# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0017
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0017?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 15r, page id 00067941:0017
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=17
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 189 lines, status machine
# Lines: 189 recognised, mean confidence 0.84
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

rati
 et
isces
t eoc
procu
inana
e Marino
urgum
a. quar
mandum
epdeato
cum pisce
1
em
em
prissam
quam
aquam
terranes
remam
opsi
ercidiss
daplici
sed
ntt
jaga
infercat
sa
itata
natrocium
vrate
callaes
ales.
et iu su
eleu
n into
vas
quodam nomen accepit vix opinioni fidem accolam
vulgori  sententae fidem adhibeo, quoed ingentes
percussat
illas columnarum massas et intam ervernae quae sonitu percussae sonitum
cumpans aemulantes, et totam caderuae materiam vastosque
parietes, quasi guitatim collectos, Tropsstecum vocat id est stalactiten
tantae moles
Nam quot annorum millibus stillari oportuit; nec top ut ingentes mas formarentur
et quae  ete strondum
facile a nain
(aX
cquerna
lade dis sinquantur, qui pathi genus
videtur, nec ut a guttis debut surtum dea etsi pauto
sed quaquaaersum acum
llioris; aEt quae stiramm specte fallunt non
in unam tantum p deorsum tantum respigun
ex supertive loco accumulata cons consistunt  partes, ed
tolia st ut frangenti eut ruptis fragminibus
apparuit, ac radios, folia, stri
stendunt
Unum ipse inspexi caratias, a et
le caverna reportari in lucem proferri mecum sussi
otendere cumue accuratius inspieerem ecce ostendunt ostendunt
se se  alveoli quidam se recessus eavi in ipsa
cnia
pari superificie, et ad caveruae modum (quales in fodinis spathofodinarum
occurrentes sed saepe per amplas  metallicolo
merso
nostri duysas vocant, vestiti intus ambientibus totam avratem ingemimamentis sc cum appelles
itatem adamant ominibus pendom stullulis, quibus
in vermlas
qualis ibel projoct
tam pleganto iaciitest
relictas intellige non prtest
sempo
3
concrescrns unum continuas unum continuum
dius dversis alumina sibi
obvertenti
esen overus staltulos adamant prs
componil. Ut taceamo mollius esse e saxum cet
Gultarum intellig non potest quod a velut arenulatim
ibEut
cum ingenomata
cumport redibile, est qualem causam dusa habet in exiguo
 saxa, eam totum Bdumanni autram et similia in
ipso monte habuisse
arentium
enatiagit interdum, ut terebrae fossorum in caecum hhujusmodi foramen  saxo conclusum
smamen delatae operam lndant. aliquandonaqua in neque enim tubi lignei
egrio pulioere) ut side slenne est recte onerarentur pyrus pulocte somite
majora, sut onerarentur nec ictus ratia
yris
leicuu recte adhiberentur neque ictus ratio in ajore
int
A inio et  aperto aditu miva scimus ante anno non ita multos
aliquet vaporem crupisse, qui flamma ad lucenam
concepta fossores foede ambussit operarios foede ambussit
Sed de franmanni antro tractare Topographiae potius
quod long Baumanni autem autrum aliquot
longe abest a fodinis, etsi subterrancos aditus hon
illad quoque dignum memoratu Basones aliquando reperiri in propandissim p
in faxio, vivos quidem sed a adeo supentes, ut
multorum mensium spatio vix locum mutasse deprehendantur
De Baumanin Anteo quod satis abest a millibus
aliquot ab est a sodinis mox rursus erit dicendi locus
Nnne illod absolvamas quodam aqua  non
midus quam et igne pariter formari ambiguo rerum, in haberi
adicio, nam cimus praecipitationes quaaex solvente praecipitata) ita intendum enter
metalli exinsolvente non pulvereus  sed metalli fusi et
jam sui secheu daxe formam qua
inlipitia
onis imitamento subsidentia
pliis
Adeo circum spectum esse sportet et a
es
imima quae
et atteutum, qui de rerum generationibus ex vultu
externo pronuntiare volet Et cum fasint
ita attente omnia exentienda sunt, ut coustet, quis aquis
luet
tantum, quid corlori tantum, quid utrique debeatur
finsio  erystactisimus praecipitatio subsimatio
siceo labore fusio alt sublimatio opus peregerint an
ates el i mationutque tustrcam
sa
aut erustallisinus.
o suppleri concta
c
s aped cachimun lapi
glentus humanus qu
suctus radios cratinet
candidos et
dentes, alooles ectucid
introrsum recedentes
sole
et nere con
sunslet ecs
Wverck vocam
erles
solere
popho simile, quod aqua
plueus sillausve reliqui
saa ila prope
in villa Le
Langenholtem
materia
crassiorem
secum ducit, quo
apidem cinerem
topho similem vertitu
et rotas molendimi, ali
pusta qu
obducei
ibu
itur crusta
_ 0bd
achm. p. 64
Unde abtub in salinficio
salificio  ex
tamm delur rente
quo
se
etrem
aliis locis
nilti
andi
ibinari
anaino
montibu
ubi.
erte
us
eiss
os
nnus dn
igni solis alia
qolam
tillicidit
motus
aquarum
debentur pe
arotisis
sicil
dtur
et aquae seoajundi
operas requivi
Eliculi varian
tibus causis
imbiguum
judicium elle