# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0019
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0019?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 16r, page id 00067941:0019
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=19
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 193 lines, status machine
# Lines: 193 recognised, mean confidence 0.84
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

mania philisophorum volabula.
sccdis
Quid ergo. Si  lacu alequis ingente pitribus refertus
cum piscibus suis  divames ebeutum terris
aligene ingenti setuloe corsisue cdi vel terrae nolu
de aquarum vi, vel aliqu alia magna causa
dicamus obrutum terris. quae deinde abierent in
canum vel coctione quadlem, ut nostris fecam
fornocibus in lapidem a duratae, impressi
piscis vestigia et velit molli ante materiae
impressos  et postremo materia
consumbis cludum animalis reliquiis mecallica
Nec sam
materia oppletos servarunt.
disputo quae causa exsterra l adosium
la pidem fecerit ean aectin: quadm adduxeritue
mitallum in cavitates. Nac Fieri enim postese
ut quemadmodum nos in forvacibus ex argilla
Cotile glas fertituls ete lapider.  humana
arte formantur; ita magnus naturae ignis surs sucis celtes
terris misturisve ( ve pro variis terrarum
generibus atque misturie, nunc ardosum, nunc alibasritem,
nunc alium coxerit, aliudve petrae genus
motallica interim materia quae eoto limo dispersa erat
vi aloris ex udante, et in cavitates illas s sese.
colligente, quas reliquirat piscis. Habencus aliquia
imise in audifabuorum artificiis, libenter enim occulta
confero
teria
naturae manifestis 
aut aliam animal otamunt r aditu tamen
Araneum
oreunt
terrani igne coquunt in lapidem, indo per formmen hydrarggro
mimisso cineres animalis eliciunt, postremo eadem via
irpentum infundunt, ita to demum tapie  remoto prtamum
inveneunt argenteum animal omni pedum, et capillamentorum
ilenita
aau ssim lat.
tame maerig vel aliunde
donovecitem copidifico quodam spiritu alia ver
xpressis. oetapso sriihon
Rere
ia
p detrabi
eriam
vapere faciles
vam hoc cuinus
consioat
tallicam 
s modules ad ver
intelliusu
estiguere
gerne
piles
tam aliterque
quod noli
veris surnato
emposusfos jadica expressus Firmant sententiam
cun not
et et multitudo piscium uno eodemque loco
conclusa Adasire
caliqu
 es ufstutes
nis
serosos
ausa
nlos
de Triregno de Luthero, de nescio quibus aliis
formis in petra deis lebiensi delincabis
jactant, haec vero  inter lusus habeo non
tam naturae quam tmaginationis humanae, quae
in nubibus acies videt, et in campanarum sono ictibus aut tympatorum pubsions alcuri natis
aut tympanorum quas vult modulationes agnoscit
 talia sunt quae nobis in Bumanni antio
Mosem scilicet, et Ascensionem Christi
aliasque figuras quas et nisi admoneare non agnoscas.
ex lastr
Augere s rerum pecies in niraculi fidem,
ut seupenda de nostris cegionibus dixisse vidiar
non est ineam.
sed piscium osserodamorum
aut islebiensium summa est in natura repraecutando
siule piscim eantum  sed et ginus puscis
et veram magnitudinem et commensuratione
partiam,
 amasam
et caetera omnia statim fatebere 
oilis inguna aeru marterm soti tiuers s tines e
am vocant
tifer
decatia
alyae
strata
era
tuc
nis
sir ati
 ee
chensus
erit
malis
expa
capee
reper.
in ripi aati omnis ad H.e
n msa
cinctu ubi bicumen)
Arsisse hos tractus Agricota cerdo post sordum
nostratem, non anbitucat. Namuaa i Betemni
teu quem aliqui luncumum vocant inde
urbem des imum, ut arcem Mariebo
uodeim ad lancto
iteh ausuice
tgnitum, et prtissitur
quem in marmore altir quodu nanis
appellant, reperiri dixisset ocnm iquit
arsisse, multa indicant. Idem mox repe
cum Ostracitem, ita dictum a estae simili
tudine circa idem Hildes nem anti
con
reperiri dix narraset se
sentit, quod superius annotavarat: Natura
ab.5
iaquit, ex ostracite in Arcdes omnio tractu inter
autrum et charadram facit haematiter
ars ex magnete, utraque urendo.
 cujus volatilis materia dudum
sonsmata tempore, aut calore
onsamta facilelocumi fecit
sem
 coquendu
tri aus sapidis pulver
sectago  oloum
obis explora
Nec calorem terras coquentem
cionem usque 
eir
ortet
hine glolio,
deytem
pecuitfent
Trallos ld
um 
ractissimos hactas obtinentes
sda
vdleani inger
tate prtentia pyrophylacia
ostendant. Cest
eraterra
citalia anni 1b9
as utq
 passim
fodina lit hantracum et mater
ostras Gosta.
riauses
implet
diclost
concus
cum 
dur poschet
eur. et transte
idum gabini aut angi colore
potro Lavenstein
ictu eruitur, quasi jum
ea rebtatum natura
expertum qetsi n
d
also
sitisse
diluvia
nota annalit
materia combustii
terram disseminata
uanifestaque) exlocis qui
Ce in silitia tantum et
ut AC
rerito judica
Ab (reperirice Aersua
apud Mote tae confuente
sate
onflacq
Eram
in Germ
. Aquicola ajtud Messet
Granc A quasegnos
t prope p
dosfian, qug russie
ertu
um
cntra
atroru
en