# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0013 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0013?run=39 # Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a) # Folio 13r, page id 00067941:0013 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=13 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000013.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 191 lines, status machine # Lines: 191 recognised, mean confidence 0.88 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Al t vicl. m ven lis solu nitatem Le Talco itum aliquia tur tame tem por requi similea arare tavit metallo accedse tmm es ignes qvisse catur gentum iosos in natura idam dico t utione e ut aliquandiu luctibus assumunt holmam mari aut simi aqua ad polypos jam credibile est multa strata quae olim pendentia, erant, _ immo horitontalia erant cum fornices telluris in sua intequitate perstabant, meerminis postea ris postea subsidente tetteris crusta ruinis orbis incunu des inclinata ac defecudentui prodiisse. Id scepe apparret i sepe oculis quid enim naturalibls, quam in ipsa pormatione tellaris ex liquido, suum quodque locum a pondere cepisse sive cum terrarum orbis primum concrevit, sive cum inandationes magna sedimenta deponebant suum quodque locum e pondere lana cepisse, et ad libellam composita horzoulis summ Rectasse lege fluidorum? Et numc quoque oculorum stimelia hahemus, Audio Et ratio valica pers valida praesenti oculorum testimon Audio in Noroegiae litoribus passi procurrentes ex Ea oruatis et velut ferro abscissis rupibus sdi tmmensis attiu metens notari vens strias foliotum t foliorum ingentim terminitrice, veuas pulchre notari un immensis: passim immensis rupibus Ha Passim, etiam valles aquarum vi aut alio mosa effracta impetu effractae noturi procurrentes ven prodeuntes exravata vel excaratae, utr ab utroque latere parietes montium simili stac stratorum genere variegatos ostentant. t meminiucum non ita aridem Nec dubium est similiapaia feri vehu Osterodae osterodae in Hercyniis es perfu esset ita contra cintinationem in opposito vallis latere vetutam. Videmus et _ concursu ditescerevens didaricatione endens strutum ardesia prope horizontates Nec dubito principia huumodi rite catulis diligentiori observatione xhis quae emer certiares ia detegendi constitut posse unde nascantur regulae dinti conjiciendi de abditis montium venis sub terra a exhisequae ignotuere, ut sic dicam minui denas mot in lacem ei lexvilinis puteis innotutre foliis inptatorum longe illis certiones, quae passim ex levicausaet praesertim ex mundi plagis nelilce evergunt, auti aicina fossiemtior issores magis traditione quam successu comsa receptae inter a Geben eunt in lucem terrae superficile i o ata pt innituere exstratorum procurrentium legibus indicia in viciniam extendent. et punt celebrantur fodina e cognationes materiarum Et seculiares sibi matri, ta galena in spatho habitat pis sepe alabastritae conterminus jcet demis ama necularis un frequens alehito praebet, schistum quoque aes diligit utum cnum in a cinmiburi latet. Prodiit ante suites euim ane antos non ine multos quidam Altrandri, Achillis nomine sumt, homo militaris et peregrinator,is uod vole votis magis quaerimus, quam spe praecipimu est retectam scurventes per tellurem venas, quab e in orcalium ut vi perspexisset; perlustrassetu tardosium sa sub magna habentia flamina terra ugo se oulgari notione memali esfores quonganatione namen vel cogitasse laudandus venas pro truncis ramisque habent, quasi eet vegetatione Judio quaeri mereatur in plante modum crevissent, scilicet quia deldreatas quano prabere ident a mensoribus hanc speciem necdubium est cum prima telluri scamuna duceret conditor, aliquid formationi antmalis aut planter sminis contigisse, sed incendiis ni et eluvonibus agre noscendum nunc ita detortum pertmobatumque agerrime nosci possia a pretium autem facturum arbitror, qui a ex subterrantis eruea diligentius soc ajusdet conferet, cum coetibus Laboralorissome ho cheiorum eflicia caieas nata in tesaenris aeculat in potestate habeat ditissima, rerum parens ea plures puoduction amati tamen et constantiam in varietate ipsa media varietate; serentam; et magnum A vel sncium est a it allgendam rei si res noscendas, vel unam priducendi rationem obtinuisse (mtel ponige eonatins tu e leque qui vi majore postea ac rainis ex pemus cujus aequabilitatem vis deinde merjoris vis major concussi fundamentis Deformavit pm1e imodut tumescere Baum A 110d 1 stoct quo vastum aliqus de spatium tune ausosaisi ut in hoslariae monte remmelo ber, Saepe itiam notatus A dilioris in falli nidum sterilescere venam, quas vici opes ricin tractus opes olium vi ignis I unu aut numoris conpluxissent ul primari Herigu nerm i vo Qvand crit perscepe in factis simi– litudo appare in monte S. Andre persape etiam, ac vallibus et rivis sub dio respondent intus metalli proeunto subterrami metallorum procursus, valbes e nivis sub dio respor dent Unde conjicias rim telluris aliquand trussam rimas agentem egisse quae supa in valles dilatatae infra venarum cendentium forma descendigne metallo deinde aut sop sive, aut terrae sive vi ignis colliquantis, siv aquarum affluxa oppleta certe rubbicam fabrelem alicubi manifeste noturim inter schisti lapiclis nialus ab aquis insinuatam. Necalite boli colliguntur lata in strictas contra antur quae dein de in fib dispersa, postremo in sa sum commi- stant in at tamen sem iner ais esio qeltes tg uqu