# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067982:0003
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067982:0003?run=39
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 20
# Folio 2r, page id 00067982:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067982&page=3
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067982/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 97 lines, status machine
# Lines: 97 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

potentia Asiam atque Africam complexi sine aemulis floruere; et non ante barbaris
quam redux ab Exilio Geometria, etiam  Aichitecturam et pictoriam, et statu
in occisente,
daxit..
Astronomia autem quid nisi sphaericae applicatio est ad Mundum; et motuum compositiones,eseros
et planctariae Hypotheses Geometrica ratiocinia sunt, quo motus astrorum calculo subjicerentur qua ejo trigonometria
mirabilius, cqu nfidenibus adonovet, aut potius coelum ad nos dedunt
uijus admiruntos npnemo hendesecapriat
indoctus ulunque es ip, utcunque summo ingenior puoditus intelligat. quis enim ustic persondeat ioli indo
ule ex duabus rationibus uino tantum latere cognitoi et quid quorum in tervallum sit notum
Tampuom mensurari
dati intervalli aut Judis, Tolumbum  ex Epheriridibus potius quam velisti instrictu, Eclipsim praedixisse. Certum
inaS et si
est solam fuisse Geometriam AAstronomiae habitu indutam, quae Christians aditum aperuis
Martinio credimus, nihil magis affecerat ingeniosos quosdam Mandarinos, quam inviolabilisometricoru
quoundam theorematum certitudo quae apud Societatis resu paties dilicerant. Quid navigatoriam scientiam
et velificatoriam artem memorem, perpeluum extratium Geometriae cujusdam non scriptae Limenereutca
longius fartasse provecta esset, quam quidam sperant, si  praesidiis Geometrie, quantum licet, uteremum, hoc
enim unius Geometriae officium est, quae exdatis duci possint docere: onit osten enim quaenam probbmata
determinata sint, et sita quid sit ex ipsis n indeterinalis aliquid eliciat certum; locum scilicet, curque omnia puncta
perfecta cribeni
salisfacian. Quo fit ut datis binis solutionibus imperfectis inter se diversis,
quaesitum invenintur. Quanti hoc sit, sciun  intelligentes,  Est hoc veterum
artificium ipsa Algebra mirabilius,
Mihi  certe semper ita visum est, jam notum veleribus artificium, der ocis
Quid p pulchiue ant utilius Hydrostatica
inter humanae subticitatis summa specimina censeri debere
Archimedis, quam aTorricelli et Pascalius tantis accessionibus auxere. Circa Sneutiatice autem et
Balistica Heroni Gerickius nostas Machiralingebgiae antor primus, et qui fertilis ingenii felicitate nulli
facile cesserit, celeberrimus hoylius  ratiocinia vere Geometrica, ac ape irrae fragabiles demonstrationes dedere.
Quod ipsi nobis supra objeceramus Telescopium hominis plebesi mathematica indocti opus esse, non aeque certum
est, ac quidam putant. Certe Metius ille quem Cartesius memorat, in spre optica speculisque ac lentibys i
conficiendis erat diu versatus, ut credibile sit radiorum naturam et cpticas demonstrationes intellexisse Sed
aliud habeo quod de hoc negotio dicam vel ideo memorabile quod a paucis video adverti. Kepterus in Existola
ad Galileum, qua Nuntio sidereo espontur
haec narrat, Audolphum imperatorem, Mincipem ut
et constat  his studiis at mire delectatm jam dudum antequam de Telesceopio quicquam auditum esset
est endisse sibi compototonem Mactinae duobus vitris instructae, inter Portae collectanea repertam obscuriuscule
cescriptionem
traditam; hanc A s oblter considerasse, et sol i eruditiom fastidio, quoties aliena, et sufpecta
trisd
inventa offeruntur, statim rejectuse: nunc vero H imperatori poenas dare temeritatis  
in lucem, aliisque exemplo esse posse, ut de rebus a quocunque venicalitu aequius et matuius judicent. Quae
si vera esse crdium uti certe. Quae cum ita sint, om petuit Telescopiamesse foetum optici, rationalis,
yp in torem
sed cujus s labori, ut solet, fortura non esponoie: uno
ex quo nihil amplius speraret, nihil vetat aequi u primi consilii rationem aeque in primi executoris ac portae
manus venisse. (erte ptaPorta  abla decimo octavo aetatis anno se devoverat conquisitioni arcanorum,
porro Microscopium, quantum intelligere
Omni librorum genere lustrato, itineribusque susceptis,
totur inventum est summicartificis Corneli Drebelii Alernariensis. Et P. Artonius Rheita Capuoinue binutos
satis ergo vindicasse videbor, frus industriam Geometrarum, ubi
. Sates vindicesse mibi vide.
unum p Chrenometron adjecero. Mirum est homines ad Gull omnlium hominum oculos ad Galilaum usque
usque adeo cuisse aECo EF∞HFBS, ut de vitration oscillationum pendulo  ilochronisime oscillationum
penduli, qo nihil frequentius oculis obsero obversitur, ne partur quidem nihil sispirarentur. Galilaeum
autem non conjectura quadam levi sed nalionati inductum, sed ruhionali via progrissum mirabile usque adeo de
arcanum detexi produxisse, patet ex illa quam tenuit, inquirendi ratione. Scilicet a Mota uniformi et uniformiter
accelerato ors, arcana descensus gravium aperuit primus; cq quae cum ad planoss inclinato applicuisset,
ingeniosissime pervenit, ad praeclarum illud theorema, quod chordis aquotcunque intra circulum descriptis et ductis
i quos desmiberent abo
2
imo concurrentibus; descepsus a circumferentia circuli ad punctum imq
Unde sequelatur cum sillationes pendulorum exiguae essen, o escensum in
ad idem punctum min
corda, a descensu in ipsa circumferentiae sensibilito non differre. Hnc usquerem produxit Galilaeque, duoque pst
cordam quam libet, socuronus
posseritati absolvenda reliquit, applicationem senduli ad Horologium, quo numerandi abesset labor, et inventionem
ordirun Aoinem
otenda evolutam pan led
pendulo
lineae curvae, cujus evolytione idem qui alia rursus curva describeret i
unc vero hucam 
proprietatem haberet, quod arcus circuli, praestare non posset.
uo atterum combinatorii, alterum Geometrici ingenii erat
et evolutione descriptam esse Cycloeie
utrumque polcherrime absolot jugeni ac mea sententia, si nihil aliud anquam egisset, mericit immortalitatem.
Satis experientia confirmasse videor utm Geometriae profuntions in nonperfunctoriio profundioris, nunc panc
usum envita.
ratilitatem, ne quis sibi persuadeat Trigonometriam aut Simuum canonem ad egregia praestanda suffecere. Iltu ad a
Sane Elateria, non est dubilum, Elaters, et sonos, et sipsas Musicae interiom Musices Geometricis legibus
tor
igere possit
 liquidorum
caetera alementa jam patiuntur, legum pibtet Mechanicarum. Multa restant  dicenda dis
quae non nisi Geometram expectan; et primum atque intimum Motus ercanum videtur exx uno theoremate
contoneri quod cion nisi Geometria demonstret priumque unica naturia Lex naturae arcanumque motus, ometrica
theoremata sunt, et si quis compositas nonnihil machinas suscipiet, quarti aestimabit vires machinae
Sed et in solidis detrimenta quae machinae a frictione patiuntur aestimationem merentur diligentem, et de variis materiis
quae ubi absoluta erunt, a uin nostra erit perfectum de machinarum vi judicium in nostra potestate erit: nunc enim
illud saltem possumus, ne nimium promittamus; tunc licebit machinas calculo subjicerenstar numerorum, ubi primum
exphrimenta quaedam fundamentalia ailigenter capta eunt. Porro iservavi n sun anata
H mathematicis enim ieps
non inepti sunt etiam
nron literarum
H aliaque quae vulgo
exprientiae comnitiruntur