# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0010
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0010?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 11v, page id 00067941:0010
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=10
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 192 lines, status machine
# Lines: 192 recognised, mean confidence 0.85
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

et simplicissima parsterrae est,inimensaque diserta, et litora et fundum maris opplet
arena quae s magna pars terrae est cesitium p  et meliori teglar solo glaream substernit
b i intrent quaddo et velut vierum miantum
aliud qu quam iclem refert fractum et comminutum
quod et facili ignis opera reddit si sales accedant, quinte
qui nec initio defcere.
Ex hac genesi rerum  jam
inobservata alis procedet salsi maris origo
racten
Nam ut percista ubi iet refriguere, humorem
+a  ortosque erus enmulos
susudceris motu ad sut onem
eccedente, ut alumdi poulum plumbi
um erit credere conyplescentem masse, qua tellus ambiebatur
attrahunt, quae ut unde olea per deliquium chemicis
cls e u  partac
ita promu
ralsum in auras abigne humorem
erit credere, erustam Tetturis, congelascentem pulsum prius  remibente aestrua abiit
rascuntur in cellae
ne
1ab igne in anvas hamorem ex jam in aquas densitum
a quosas mapones iterum densatum resorbuisse. A autem
inde aqua  quae telbias faciem abluens, setfixitariti relequa vasta recentis
empyreumatis vestigia salemque fixum in se recepit tanquam lixivri genus, quoddemde in mare constur
mare tanquam lixivii genas. Nam
set plantarum analysi compertum  habemus, duo
factumus inde
salis fixi genera in lixiviis restare, alterum c
maninum alterum alcalicum, ut loquuntur nostri aliecta artifices, ducta
a cali vel sot soda herba voce, alterum marinum magisque
redibile est crustam contrahentem se frigera erustium  in foliu quaedam discessisse, et vanetati
ad acidum ireclinantem. Postremo contrahentem se frigore
varie disseresse crepuisse in rimas u pro inaequalitate varietate
materiae calorisque ds alicubi sinaequaliter subsedisse massas
s uentu  fuerre
quin et dissiluisse passim, e fragminibus in declivia acenamm
inclinatis, cum partes firmiores summum locum tuerentur
Accedet ponius aquarum, ad alveum sibi pavandum, et in molli ad huc fundo; et
 sedimendis donec
+atque aequilibratis
gultiplices, erumpente spiritu paut premmem
et mosphaera, concussiones  motus, donec estetem
quiescentibus causis consistentior s emergeret status rerum. 
el
ps
Nec tamen omnium a terrae omnem terrae scabritiem prima
nam posteriores exaistiones a terrae
rustiones et terrae motus et eluviones
concretioni imputare
intuares extitere distinguere autem quid a quo natum sit
nam et postea
xactiorem hutus superficiei crustae notitiam ampliorem
postutat exactioris ad eas pertinet qui exactiorem aliquando
potitiam habebunt geggraphiae naturalis, ubi curiositas mortalium
Bo procedit, ut per omnem habitationis suae fundum soli genera ves
et avere maede actae aene plercis atqu aeris injurus corrosae,
alendis et capax ornatus humana habitatione digni
indeterra
tandem in limum abicre
et  velut
raetamen non ita accipivelim, quas
ator des
porro scoria illae terrestres salibus mista  agrum motu, et sellur
et sabtermacca istrata et strata describant
hortensis aptaptantis animatibusque
tanaa
olas
q etiam non deesse qui trum anstecto icaliao
a ut)sila Haec vero ut cunque _ cum plansu
a matneet
autem
disfitum Adem
ne id enim patissima
quavum alia varias erae sprcies
amen non audacter affirmumas. Favet Farent sacra monomenta
antiquitatis in praesente natura
Nam etsi faveant suira monumenta, tamen illis judicium
conspirat facies et oestigia
cesttu
deferimus, quibus supremum interpretandi jus est, et licet.
conspiretit vestigia veteris mundi in praesenti facie rerum
curiositas mortalium eo processerit ut per o regiones procurrentia
tamen rectius omnia definiet defimient postemt. ubi
sua fundum soli genera et trata lescribant. Nequero
aut fundi naturam
eniim omnem terrae scabribiem, out find  sili
soli naturani primae concretioni imputabero, sufficit a generalibus causis tios
dixe priea duxisse sceleton ipsum et velut ossamenta Aruct terrae exterioris,
otubi terrae, et se ilacdicam etnte sa et structurae summam. Unde immanis Oceanicavitas, et
velt d alveu  insanae. Montium sct motes
protesgens montes
eani cavitas, et cs vastae montium catena, voluti imarAfricam 
et Lunae mantes quibus Alssea habitabilis crecditem, Aethibpia habitabilis redditur facta est
qualis quale est imai continuatum Caucaso et Tauro jagum, i Atlasque
tractus, qui Aimericau longitudinem secant
instissimus et maximus editissimerim pacuminum. per emericae longitudinem tractus quo ipsa illa
 uostra quo contra utrumque occanum solidatur, et in Europa nostra in condite
ate fckertsissiuus
et  vasti et vastissimus editiss
et manil betra hostet Malibocus et postremo noster n eriica Melibocus in eotractu
be aoetri quem i resinosis arboribus et volene H non
scaudinaviae scopuli
Harzicum nemus, Bruusui cujus potissima pars
sed non ideo negamus posiquam puaesentem formam
u obscurae Hercynia vestigio vocamus
 tucet detanit con bieitus
curs
sed qui
aecipia terra
scientia novae, quam Geographiam Naturalem appelles, trentaretamen potius quam astruere audemus
lici passint de lincunabilis nostri orbis; seminaque contincant
Ha u 
suma
ende
on
ab ham
et dgu
cdr 
tar
ess
nCurralt
(eut ea
maris
Nam et
ete pra
quo oeu
ut glocso
dentes
dicema
proceda
aliquam
pest cer
constitata
exustione
mayto
sa pe 
reta
Aer. 
in auis
eute illa massa tervan
resadi tum
24
En aquosos s
itm et
obs. paris
+et subsidentis materiae strata
non pemibtent
es es
monces
Dnstu
et  depiptiones sese exoaanum b
aquurum  sedimenta restagtantium
solidumentis
postea ta
nearfutale
tame
a ramentis fusa
ss qu
ubaction vacta sedimenta deposuisse
diversis vicibus perstrata
viscreminatis in saxeto concregere
xis impusita concreveres ut
quod depremm in capidibut Manta=
equarum.
hominu
forma
xa locere.
strata diversa
sibi super impasita, Diversae sedimen
ama
es tesrento
atque nterva
dular
salcis
adscedere
equ
melh
terra
anor
et hun
perm
acib
lumi
tellur
sum
il
e saelens
um inimaliumque spolia restantur
at
fama
et ingent