# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068020:0008 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068020:0008?run=73 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 5, 2 # Folio 4v, page id 00068020:0008 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068020&page=8 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068020/jpgs/default/00000008.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 83 lines, status machine # Lines: 83 recognised, mean confidence 0.95 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. neque enim nunc qudem adrem pertinent an sit analyticae, quando eas constmendi habes profecto analysum etsi inventae essent praeferremus. Hnc pertinent extensiones in rectum superfuierum cylindricarum es neaute abn pon iterque trumcatarum, exemalum infigura sinuum) unde rursus varua cuavarum genera quae omnia in constructiones adhibita intelligi possunt, quando operae pretium est. Denius ubi variae sunt strnendi rationes adhiberi possino simpliassinae, neque enim refert magis minusve sint analtocae, vel elim Geometricae. Certe si physorae essent, ue sit adhuilito Elaterio non ideo minus ad usum sufficient. hoc consilio haud dubie hebceem spiram ex rectae ocircularius motu compositam ad quadrandum circului dhibuit ad Act Archimedes; et si parabota ope gravis descendentis describatur, non minus erd utilis quam aliter descmipta estet, mno erit simplicior et forte exactior Esto Tabula inclinata, marmorea pone putam t li bene lornulam ex C. versus D directo ictu projici; pondere aptem suo descendere t i durante motu, r curva quam vestigiis suis in tabula nonnihil pulvere isprsa retiotis aliterve siguatis describet sive pamboli sit, sive alia, erit multo profecto descrpta exactius quam eadem curva descripae instrumento inprimis autem descriptiones quae per aptrcen freri possunt utiles erunt exacte. Cum radui lucis lineas describant perfecte rectas. Operae autem pretium est exsius tot pariis inquisitionibus edi specimina quaedam. prae caetris utiliora. Etiam cum vel supe curva quaedam vel superficies in rectum extenditur; consiverari potest, quam durante extensionis motro punctum alrquod in ea sumtum describat lineam. ita inquiri etiam potest, qudata figura arcus tensi invenire figuram ad quam data tensione reduci Separata est summaeque difficul- possit, et contra, idque a sallem in exemplis illustribus. talis doctrina de progrestionibus in se replicalis, ubi in valorem unius ordinatae sequentis ingreditur omnes; sevenit oe etiam in seriebus convergentib anteredens, et proinde in valorem unius ordinatae ingredigulu Cujus ecce exemplum: ponre in tempors B. bimqaesse t AB ACi a . posito AB as et BC infinite purnam β. Sequenti autem tempores spato B D vim praeter vim paeter prirem accedere novam, qu sit ad vini prarementem in reciproca ratione quantitatis s a summae summae verium ita ut incrementum, infante parvum, sit ad vini quandam primam infinite arvam, qua coeptus scilicet est motus e, in recipioca ratione vis praesentis BC, ad B, seu ut R β ad BC. Idemque cum in reliquis none punctis omnila dici possit, apellundo ordinatam hujus figurae quamlibet rectae Bd continnatae, dici possit. omnes BC, DF, et similes sequentes in curvam quandam terminentur, omnes hujus curvae ordinatas nonvine generali appellemus v. erit ordinata quaelibet sequens y + C. Quaeritur quasis sit isa fegr curva, et quomodo continuo tractu describii possit; in qua scilicet. Trementa sint ordinatis eciproae proportionalia. Id ita inquiremus: Tangens C. axi bd puoduct occurat sicopus occurrat in H. Jam C E BH appelletur l. et crementum appelletur C. Constat vig. EF appelletur c. Constat crementum esse ad ordinatam B recta quaedam constans Ce purs axis X e BD, ad BCE, ad productam BH l. ergo CB) . Ergo C y Jam idem CB E. Ergo F B aV et l⊓ va Jam ex puncto dunt C ducatur perpendicularis C M, quae axi BD reducto osita occurriat in M, rectam M appellemus p. constat generaliter esse p , seu BC. d angulos CBM, et et HCM rectos. Jam lp va sequitur ipsam BM reductam esse perpetuo eandem, ubicunt sumatur cur punctum in curva; ac proinde Curvam CF. esse parabolam; quod et verum esse calculus ostendet per synthesin. Nam reperietur: De crementa pr ordinatarum parabolae ad axemesse ipsis ordinatis reciproce proportionalia Quod desiverabatur Eodem modo inveni subtilissimo (ausim dicere) calculo vim si as cylindricum aere gaer ADBC. operculum exacte ostrum implens, ex embotus exacte respondenis concavitati oris vosculi ita intrudatur, ut aer qui antea lotumvas repleverat intrudatur in spatium Bect postenque amota vi intrudente libertas ceri detur restituendi sese; et in quolibet restitutionis loco i I. vis a Elaterii qua porro nititur, tum abno ipnso Elaterio perseverante orta tum et accele ratione genita ordinata X recta FG curvae cujusdam XFN, virium progo quesitarum in quolibet spatii puncto progressionis repraesentantis; ordinata ess intelligatur) inveni inquam curvam ejus fore naturae, ut crementa ordinalaer sint iptea oedina e differentiis quadratorum ipsarum ordinata rum crementis recipro quadratorum suorum crementis reciproce proportionales, seu SC sive si alia descripta intelligatur figura EKC ordi quadratis cujus ordinatae seatsunt. proportionales ordinatiaorum respondentium A, AY GF, seu in ratione ordinatarum diplicata dictarum qu respondentium duplicata. E ciementa antem ordinatarum DE, HX et, nempe PZ, RS, sint ipsis AI GF recipioce proportionales curva ergo IFN, quae hoc proestabit, erit quaesita. Breviter ergo querenda est e curva, in qua crementa oidinalae sint in Unde intelligi potest, quanti sit momenti haec inqui sitio criva autem istu qualis sit, et an omnino analytica sit ex earum scilicet numero, quarum puncto omnin relatione ad certam quandam rectam assumtam calculo expressa definiri possint; nondu definiie possum. Est antem Est autem ista inquisitio pars methodi tangentium inversae Esto curva Assc. Tangens CDHF. sement ordinata BC. crementam EC producta (axis tum tangent ocurat BF preducta reciproca CH. curvedo C per pendicularis CG, perpendicularis recipiora Tangens recipion CN. CH adinata recipror MC. abscissa AB. abscissa recipioea AM directiix AN indefinita: Directrix reciproca AD. indefinita Jam generaliter Abscista et aequalis ordinalae recipiocae et contra crementum est aequale intervallo reciproco et contra. FB. Ergo CM BC, FB, Hm ergo rectangutum sub absusta et ordinata aequalr rectangulo sub producta et producum reliprocio Innumera alia i gerius theoremata condi possunt, maxnmo usu ad Geometriam, dum scilicet ex da quibusda datis aliae investigantur quortiblicet modis, varis modis inde orlae aequationes tranfformant poro ex datie eta b scissunet oedem aluti caelgae omnes faule calenlante eo Elastico b. 1674