# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0014
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0014?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 13v, page id 00067941:0014
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=14
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 112 lines, status machine
# Lines: 112 recognised, mean confidence 0.89
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

quemadmodum Geometrae ex uno modo describendi
pituram omnes ejus proprietates derivant.
praeterea ubi cata eadem tast similia sulahuribus
instrumenta et vasa,  occurrunt; igni equa sales, aquae cum salibus,
et genera terrurum lapidumve communia et
usi nostris et naturae officinis. facilius tutius
Ee
rivulem cognatis corparibus origidem assigues. sive
dadulus aliqvis vulcanius  furno proferat inveniat
Abe fesseet ex lapicida ex terrae visceribus proferat in lucem
Et quanquam de auri aut argenti, aut Hydrargyri
regenatione
aut salis nitrive, cer nova pe per artem aloductione
nihil dicere ausim tamen, etrarum est insammet
aturam deprehendere edentem hoc foetus; plerumque
anim dudum conceptos alibi colligit tantum detegitue
rereor enim ut fidem tueantur, quae narrant aliqui de nascente iterum
senascente auro in expositis al ad solem
arenis  jam tum clotis, aut de recrementis minerarum
 rejectamentis minerarum vel egu laminis tectorum t tegularum
remporis longinquitate ditatis Temere fiditur
narrationibus hominum;  qui credulitate sua
laboris 
alienave pl fallere fallige morem fecerunt. qui honunculos cooperatores vidente
ui virgala divina abditos, thesauros ruspantur,
et sibi oculos obligaveris, nec maximas venas
rau
notissimasque venas micantis baculi indicia aguoscunt
emina
gurra quo corbachii renasei Waldeccid
inscitatur regenern
idem de Ferro Elva aut ferri in ElVa nequicquam
quaeras; plinisu autoritati stenonii diligentiam
  in solis scriptoribus re ascitr. F
ua insula plinii antoritate renascns fonstra sibi oppono
6
quaesitum mihi stenonius coffirmavis Equidam
Neque aspiam compertum est excisum spathumcum plumbo
metallo suo cursus oegetasse. Nam quod in
non magis quam e marmor erutum lapidicinis
quod jarecansu aliave id genus, quae sapianter
jure consultus Romanus in usufructu esse negavit,
eam non renaseantur.  Non tamen nego
puteos esse art cuniculos, ub dinuo agnascitur
minera, et viae portaequ arctantur quod in Rommelo
monte prope Goslariam continiere temporis lapsu
contingere scimus Sed ibi aquae chalcanthum alio
aliosque mistos met et mistam metallo materiam
ad materiam aevehentes, sedimentum deponunt
nec gignunt aes plunubumve sed afferunt.
taque mineras, id est varias metalli larvas quotidis
produci video sive ab arte sive a natura
resislitatisnes nprimi corporis
megunes ex tada
sed det ipsis metallis nihil affirmi
b
perum temere praejudicium interporio
satiam facilius agnoseo et scio primaria it simplicia illa genera
lla corpora non saegre minus destrui quam produci
usque adeo facile revioi
sec est comminit ex alcalico corpus sumit, fortasse verum
 sed tenue initrum igni superstes novam hibitationem
incrustat. Quemadmodum facilias judi futius judico sepultum
atautem in aceto spiritum quentem vini ardentem
 dum sales a plumbi
absorpti dominatum amitsunt bin coercendi amittunt retundunt
quam re spiritum vini veterem interire, et novum nasci
velut per untaculum aeplaemlio asci de dissila corpo
de metallico corpone nasci
quam nullo experimento cognitam
ex instenio fingas. Neque enim
aliud est patura quam ax quaedam
magna, nec semper toto genere a nati
vis
factitia distinguuntur, nec refeit
audem he rem
 aliorumque metallorum
simptie
2
aut similarium simpliciorum
nostr
arua
uniru
lomm
ter
ut
nas
lu
aut monachos plutonios socios
monachi celle in celterfelia
quicquam
aostris fodinis fossorib fos
bssoribus
satis constat nullis
cChemicorum forturis Mercuru
confessionem mortis expressam
aeri
ap
ie
A
qui
ger
genu
natu
majur
possum
at fri
franq
aler
fai
re
vi