# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0061
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0061?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 33r, page id 00067941:0061
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=61
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 109 lines, status machine
# Lines: 109 recognised, mean confidence 0.89
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

om a
est, cum
ceret
tis aut
sis et
todtum
des lt
nat
ancs
us Labo
officinas
oe dta
iam
in poto.
rictate
arens
vel
inuisse
no modo
oprieta
ra M=
cum
renera
et no-
imilem
ignes,
ex in
atura
portoto
untur.
hes ati–
are
vicisa
anquandd aquatica fuisie arbitrentur, pau
latimque ccsotuonte elomento amphibia
postremo in posteritate sua primas seses
acllidiciss, sed pugnant ista cum sacris
chplorius a quibus discecere retigio est.
Illud pobius dispiciendum, unde suppeclitata
tanta molos aquarem, quae montes superaret
et quo cumde dolata ut arida sibi redelere
rbam ingenioso magis quam cre–
ibiti commento rem sola mutatione centri
peragunt
terrae expeciunt; ila gravium indlinationem
s
atio versam, et servata ticet suporsicie
ista
rum permutatas, quod non perse, sec
centi vainia aestimentur. quibus fortasie
aliquis claretur locus, simaria et monter
separat in diversis globi partibus con
isterent, nec in eodem haemispharo r
miscereatar Facilius intelligitur quor
sum pervenerit aquae superfluum ut
terra Roncraretur. Potuit enim per
acos aertus tum privium diruptos recipi
cavernis immanibus, et in globi intenora
penetrare Iba nihil prohuberet parte
quae nunc cernimus
montes mectios emersisce: s
ase aut  pars altior jam ante extabat.
fum clomum homines a summis ruis (ut
objic debant
Scithae dicebant prae Agyptiis )antiquita.
m sib asserentes on nevas sodes
et, celebrasum Mosi vallem sinear
cuscondisse: forsan cogente etiam fugore
cum recissu maris ad inferiora ipsi quasi m
Ircons
quanquam et hic suecurre
ma sit si quaedam centri
ita enim abomni lat
latie intelligatur in
sunt qui magneticu
variationis experimentis
adducti in tellure nostra aliud corpus
ingens tanquam nucleum
in puce comminiscuntur.
ine
go in illo centrum
suo quodam motu non desti–
tutum
Quud si ergo in ittu
gensaspates
quevendum in illo non magr
lisini inagis princisium quam
granitalis respi non magis
respiciendum ad polos
ejus pro magneticorum
quam ad centrum pro
ravium attractione:, quod
aliquando potuit cum corpore
suo non satis ad huc certa
sede nutasse credi potest
n montism
praesentium cacunina regere potuit, si qat
Germanicis super marisd
maris aequore superiora credantu
pondum reptuaqesim fa
partem glubi seliqui globi
n
qu
nunc
tur
expedito
ressiou
ac
ferrae