# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068020:0013 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068020:0013?run=73 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 5, 2 # Folio 7r, page id 00068020:0013 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 8v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068020&page=13 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068020/jpgs/default/00000013.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 61 lines, status machine # Lines: 61 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Elasticus Deceroris 1674. Calculus ubi et quommodo alia problemata nechobi ersae reducantum nde a quadraturas. vid sub fine cavus sit ABCD cylinder aere plenus a parte CD clausus, à parte AB. apertus. Hiic perfecte in EF congruat embolus , seu cylinder convexus HEF et ponatur cylinder convexus el (GHI intrudi in concavum, usque ad GH Necesse est aerem ea cpres intrusione comprimi. Ponatur aeris in vase contenti, qsi aiq co spaleum aliquo portiumcula quaedam minor quam quae at possit assignali, esse B. numerus ipsarum β quas capint recta AB aponatur esse a cβ. et recta BD ponatur esse d, erit qantalas quantitas spatii c). aeris cdB. Quantitas autem sumta rectal AGe infinite parva V ponatur jam et AG esse infinite parva pV. et aerem omnem cd β, intrudi in spatium cd - ∞ cY seu usque ad GH. vel iem ponatur aerem omnem intradi usque ad (GH), ponendo A(G) eit aer intrusus in spatium cd - 2C). et erit vis aeris restitutionem molientis ex Agea GH, ad vim aeris restitutionem molientis ex (G) (), in ut quadus compressionum. Quantitates reua mutationum, a statu naturali aNe deflectentium NNimirum considerandum est in prima compressione effectum esse, ut totue aer quia implebat cd. impleat tantum cd - c). ergo quodlibet aeris minimum β. est in spatio quod sit ad spatium V. sibi natur aliter debitum, ut entus proinde spatium quod nunc implet cdY - V2 cd cd = cV est ad cd V ed 1 d7 - V Vd. quod si quo Y ponamus 27, vel etiam 3), etc, vel generaliter y, ft spatium fun quod implet ipsum B minimum aeris erit: dy -y d. sunt autem vires seu conatus ad restituendum, in quolibet puncto aeris, in ratione compressionum seu differentiarum a statu naturali; Jam aestimandum est, qua ratione recte possint aestimari vires seu conatus ad restitutionem; ac fferi an scilicet sint ut differentiae spatiorum quae implent; ac proinde vis aeris compressi usque ad AG, foret ad vim aeris compressiusque ad A(G) ut est a AG ad A(4) Sed hoc absurdum esse demonstratur, quia ita comprimi posset aer ad minimum usque spatium; quod est impossibile; itaque sic potius statuendum est esse vires in reciproca spatiorum ratione. Quod ut appareat considerandum est: vim omnem Elasticam non oriri a defectu spatii debiti; nullum enim fiatium debitum est Elasticis, sed si possent altius semper atque ulti cmplius se per utque amplius aperirentur; verum parvitas spati eruntque adeo ve u virium magnitudines, ut spatiorum parvitates. Sie erunt virium magnitudines in magnitudines spatiorum reciproca ratione. Quod et physicis rationibus ostendi posset; em virese ut celeritaetes dubitandum enim non Videtur vim Elaterii oriri a motus celeritate in iis quae sunt com- pressa ut in vacuo vase aqua pleno ponatur aqua vi quadam concitata moverf:ut si vas circa suum centrum agatur motu aequabili et durante in aqua fluctuare intelligatur globus quidam B, eccentrice positus, ille motum reddet inaequabilem, fiet enim, ut motus sit celerior in F, quam in L, quia eodem tempore tantundem transt spatii per I, quantum per L, et ideo quia celeritas oritur ab intrusione ideo non est dubitandum celepitatem illam conard rejicere globum in aquae medium. considerandum autem causam istam esse a maferiae contistentia, et ex principio, quod nontus fortiter mota rejiciunt a se quae ipsa contingunt cujus rei ratio est, quod quae moventur, agunt in omnes partes quomodocunque moveantur, onodum anted abio ati ates esse qrad, veli ai tatuo qua de atre aliae atue lice