# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068099:0001 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068099:0001?run=73 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 8, 4 # Folio 1r, page id 00068099:0001 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068099&page=1 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068099/jpgs/default/00000001.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 192 lines, status machine # Lines: 192 recognised, mean confidence 0.84 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Reperiduo maxima Geometriae Problemata reduci ad summatuhuius ceriei Numerorum rationalium decrescentis in infinitum productae, ponendo Z. esse indeterminatam Germetico progressione Aritumetica crescentem, sive primanam, 1. 2. 2. 4. 5. etc. vel 1. 3. 5. 7. etc. vel 2. 5. 8. 11. etc. et β esse 2 Z hujus Arithmeticae progressionis intervallum, ac proinde quantitatem eandem perpetuo et constantem. Ut autem appareat, an hac series sit summabilis, nullam hactenus aliam novi methodum, qua ut omnium perierum summanitium, ipsi seriei datae, aut ejus Multiplae similium, fiat enumeratio. Reperta enim ratio est, si quis laborem calculi subire velit enumerandi series summabiles omnes. Nimirum series sunt summabiles, quae sunt disferentiae Seriecum series puras, atque rationales quibus quantitas indeterminata non ingreditur ullam radicem, enumerare incipiemus, earumque differentras investigare. Quod si hac methodo res non succedit, vitendum est, quibus casibus effiri potest, ut serierum irrationalium non purarum, differentiae tamen fiant rationales et parce. Iu ex quibis simplicissima () V + d. e, diffenia f y + qua roduta f 5) quod s. abinitro posupenus yud furga racuran. + eds + gea ex terminis ultimis collatis natam, fiet 2 rsag yag n (47) 83) + gc neg pucore Incipiemus a rationalitus puris, et destudir destrandi nedum fruacrenis sei. = (12) + 3d + gB her ess b. 4b(2 +B bB 4 e sive (1 b uitui rd unde collatis formulis ( E et , ob terminos uttinmi, fiet secundus, fiet: b p, 4d + , siae differentia, inter duos ipso V + egY +gr formula ejus conferri cum hac, parit issis et s b- feca. destrtagin et ipsa per divisionem evanescente f et ponendo b. aps d (quanta muis, cujus series summatrix pura et rationalis, non assungit ultra primanos, ad hanc reduci potest i itaque Formula omois, cuius series, summatrix, pura et rationalis, poterit reduci ad hanc suisse mutilem. jam cum hac serie inventa , conferri non potest data ex formula 3. fier D. fiet alius valor, .Ex hoc calculo appmet, etiamf segons in a eser est b 16d2 + 8dB+ B, sed ob terminas m, fiet. ipsius b, nempe 4d + 2Bd + contradictio ergo, sive differentia inter hos duos valores est 3. Eadem autem erat supra contradictio sive b2, valirs nempe B et B Patet ergo explicationem impossibilitati nn mederi plarimum enim calculos contrahit haec observatio. Demonptabitur auem optime conferendo formu alia indeterminata. Hoc modo: sit formula: generaliter demonstrari operae pretium foret. expsi inteterminatam, modo explicutam, bV tac Y + ad. conferenda cum formula alia simit hel odo non explicatam, cum quadat substitu ipsius y in posteriore substituatur y +h., ita enim non desinet esse similis: sed ita ajo si collatio inter non explicatas impossibilis, fore et inter explicatas; non explicatas conferas, literae fiunt eaedem, erit enim br e. et cHF. et d (in x quibus valoribus continetur impossibilitas:) idtem ergo est conferre aequationem non explicatam cu d conferre cum se ipsa non- explicata; explicatius ergo mufat nnihil. Nempe Hpro Z +B Z H. ponas Z. + Z + ac. et Conscras um ( y + by + b=po sine ini 5 + 2dV + conferas, sive conferascum. formula ly +am itaque avtea conferas has duas novissimas formulas am (4) + ld, - ed + ac. Unde y put si puoque ponctno vocebileirve tune feri possu, ut postea odtiorem aessurgamus HD 3 + An Y +a p. et differentia ent: assurgi altius quam si l. et n fuissent ppo. 4y2 + ry +as nempe etsi lo, aleoque V leb.sc. Sed nota si Explicatio continem paeterta ac succedat collatio. Sed haec obiter. V + An Y ale ass assurgit ad quadatiquadratum, tamen quadraloquodrato, et cubo destructis restatii tantum a quadiatu quadratum assurg et. Facta ergo multiplicatione percrucem, fiet Namierator (( Bqu 12 collutis temeri priacis 4up oper qu collationis investigabimus literas, +ja ut 1000 sunt ipsiaum sominatore communes, nencs d ra ad a 2. s et ob terminos utimos, f nqpate - 9B ad β 4.454sB, aeliquam artitariam multiplicare . (1912). +ed. +rB 48 quam in Nominatore, assumi arbitrarii Sser do Eq usi se 3366 u 2t et YH 8- 4 9348 Quos valores substitend den eouu modo mn,, s na ae Uno jam gradu attius assurgamus ad +V Qua formuta reducta apparebique non nominator hujus differentiae reductae Radice. Nominator vero utique ad quadrato quem conferimus cum alia formula, ad y + aC) +. Hinc ase asa spisi iumeratori proprias, n. et p. nam reliquae, g.. 29at ettut muntm. a acu tatus BEoqu reneque +.54 Calualus cumeo quem alibi inii consentit. Superest ut hanc comra LV +aely +aem. Nam ceriatuum summaedimensionis per lago JB a. Enticula jam collatione en terminis abis ent gr e ex termns perris fet BDer msge Aatius - 93 (sa) 18 ergo entindum 26 (mt. nsaB ses ti temino s samalis, PB +a C 4 ade ( fras e +r 14 oomimbe vi formle vm, eut () v a rar gr 2s 1 a 3y s (. naes 62s a us s quoque formulam X, cum alia 23B , C. sive sp Tah - g- 2β9 +13 a is e 2s qat rato sx) eaeil i aequatione ex terminis quartis collatis nata, l,parsar + aeasrbr, fiet: 29) g + ( D B) na, sive ls aaha -9e 6+8CC inguie ios set fiet H ibahi. falgi C van (q an B, g2 C ABqe g B. p 9) H B, 4 so Bang C, aBg. (- D a Bh 9 (B 3 at) (S (9 64 a 32E13Z odeoque m B 16a h-Bahg gtB +9316B4 EC29264a. Formula erga, cujus summatri x ascendit ad Quadratum, ad hane semper fractionem dduci pothrit. 328 656 dY ac Y ex dy + aey +aef C V +973 rahy + a ly + am, modo explicentur, m, l, f. per solas a, β, d, e, g, h. Valores autem ipsarum m, et l, ita habemus inventos per has solas. Tantum ergo opus est, ut in valore ipsius f, ipsae Y. et s. explicentur q quoque explicanda est per a. Habeoimergo hunc aliremipsius f Fri_ e, +4gae (8, βa e, C 8 aβ d, C 9a βd , 8Bad ( (7 245B+ 2a58)= 8a dh + 2ad9 4 4 ad 39) 2ad ba, adeoqe desmcti destrmendi, et deprimendo per 2c fiet fH ra eg. aad + ag- pd, 8a. Itaque formula quaelibet E abilis per aliam seriem que vadraticem ad quadratum assurgentem, reduci poterit ad formulam hanc V + acy + 2a(9, 40h + 39. βd, 2, 34 +V + at +2a3, 93 3B9 + ba h - 8a h + 6a β h 60292 + 94 -β+. Proposita autem formula cuju seriei cujus sumtuntrix quaeritur, ante omnia reddenda est hnc formulae similis, ideoque necesse est dimensione nmertor divisibilis esse, sive debet Numerator et nominator habere communem mensuram. Sin infra numerum um subsidat data; impleri poterit ille, vel multipli catione vel adjectione; Multiplicatione, multiplicando datam per quandam arbitraliam formutam; adjectione, addendo ei aut subtrahendo aliam cujus summatrix nota est: nam si productae summaterix inveniri poterit, eo ipso etiam propositae summatrix reperietur; aauferendo vel addendo summatricem adjectae a summatrice productae. de ubi jam formula proposita formulae summabili, nempe XD similis reddita est, instituenda est collatio, quae sit succedit, habemus inventam seriem propositae summatricem. Sin vero collatio nos ducat ad impossibile, sequitur neque seriem propositae aut eju t (aut productae ex proposita cum alia dognitae summatricis summatricem Qua Haec jam in formula data rabus-gadhads Tiet tumarntor productu, idem cum Numentore formulae proim u summatris proposite, nempe hoc loco q experiamur; ac primu frmdae Z +Z X) hujus, _, est L. Ergo superest, at Nominatorem formulae Z, multiplicando per Numeratorem formulae XI. conferamus productumcum Nomnatre ormlae protudum eutaus a V + +ac.. +aes Collatis quartis trabebitur jue Quaeformula conferatur Nominatori Formulae X I. per d. multiplicato, dy V tadhV etc etc. Unde sanferendo Terminis priomes iicti sequitur esse daEt conferendo secundos, e, 29 Bd. Et et collatis tertiis fiet: irieo nohids d.. raco B cadhier d s P ) X + - 24e3 249 f 4 2) - gadh + dgr - . , -Sadh Y) 0. 1 suve fiet d nempe fiet, gat poterunt omnius, dividi per 3 39e suartis, altra ex colatis ilfinis sive squinti Term noine ipsa d. est inutilis potuissem loco formnle B adhibere formalum, s calatus eut plisirus, essestue vnd quantum judicar il empe Itaq ad alteram Methodi partem recurrendum est, et quae formula XI. conferenda cum formula XI., Numerator t ad denda formula by F b sumeratore, ubi conferendo ter minos primos fier: m ei asaunsi et eu secundis ras rasseg B 2ac., ue gr 2ae + 44 ex lecundis collats fier, ep rdsab sepsint aequationes, una sit mudilis pate outim a . ery insab +aen, 2a; et extertis fier: adsabus-Ens bus +aeeng, - 2adh +dag-ad + 2d sab-rus b + edsaB= 2ns B. (XID) Inte qua aequatione num XIH. sunt arbitrariae d, s, n, b, 9, h, et cujgsnam autem valorem ejus ope inveniri satis sit, patebit ex progresssi. Nam si isius Nominatoris literae Nam existis 6. literis arbitrariis alicujus quae et in Nominatorem si hae 4 literae in no tore reperitur quaerendus est valor; nempe exhis, f. b. g. h. ant; sin illis careri potest, interest ad calculi compendium, ipsas in Nominatorem non exstentiendum est. Srum e es igsius Nommatiris, sib Ba ngas, adeoque be 2gas Ba 22. et b 129 as 1gas + a est unde inter ut scilicet hoc modo, et reliquae es Endis fet: 29 a s - agase + Ba, Aas B + 8 asgas paseae, ieas ati, cuy iquationo ope quari potest valor ipsiq ( per extationem cudiau eu li cae et quoniam duae quae restant Aequationes collatitiae, ex terminis penultimis et ultimis sipsam s. non amplius continent. Missa ergo tantisper hac aequatione, reliquas duas exentiamus, et penultima quidem dabit, sequentem valorem ipsius h, nempe h + 45293 + 1254 3g +49aB- 49a) B + βat - 4 s(2, 27 16a9)4. Et denique ex altims fiet: 16a h2 -vagh +8a β h - 6β2g +g2 = B H0. quarum nium aequationum ope inveniri potent vacor trium incognitarum, nempe, t quod si nulla haum aequationum impossibilis habebimus desideratum. Quod si alitrrem instituamus, et ope XIV quaeramus h. tunc omnes reliquae, d. n. S. g. B ingredientur o a Nominatorem, et had cum aequationes collatitiae in Nominatore futurae sint tantum quatuor; erunt indeterminatae quinque, ac prointe una supernumeratio et se licet pura, quo facto et reliquae omnes literae pure habebuntur. Sed antequam absolvendi ejus caculi sic satis prolii laborem suam perae pretium erat investigare in numeris veritatem formulurum 7 et XI. Et quidem quod ad formulam 3, quae coincidit formalae 1V. illud reperimus, si qua data sit series cujus formula quamd simplicissime ioterit ultima aequatio re reducta ad, vel sumto Numeratore ex VV, Nominatore ex 7, ad hanc, =Bd = 9b, y + bV + b2 , vel fro g substituendo eius valorem supra inventum, fb-sB:) ad hanc 70d + fb F seb Z +by +b. el explicando 9i) (V + d V + fb - fB). Eodem modo referim perici summande formula sit redcibis od hauc (XB (d yiaey g rattr. rd g. Bd, V 292 ratis. 9 e yi a. egt val t. b. 5. C) formulam seriei q summatricis fore Vit +ny + ap ∞ V + rV en Frad +9B- 22B. et es 4a e Y 4adB + 4Bah -B92- 2βg +β sac trimem ergo ut vexitatem velationis inter duas fduas formulas D et V. in numeris explorems, +30 V, 48-4 +0 2 ponendo Vi ium. 43, 4 16 + 8, ∞2 n 45+ 4 quia 4 ed fiet: 8∞ +7n 8, ponendo va 2β, C2, et S1 4ah -9 - 269 + B, 8a) an 3 fr 4. ar 1. en et ex forma quarum differentia (12). Numerator ergo 1. Nomenator verd 25 10 + 4 -l in concernentem resumere fcheda sequente, adjectis statim numeris. calculus verus fuit sed eror de mlum p peogula serquentis, ubi et calculum, sequentem et Q non feri nisi in uno in locu comperitas corrplum, at restitui li fiet it error necesse erit numeris positarb non 2. sed 5 res successit DE SEnIEBUS SuMmABilB, nspenehic. Zur e aem no frustaa efficiemus ut iterae numeratoris intrent nore quolicet sulstituto