# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0023
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0023?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 17r, page id 00067941:0023
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=23
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 176 lines, status machine
# Lines: 176 recognised, mean confidence 0.84
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

ie
herc
(1Y
ut vano
ext
Magnam
n
le
lamae
noseri
cum
sint
foph
vite
hugan
Cermo.
magin
su
lia
dem
pereat
tilius
vant
ea
jaris
Romans
iam
facile
erteraquas maerinas ilim Et fieri potuis
ut aqua salsa alicubi intercepta haereret, quae in cavernis
deture dissipata salem vel in terra vel pura
vel terrae flaitanti permista, unde _ dissipato
e hamore sal gemmens superfuit, vel eterra
sat cal ut prosie cracoviam; vel terra sale gravida
rgnata, t in Lalina. Halenses, qua
in editis Terolensium Atribus immissa aqua plavia
eliquant ut in editis Tirolensium Alpibus unde
Hatenses, immissa aqua pluvia e eliciunt alemvires
e Nec difficulter 
ale
facere credibile est nam et aqua pluviam aut nivalem
n
decumet
mariae rioveli
dem verodulm dictum est
Fata saxoniae
ante Hata saxoniae vilina b stagna salsa
et  Taliua neburgertet et non procul a
Luneturgensibus salinis dentes, mabicioum au
monstrorum mavinorum eruuntur de quibus
t
postea amplius dicendum
est qua tentus
Difficilius dictus ar abitata fuerit terra
ante illas ingentes ruinas. esset
 est snel li verum e slveri se ex
i qaecum et quaum et quid illis cum dicuvio
generali commune, quod sacris lteris ethistoriis
populorum celebratur. Inventa est in mont
si anchora in summis montibus inventa est,
i contra navis  in fodinis reperta neehabi
eruta ex fodinis, sequitur ante has conversiones
nen eantum habitatum, sed et navigatum esse
In Prope Pontebam qua Villaco ad venetos itur
in si
 in sumnis montibus ipsoque Alpium jugo incisus saxe
Aepium jugo pocapis in saxo viam antiquam
alnistiua effigia
reliquiu et scurruum vestigi
bus cum nondum
lescuere, houc asrpatae homa tamem fortesse
aude illi
ibi  vallis fecta esset seciea pertassa ham
ereasse amen illa posteriori terrae concussioni debetur
qdsiet Anctoram etiam d Milidam
imbatam
upes aut terram apote
facere fontes pro comperto est, qui deinde per tertam cali rupes aut
assumt sapore in lucem erumpunt
est habe
era
patet ex daporum
ingentem prope Mindam Westphaliae repertam Chronica quaedam referunt
serunt suque adeo rerum saces  facies mulata est sirmatis rebus terrapute squando mondali
itaque quae maxine causa
ita, quae maxime causa secit ut
useeego itaque minus intrabuntur
sed cetera nobler apud nos maris vesti
taque ut caesera apud nos Oceani destigia
prosequamur dicendum est de Conchyliis
insiguls Mredicus ge Brmasvicensi un et terines s
quibus passim saxa implentur, jam elim  Ergcin cordus
relatione Geerqius Agricola observavit in RHl
patie
ltt, et
in Hanovere et Hildesdeim Hildesi
ti latomiis, et jubeis nite frequentias resicae ipsis et cellit a Gerogins Aotiota
im srequentem esse idemque prope At fellam oeerbari   quae Georgius Agricola
ot a 1
Et longe altiore loco prope Grundam urbem e
ss u e te ae    ie us pratu ar pe
veessut
sildesia
onen
orallium
coralli
pisces
Al
ea
u
quersun triticum quoque in nubibus
Juatum arbitrot, quo pldisse praeter
veteres momotat enjeeica
unae colnitium
Scio quosdam pspicari intumnisse
terram, extpisse cantescolls in-
mot surrerisse montes in planitie erugisse
insulas ex mari. Sed qual
1pud (Sd renini cut
es pantum diaconum
et in Historia Miscella. u ta it
ut Leoe  temma
it vis syphones declarant
pum
et subs magu
a aquam haurientes naves que attollent
et evententes, et qui nuper Turbo hmne
integiosm veueto trcectu homines vapuit
plumbeat tecta ad neilla al miltia multa
passuun tulif; et quos insula sun
America A Orcanos vocant, nare eruma
ibes evertunt
et sesvibile sel 
lapides qui c geli
eadisse credum
s
ad mittam
initio cum
liqu
ullam paguri
integrum terrus vento
ad vectae oppletum
vidt Cardinali
stellarminus scers
pentis in draunigri
insitus ventit
titite  supra
staret, infra
transiretuur,
nistor
 quod
Ganeven
Verum eg ut facile mda
maitaolobi hact
spiritu ermapente spin
superficie
parie intumml.
se
lea qu
in vastisan Ilpes Alsacile solida
factum. Enuntio
jam ter
exertus, e intalque
minus consentuneum) Vermas, tamen et in illis conris vestrot aliss
pavina
dept
onveni aute
crddibillus ulte us
ingentem fergulum partem
ascendiss
pra
Propigratoris
primala inofractas
e
tem
aliten