# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00066559:0134 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00066559:0134?run=39 # Title: Aufzeichnungen von Leibniz zur Rechenmaschine (shelfmark LH XLII,5) # Folio [69]v, page id 00066559:0134 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00066559&page=134 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00066559/jpgs/default/00000134.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 61 lines, status machine # Lines: 61 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. sive sppunantur Merricentur jam, Rotae Multiplicandae Rotis atdditonis aut uttima ultimae, penultima penultimae, antepenultima integenustimae, seu seu 5. et 1. item. 6. et 10. item 3. et 100 respondeant. In ipsa autem listula Addi tionis numerus positus, per foraminula eminens sit 0. 0. 0. ete seu nil nisi dero Hac applicatione facta, si 365. multiplicari supponan ur per unitatem, circumagantur Rotae: 3. 6. 5. seme et dentes earum nunc eminentes, totidem dentes immobiles in Rotis 100. 10. 1. circumagent, proinde, numerus 305. trans- feretur in Cistulam additionis. ed ponatur Numerus 365. multiplicandus per Lumerum quemcunqu 124) multiplicantem. Opus nunc est tertio Rota num genere seu Rotis Multiplicantibus. Hae Rotae sunto novem. Et ut Rotae maltiplicandae sunt variabites ita ut eadem diverso tempore modo unitatem, modo novenarium nepraesentare possit, prout plures pauciorés ve dentes eminent; a contra Rotae multisolicantes sunt ad certam cyphram deter- inatae, alia ad novenarium, aliae ad unitatem etc. ed Hoc ita fiet: Rota quaelibet Multiplicans cum Trochlea odam exigua, quae Notae multiplicandae ad multiplicantem espondenti implantata est, chorda quadam aut catena comnunicet. Quo facto rota multisolicans tot cxparas re- agentabit, quot vicibus trochleam respomentem contineti otiu, enim continet Trochleam circumagit, ipsa licet cirumecta tantum semel. Ulude si Rotae diameterquater ametrum Trochlea contineat, tota restraesentabit 4. finc circumacta semel rota multiplicante, cui espondet Trochlea quantam ejus partem continens, Troch. linterea quater circumagetur et cum ea rota quoque multiplicanda cui Trochlea implantata est Rota autem multiolicanda quater circumacta ejus dentes quoque quater Q tam additionis respondentem redibunt ac proinde numerus unidatum ejus toties incistula additionis repetetur Exemplo proposito res clarissime apparebit: DG5. multiplicanda sunt per 124. ac primum totum 365. multiplicandum est primum per 4. Circumagatur manu semel rota multiplicans 4. eodemque tempore circumagetur sochlea respondens (quippe toties minor) et cum ea quoque 5. cui ea trochlea implantata est, quater aetiplicane ircumasetur. Cumque Rota 5. dentes quogeminentes abeat 5. Qualibet circumactione dentes quoque s otae additionis respondentis 1. circumaget, atque proinde in cistula Additionis Unitates quoque producet quater quinque seu 20 unitates Rota Multiplicanda O. orta multiplicandae 5 alia horda sive catena connexa est et rata multiplicanda 3 rotae multiplicandae 6. Ergo cum sint aequales, quando Rota S. circumagetur quater, eodem tempore Rota 6. equater circumacta dabit 24. decades oq inipingit enim in totam additionis decadicam 10) Et Rota 3. impingens in rotam additionis 100) centurias duodenno od eurque in summa 1460 (unaantem circumacta circumagentur omne quia aequales chordisque connexae sum ut clarius infra patebit