# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0012
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0012?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 12v, page id 00067941:0012
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=12
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 156 lines, status machine
# Lines: 156 recognised, mean confidence 0.87
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

in quo sane explicando juvare nos possunt ancquae
ingeniosi scriptoris meditationes, qui nuper saciam
Telluris heoriam dedit, tametsi plurimis ejus sententiis
nea abstineamus, aliteraue rerum genesin explicemus
ipsaque rerum genesi dise dissentiamus. Nec adhibentia et abhorrentia
inco. quaedam meditabatur Stenonius, nisi jam ante
steninius, non contemnenda Europae parte lustrata
tametsi i et fractorum fornicum vestigiis passim notatis
gnis ignis operan
ut saepe ipsum hobis narran memini. ipsorum formanu
ad ipsos formicies formandos Mineipsorum fogmauu
orbis architectam; e ac maris tixiviosam orius et olei
et deliquii chemici similitudine explicatam maris originem magisno
gmenahatmagis non cogitasse, quinum rejectunum fuisseleredo
Montem Melibocus, quem valgo Braecterum vocant,
magis mavis
s
men
ribs
r non quod ibi haltitua sa suem conigu sirecteram
voant  accolae dicant
annosum exiguo maxima
anni parte tuaccessum, et strigum chorei apud
credulos infamatum q urg Bructerum vocant,
m qu B C  BrocKe non a Bructeris
populis apud Veteres memoratis, sed ab eadem tamen causa quaehis nomen dedit
causa Broeck enim saxonibus terra est palodibus fieda
mepatur humida et in paludem vergens quali est solum Mentis
Ha hujus montis, et quo micor minus est dubites e sit
substat majori Bructerus minor, ad Kleine Brocken
pari conditione terrae. Duae autem causae tr solum paludolum fundum
facore solent, una manifesta aspectui cum pla aquae decursum isi entum
decuisum non habent, altera nostri nostris ut memini fosseribus
Metallorum notata; stius ipsa scilicet (Quod minus rere)
firmitas scli subjecti, cum aqua sub limo superficiario
occultatae rupes aquie percolaturis, aquam aditum viam
ad intertora negant,. Uade conec quam exeb
quod crebris aqu aquae dustibus utile indides opera tentaturis
lisili indicio opera molientibus.
Ex Bact
ex srum summum Bructerum non nisi media aestate
ascendas. Christianus Ludovicus dux muniri caraverat viam.
scesa Fous est in su e jugo, unde
+ ob nives
 superat onisis
pons flase in eo summo
bi ascenderis fontem d Abi ascensum est fons occut rivulus occurrit
Fluit rivulus in api
cuto fontium in celsissimis montibus
iscentium refellere puentium originem fluminum ex velestia qua
Et scio esse qui argunerant
quasi praeter naturale aquarum pondus alius motor salientibus pllia interverivet, ut inanimilil
e
interveniret. Sed rivulus Bracteri patdo non in ipso apice
nascitur, aec nisi exouerat, super fluum humentis terrae paulo superioris
anguis  levatur et artificiis
aequa in jactus exprimitur
nons
idemque alibi  conlingere vix ambigo. Paospicitur autem practesus Late autem prospicitur Buncterus
et A prospicit in Germanicum mare,  infi ocidere porsi Geometrica rationes accersenti
et parfico Heregnierum ncenti ncattadinem nec id mirum est, (nam accepimus
cum in iisdem Hereyniis, inferioris louge cellenfeldae, opidi curtallariis habitati incendium
opidum vicendium ili antiquot alio annos sobargo ante aliquot annos
ex Hamburgi propngnaculis aeem propognatulis, nectur
odiatu
Metilla autem non in ipso Bructer sed mediocribus
visum acni
tercyniae jugit aliquad et sub pedibus montium coluntur fodiuntur.
concinenes
exercentur. Sed tanta copia, quantam alibi, vixhodie monstres uno loco  nostir um
in terrarum orbe. Nam plumbi niusti  quotannis
a ad ponderum centenarum librarum pondera 
quadiaginta millia et ex  ex vena materia
sationes vena autem est quod velat follem quoddam tert
 eliquantur Vena autem sunt anl  quaa
saxave dividens, et varie procurenss in quo peculiare materiae genus,
terrae saxi, aut metalli ab superiotibus ab ambientibus divisum
Nec melius quam Conicarum sectionum similitudine illustrantur
nonalio oeno sunt dentes  nam quae nostris, pendentes
licuntur ea terminantur in circuli aut Ellipseos modum:
quae cadentes quasi in infinitum procurrunt in inferiora
scendunt in inferiora, ut Hyperbolae l parabolaeve.
Et propria cuique jura in partibus assignand
geneni jura sunt in portionibas att hon pproprise forliendi
esa
nomen accepere ab
apussiores ut mper esteradaem islitia aveliti
et qui s pendentes
regue
sapient
molitur
per pa1
Itaque
sia
inclusa
qua n
iquidis
consent
intra so
in suosq
limitesque
semma
Ite
aliaque
sub nor
intessine
a
mota,
etsate e
in glaci
nce un
serua
notitia
lucis et
quemad
consenta
globos 
solis lac
cxlatetur
quin et o
eperta
aateriae
consisteba
l
2C
dam
pacde
uttus
ii Mayi
montesque etiam  et valles ex
ruinis formavit
ac gratulantem sibi, quod
Sacrae historiae fidem naturalibus,
argumentis non sine pietatis
fructu, astrueret. Fusonem
dicclr
lante
cujus
Nob.
insiga
pacili
ae pr
de Melivem dispiciendum
EThessalico
Thessalarum.
=licat mineratium rerum non experte
unde puter cadentiam jus perpunditatis habent
in infinitum; caeterarum nil minus
longelateqe procettens
gwebenderd sallende gange
jam caedibile
silices
magnaque
vtu
e
umensu