# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00067986:0001
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00067986:0001?run=39
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 24
# Folio 1r, page id 00067986:0001
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00067986&page=1
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00067986/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39, 2026-08-27T09:55:26Z — 59 lines, status machine
# Lines: 59 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

De Ratione et Proportione
Raec diumu varum es ferma compurtionis
Qui duorum
Duarum rerum Ratio inter se habebitur habita
forma comparationis earum, secundum quantitatem et contra
quantitates
Nae Hinc etsi ambarsint incognitae, potest
tamen ratio earum esse cognita, quondam diverse
quantitates, possunt habere eandem formam
comparationis, ut si licet enim ignorem
exempli causa, quot sint nasi aut quot sint oculi
atorum
in hac civitate, scio tamen numerum oculorum bis
repeti pose repetendum esse ut fiat numerus
nasorum.
Ratio est modus cognoscendi num quantitatem
et si a sit 8 b fore minorem quam 5. et ita porro rei unius ex cognita quantitate rer alterius
homegeneae salius, et prior quidem dicitur
Data re una dataque ens comparatione
cum alia, co altera datur altera, sile
compunatio est modus inveniendi rem unam
ex alia homogenea uantitatem
Comparare duas res, est quaerere modum
inveniendi quantitatem unius ex data sola
quantitate alterius Hic enim finis est comparationis duarum rerum
ut postea sufficiat saltem unam in promto habere,
et ratinos comparationis meminisse; ita seusu unius
et memoria alterius tantum efficimus, quantum sensu
utriusque minoris autem constat memoria quam seusus, quia memoria etiam absentium est
itaque rationem habare est habere duarum rerum inter
se habere, idem est quod habere modum cognoscendi unam
ex data altera sola. Equidem si summam duarum
quantitatum sciamus, vel etiam differentiam, etiam
unam ex alia cognita invenimus sed non sola
tria enim occurrunt homogenea, duae scilicet quantitates, viglineae
et earum summa (vel differentia) Ac et eorum duas nossere
necesse est ad inveniendam tertiam. In ratione vero
solummodo unam noscere opus est, ad inveniendam
alteram. Ratio enim ipsa non est homogeneum
qnon cust aliquid homogeneum rebus ipsis quarum
ratio est ratio enim Ratio enim ipsa quam
praeterea nosse oportet non est linea, itaque
si cognoscatur linea , et praeterea ratio ejus ad lineam
quinquies sumtam seu 5 pollices, alterat per mensuram per sumtam EF, (ut si sciatur u esse duslam ipsius a,) scietur
etiam ipsa E.
Quaeritur jam quomodo du quali duas quantitates
quantitates, quas nunc habemus praesentes, ita possimus
comparare, ut postea sufficiat alterani solam praesentem
habere, et modi comparationis ad alteram quoque cognoscendam
meminisse. Hoc fiet dupliciter, vel nulla nova quantitate
homogenea assumta, vel assumta quidem nova ad com–
parationem neglecta tamen postquam absoluta
est comparatio. Prior quidem mod Quando nulla
nova quantitas assumitur tunc comparatio duarum
quantitatum fit, si consideremus unam esse minorem
altera, vel ambas esse aequales. Si ambae sunt
aequales, nihil ultra quaeritur modus enim inventus est
habendi unam habita altera.  si sunt inaequales,
iic minci aquatio est parti majoris, fex esi ntine nasuras e miris