# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0037
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0037?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 24r, page id 00067941:0037
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=37
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 96 lines, status machine
# Lines: 96 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

illuc labentibus sub terra aquis in fluminis modum
quod tamen Ramazeinus ubi non 
sed quod magrant  minus compertum haberi aut
potius falsum esse Ramazzinus notavit. Hyeme
non foclitur obmolessum abem calorem in puteo
calorem. Hyeme non foditur ob molestum putei
calorem. quem suasi ut imposteram thermomet explorent
xcolet ne pro Antiperistasi piffocantis in loco non pervio
corte
lo aeris natura imponat. Caeterum
putens semel factus N ita perennis estnt
nulla huminum  nullo hominum nulla
Aqua purittibst: est, et prae caeteris fonte Abgssi Nncerian
quem vocantu Naceriana non cedit cedens inferior.
pute semel factus aeternus praebet hae somma
aternum est beneficium domus, adem perennent tanta pereunitate ut nondum racterus
nec labore hominum exhauvirii aliquando potuis
compertum sit, quanquam saepe tentatum constet.
cummongius fueret aqua aliquando tut
impurius flauteaqua forte fluente aqua dum
forte imum autei  os male foratum aut postea
oppletum est; ubi non aliod remedium habetur aut
requiritur, quam, ut demssa per medias aequas
terebra repetat oficum.
Ex has non difficilis comecura ex primum
olimbingentem tarum Aquatu
de terrae stratis non difficilis conjectura est
primae glareae ex altioribus locis infusam aliquando
argilla tum rep paliustrem materiam
nic arandineta et palustrem materiam superstitisse,
cum arboribus  superstiti; novo deinde maximo
impetu ientem  Iajorem argilt immensam
AF
arsillae vim advectam. Huic inaedificatam veterem
urbem, subversam irruptione barbarorum reatque ab eo-
emporeqsue terreni motem pluviis torrentibusque
crebisse. Ilqe Certe plerumuse urbes vicinis hortis
adibus laliquot sasgent
 Scimu
altiareou
vo olim
loimctnure deva
descendi muens gradibus, et vin
intheone Agrippae
detegendos fuisse remota non ita pridem
remota tersa, ut ini et ima columnarum detegerentur,
cum olia gradibus ex. Aquelejae audio plus semel
ac. hendi. quasi
falientis quod rximus mutinense
facie urbis toties matata. Sed aquae miraculum
majus negotium facessit. Qui fluminis labentis impetu
expelli suspicantur, non salis cm attendunt, adoar quanta imetu
vi opus sit ad fontem continuom abfollendum in altitudinem
quic septuaginta et ampli pedum, idus non uno loco sed
pas im tota mmbheraicit vis equae Et si tantu esset
es labendi
larea arenisque manifeste impeditur
verferet directionem prater
Murmur certe nou a cursu aquae est, sed qualicunque fluctuatione, e
q quae somsinum loco circa locum profundum et cavum
Quanquam Et quanquam exonerariaquam non dubitem
subterraneis exitibus lente tamen fleri credendum est,
 nullo alias hidro phylacio pro tanta latitudine ac
releritate suffecturo. Itaque non video quid aliud restet
quam ingenitem lacum vicino monte tegi hunc autiquissimis
temporibus ad locum urbis pervenisse ( ubi glarea fuudo
termi imumbe incumbebat. De inde superiujectam materiam
ur partes expleto libella expleta cabitate ex ipso lacumine
vectam, expleta demum caritat sed ita ut
per l infervalta lapillorum argillatu velul fornice
fentantens commadicatio cua sac falio perstares lude
putet
AB glovea Be perrosi
BC
ergilla
Cd terra
dose
Cud
argilla, EF, rudera urbi
planum urbis
+
mons. su
lo tectasaqua  lacus as
efortuse
superores increvisse
diutoruo temporis
in tervallo
veloc
capis
multo majore
non minore scilicet recessa
quam corpsave
aequireret
lapsum
ex alitudine t e
statim