# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0062
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067941:0062?run=39
# Title: Leibnitii Protogaea. Concept und Collectanea dazu, nebst einer von Leibniz corrigierten Reinschrift. (shelfmarks Ms XXIII, 23a; MS XXIII, 23a)
# Folio 33v, page id 00067941:0062
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067941&page=62
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067941/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 137 lines, status machine
# Lines: 137 recognised, mean confidence 0.87
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

et 
ubi infirmioribus falerie sustenta
batur ingentem massam nudatis
Cacuminibus in subjectum anteaque
nclusum mare procubuisse. ita
aquas autris expressas supra montes
resoduos
es esce
initiq
obia taque
us bis fornicata, exterior
fornes ab so aqua niterior aere
fnit ant or
ab yssum
ratoibu
adir
Evus
defertu
montes nor
tuerit erai,
aere 
ruptoaquan montes
in
ulteriorem
locum
aiorem aeris regionem sablati viderentur
uae ram non aeque vaporibus temperaretur
Firmata jam tepsure
Sed si aqua (a depressiori loco in ipsos altissi:
mos montes naturati causa ascensit in daluvio
Carca aohuc molitio accersensa estuetum non
ale safficiant pluvia, crecli potest fracto
passa tellaris fornice uli infirmioribus futeris
nudatis ipsis lacumiru
suentabatur et ingenti massa in subiectam
minumque mare procumbente quod desoripto
apratinivio natum in inferiora lova cavitatesu
ex lege fluidorum
mctae hiantis sese antea insinvaverat;
nunc rursus
leg dacdorum ium aquus antris ex pressas
in summa omimisse, donec repertonovon
bartara aclitu perfractisque ropagulis elau
S
toram intenoris abhuc terrae, quicquid nunc
sccum cernitur donuo deseraire dequo
nquibu
qu (sane explicansi, invare nos possunt aliquae
aprioribus multo infelceres
fe
et
ingeniosi scriptoris mesitationes, qui nupersacran
telluris Theoriam desit, montesquetiam
scriptaque aliquot veretum nonnulla erud
ne studeusin ade
tenes deentiamu
e
faecon
quae dam (cogitaverat jam ante Stenonius
non contemnonda Europae parte lustrata
et fractorum fornicum vestiqus passim
notatis ut saxe ipsum nobis narrantem
item sibi, quod
it generalis diluvii
Sacrae historiae (fidem naturalibus argu:
mentis non sine pietatis fructu, astruoret.
tamen Sorbis hujus
furionem ipsurum Tornicum orbis architectam
et detiquii Chenici similitudine explicatam
processerat. unde neque illud perviderat mare
lixivium esse, et ad olei untar per deliquium nati
ex chemicorum experiurentis operibus explicari
pos
sed nobis altius iri posse se visum est, fornicesque
ex fusione, maria deliquio salium vapores
 aqueris reso pentium est fornmatar
on terse non suficiun) niesi  i
+
eron
aer olim multo quam nunc aquosior
Ocearum spiritu ex terra circum eruum pente velu
fornice ubiqque sustentatum undique occanum currexisse in orbem
m redibile est. intremuisse velut tasatam
ipsam felluris superficiem, ad peistinum
nis egneo adempsperinat
a
et vulc
datis Ephistatuminibues
ni regnum, quo tempore
massa mollis tenaxu erat. In dumm
aniet fragicem non ea
it crustam
non cadit. Externa, ut vicini suderis
aut Lunum accersere pon
ausiu,qu
quam
sur erini ge a
 eometa transitum in vicinia
esim
epriora quorum vicinia
quibus attrahentibus
n
aquae emicuerint accetsere non ausim
d Neque atra gradium cuntio
ofactioni centrobe on ficto.
Amtus Quod si praefentio
ebvus asistendum est, cicendim
ai onter ut sui erit Tellurem
olim quam nunc alti.
nit propies didetur, quam et
credamus fracto telluris fornico
iscenderit pusteriore sracto
iatima
penetratis,  stribusque habi–
iterum locum, in licca
maferet
vundasse; donee reperto novi
in Tartara aditu, persaetisque
repagulis clans torum interioris
terrae quicquid nunc
siccum cernitut senuo deservere
It qusi aqua initio tenurem
consiiorae semel texit  telluris
am semel inde a formatione
texit, duficit unus fornix; sin
cen
oppressit, vis fornicata
teriorq
Mendum tamen
erit farta
avitas aqua, interror
ita priore rupto aquam
montes ascenderit, mop
postemiore fracto in abyssum
ulterionem penetrarit terrestribusque
habitatoribus, iterum indaseti
in sicco locum