# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0015
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0015?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 14r, page id 00067941:0015
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=15
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 121 lines, status machine
# Lines: 121 recognised, mean confidence 0.88
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

in
quaedam
nat
nec refert
laboris s
Socios
idents
felda
meras
at
entiam
Comparanti autem naturae artisque officinas
boratariis
Quam masta autem furnis et fodiuis
communia sint rerum genera, sciunt periti
nostio instihute extantiora altingere suffecerit.
In magne. Cum ergo plerumque res magis
arvas sumant quam naturam deporiant minus
nirum est, tam multa laboratoriis et fodinis s
communia prodire. Cinnabarim nativam omnes
Hydrarguri venae praebent, maxime coleberriua
 nec id in  idria tantum compertum prope
Adrinficum more. Sed et in nostris ovis prope juxta
Val Keuredam, ubi coeptum ut produnt Annales quales et a Bructero a se afferri sunt qui jactant
et nunc quoque ves relquia leguntur. Nemo autem
ignorat Cimiabaria, etiam sulphare et Hydrargusro
per artem parari magno, indicio quod nos in
officinis facimus, naturam a montis avitate fecisse
Sublimatione enim
in terrae recessibus dolitam.
utei utriusque parentis constat pulckellam sobolem nobis
nasci nec dubito
In Goslariae pyno Psoriis
Fornacibus eliquatur venae genus quod plumbum atque
aes praebet, illic duo insignia naturae imitamenta
visuntur, (ad mia et Zincum. Calaminaris lapis
Zi Zincum et minem quem vocant Lapidis Calaminarim
fincum fu bo Ziucum fume evectum pariet intus
sed alius fumus ta varietem fornacis, incinstat
cmalimo mox ubi uende cujus fragmina dudum abjecta
nunc pro la uide calaminari, ot adhibentur et
aeri colorem aurii tribuentes faliunt quod orichalcum
apacellamus. Interim ajunt zincum nativum ex remotissime
iadia oriente a Batavis afferi, et Calaminarem lapidem
itiam in Germania effodi constat Unde prona
suspicio est, quod exiguis speciminibus nos ludimus
naturam magnis operibus executam cui montes prosunt pro
Acripiumentum
Alembicis) Vulcani pro fuinis
quod in Turcica ditione copiose eruitur, alii arte tentant
parant; et Hia Rubram Sandaracam Sulphare
et Arsenico id est Cobalti Lumo imitari licet C
Bismutham autem nihil aliud quam ejusdem Robalti
regulum, esse scimus fortasse et a natura alicubi eliquatur e
paratpX.
cor
equtu Ex auripigmento , rubin quoddam
seu carbunculi genus fragilius utique nato
vi ignis attollitur rubin quoddam seu carbunculi
genus fragilius nativo, sed quis nescit  quae
natu vabeaue vulcanus subterranens fudit, et
majore sed nos nec tam magnos adhibere ignes
possumus, nec tam diuturnos quam Vulcanus hiyspogeus,
in eni nec aliquot seculorunt refrigeratione
ubis fortasse fusa aliquando vix aliquot seculorum mora
constat autem facilius
ner
ne frigeratione constitierunt,
frangi quae promtius constitere subita extinctione
caloris Unde nescio in omnis gemmarum origo
ab aqua, ut vulgo sibi persuadent Nam
et igne verissimum fateor flu solutam hystallifico
frigore, figmas angulusque accipene, sed qua aqua
tu sunte
quae non tagtum aqua sed et igne solvuntur
nec sinutum, ex
nec in liquorem taxtum et sed
potlecto
figum
subsilentibus
aequore sed et ex tumo collectis
recepta fionrantur Geometrico naturae artificio
lignartur suia iani oecerale  crrtite putes
Nostro institua
motis ufecerit suffecerit, aliqua
in specimer attulisse
ut de Antinomali illa u dicam
Arsi monso verum
est
utasen
etiam axte eliciendum
 per vim caloris
Lange sreimensibus
quas Bransvicenses
magistri exercent
Langes hemi ad
Entristam Endrista
himen
ofeubruese
vent
esitusi gollesen
Et amnantho similem materiam
retilem et igne indomitam expyrita
s
niae terti
n usto exudasse in
ii
ex propriigeneris
minera educendam
ci
Certe
certe qui plaobes appellant in
rtenes fusionem quae dam
rudimenta gemmarum
appellat (qualis ide
eeitus
hosplorus smavagdinus paratur 
lumine hausto
tantum calore lucet) fusionum
fin
mente habuere