# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068125:0028
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068125:0028?run=73
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 1
# Folio 14v, page id 00068125:0028
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 13r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068125&page=28
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068125/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 76 lines, status machine
# Lines: 76 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Et fieri potest ut gravitas a simili causa oriatur
duis
ea ut opora ut corporibus quibusdam insensibilibus
a centro recedere conantibus, corpora gravia
minus desa soliditatis, adeoque minus virium ad recedendum
habentia ab ipsis depricmantur.  dmodum quod
Keplero primum in mentem venit, postea uberius
intum impetum conceptum continunita recedendi conatu. Itaque distinctionis causa vim impressam
explicu
Ba. Peste Haebemus ergo principium co singulatim vocabo conatum centrifugum, totam collectam impetur ntrifugu
Hinc.
parva esse inaequalia, prout enim velocior erit
circulatio  major erit vis centrifuga quae quovis
conatus centrifugus quovis momento impressus
BLVHabemus etiam modum comparandi vim
centrifugam cum vi gravitatis per experimentum.
si scilicet Tubus t non sit horizontalis sed si placet
t
uvees
canicem in
in superficie coni culye recti basi
Cori inpersi apicem in horizonte, basiu horizonte
parallelam habentis; abstruhendo enim animum
frictione globi intratubum, ea enim
vel circulatio  quae indata inclinatione
grave attollere incipiet vim centrifugam dabit
detracta prius resistentia frictionis. Atque hinc
comminisci licet novum Machinae genus in quo
ex sola vi centrifuga grave attollatur. 
S GR. posset rei Hydranticae applicari,
p placetque machinae simplicitas, quia et rei
et rei Hydranticae applicuit. Nam si fingamus velociter
circumagi rotam horizontalem R et secum circumferre
tubum ad horizontem inclinatum, cT, Utrinque apertum
Cinclusanon potest a centru modus recedere
ed infra aquae immersum, aequa cona aqua vC intra tubum existens t inclusa quin assurgat, itaque
intrae tubum a centro motus recedene conens necessario
assurget et si sufficiens sit circulatio atque inclinatio assurgetutius et tandem
effluet per foramen superius T nova continuo succedente. Nec refert quanta s tubi altitde modo sufficiens
succedente.
FGR.) placet machinae simplicitas
quae s situlis, assariisque aliove apparatu
non indiget et fortasse Sinensibus meis non
ingrata erit. I i th itaque ex
contemplationibus quae ab usu remotae primationte
videri poterant, non contemnendum fructum percepimus
LV. Demonstrari a potest inest ei hoc quoque memorabile
minabile, quod ad qu quod quandiu sufficiens ad est vis
ad eandem relocitatism in rota conservandam, attolletur
aqua ad altitudinem quamcunque, tanta scilicet
V. Tametsi mihi ea tlati cogitatio inciderit
cum primum vis centrifagae naturam intellexi, soleo
enim omnia usum aliquem applicare. s
tam nolo eandem  ilts
 et habet hoc
et ab eo dudam fes
memorabile caeterum illud habet memorabile inest nec
non satis fortasse animadversum, si vis sufficiens adsit
ad velocitatem rotae conservandam aquam hac machina
ad quantamnis altitudinem elevatum irid
nec referre quanta sit longitudo tubi modo puadere
satis firmus sit, ut e resictere  ut pondus aquae
Cater si corpens imttia ab BA. Quidam ex eo quod lapides
non excutiuntur, probare conati sunt terram non posse moveri
cilie continuatione fiat, nisi possit incipere
circa suum centrum. Sed satis video, cum vis centrifagasit
cum conatus centritugus sit infinite parvus nec notabilis ficl aisi continnatione;
nisi inciptat arcipete possit, quanlibet adhasionem partium terro
sufficere ad eum
 sive illam vim mortuam, hanc vivam
semper
ad machmam circumagendam vis
ad sit, et tubus ipse sit satis firmus
tuncnim si enim semel incipiat ascendere
aqua in  tubo, perget ascendere
usque ad summum