto tempore modo unitatem, modonovena rium repraesentare possit, prout plures paulioresse dentes eminent. ita contra Rotrs, numera pho multiplicantis sunt ad certam namerum determinatae, aliae ad novenatium aliae impingens in Rotam abditione Rota multiplicanda b e Rotum multiplicandae 5. alri chordasive ca tens r s. et connexa est est roto B ruutupereanda cusi sit 6. Ergo quando nota 5 urcumagetur quater, eodem tempore Rota quoque 6. et rota Cmsineni in detont 24 de cades mnsistuta moditionis communa parnona culteri ictava rota 3. + centurias duodecim duceturque in summa 1463 am ut 36 quoque perquae prima peratio tota opus est it tota nachanae plicationis promoventur ut 5 et 4 multiprcans collocentur sub Rota additionis altequi tertia alterusvis major rota diundia pars Rotae suae alia sit istat alii denique sit ipsi rote coincidens seu aequalis equaetitetu, Trocsaleas sit Rotis Hae Trochleae culi chopisseu potius catenulis exignis ferreis cum Rotis multiplicanodis (una scilicet rmonumtent ita fiet, ut altpercantes circum acta rota cujus trochrea pars ipsius decima aydar hea referta quae implicatae, una uni, ine descrmmine sunt enim omnes rotae multiplicandae sibi similes, nec nisi dentibus modo eminentibus, modo inclinatis differunt Hinc Circumacta semel rota muttiplicante cui correspondet quartum nrm t trochlea derimam in ejus partem uamovre continens, trochlea interea de circumagetur et cum ea rota quoque multiplicanda, cui trochlea implantata est. Rota autem quoq s decies circumacta, etiam ejus identes e in Rotam additionis correspon deutem rep rldibunt ac proinde numerii unitatum ejus toties in cipula additionis repetetur xemplo proposito des clarissime apparebit. 365. multiplicanda sunt per 12.4. ac primum tolum primum a 365. multiplicandum est per Circumagatur manu semet rotaGrochlea Rota multiplscans 4. eodemtempore, circumagetur, quater trochlearespondens Et cum ea rota 5. cui ea trochlea implantata est quater circumagetur Cumue rota, quo dertes eminentes habeat Rotae additionis respondentis 1. sub 1000. semet qualibe circumactione dentes O. et acpiriutem b et sub 100 ac 3. et l. subt Quo posito circumage odem tota multiplicans 2. etam 5 2 bis crrretiones btdimpinetus epolam andetimus et 5 in 0 decem decades 6. in 100 duedecim centurias, 3 in 1000 prodibum sex millenarios dabuna circum lotati insaa priont set incistia dodiu roductio 1480. addita sunt. est, sint Rotos Multilicandia concentrile implantata esei pro 20) multiplicentur eam antea fuerint sub 1. es, alterius septima eterius optres, alterius sextes, abia quintares, alta quatergo quarta monor rechlea uni Astae, colligentur: sena d res per 4. multiplicata sunt, ut jam quoque seu potius differentia no consistit u cuilibet rotae perchordam vel potius calenulam ferream Tochlea implantata cogitetur quarum unau im diamite terta mut Ut ergo tentia quoque operatio fiat eo promoveatur Machina multipli cationis loceturque 5 sub rota 100 ac proinde 6 et 2. sub, 1000 et 3. cum 1. sub 10000 circunaget, atq pronde unitates in cistula adodrtions producet quenus quater quins seu ad sentr n respon facto ubi Et sepr. ragui nco ig est, ret L +aut decab Rotae 3. 6. S. et agentur, ae prvinde an imutatum, id est 3650d additionum addent. Habebilui– productum ircumagatur rota I. etram 365 Annotandum hic est commoditatis majoris eausa Trochleas Rotis Multiplicandis 36.5 iplanta esse accommodantas ut implantat Rot non possint non moveri motis Tro chleque umllissea vero Trochleae non moveri motis Ro fcust icansrolam quoque si eciplicanti cumagtur nota 62 et excirtimagi necesse quod augeret tantum dnus, perturbaret tolasque multi plicandas oes movet tuu