# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068126:0107 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068126:0107?run=73 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 2 # Folio 54r, page id 00068126:0107 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 55v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068126&page=107 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068126/jpgs/default/00000107.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 102 lines, status machine # Lines: 102 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Constat veteres praesertim qui Aristotelis et Polemaei placita Astromomia secuti sunt nondum satis agnovisse naturae majestatem, quae nostro demum et praecedenti auo praesentius illuxit, ex quo repertum est Hypothesin quae primarios planetas circa solem agit, phaenomenis pulchre satisfacere. Haec mirifice illustrata sunt Tychonis observationibus, quibus ille solito accuratioribus animum adjecit primus et orbium soliderum apparatum minime decorum ex ceelo sustulit. Etsi autem ex Herculeis laboribus suis non satisfructus perceperit, partim praejudiciis quibusdam exclusus, partim morte praeventus; divina tamen providentia factum est, ut observa tiones ejus et molimina venerint in manus viri incomparabilis, cui fata servaverant ut jura poli rerumque fidem legesque Deorum primus publicaret mortalibus. Hic ergo.. susque ad pag. g1. lin. 3.) Nam ipsiprimum indicium debetur e usus physici ejus naturae legis, a qua vel pendet gravitas, vel saltem mirifice illustratur et c. P. 83. lin. 28 omitiantur verba: Epicuro prior. lin. 33. omitt. totum aetherem ac proinde post verba: discipulus erat) statim ponatur: pag. 84 lin. 6. post verba: appropinquatum esse Incipiatur de novo, et ponamur pantat indumit perotuu ima seatr sequentia: Constat ex cgregiis Gilberti cogitationibus, omne corpus mundanum majus quoad nobis cognitum est Magnetis aber referre naturam et praeter vim diretricum, polos quosdam respicientem, vim habere attraendi cognata (minimum) corpora intra sphaeram suam, quan in terrestribus vocamus gravitatem, et analogia quadam eti ud sidera transferemus. Caete Sed non satis const qua sit vera phaenomeni tam late patent causa, et utrum eadem quae in magnete. quod e quatinus in vi centrisuga aetheris circa globum suum gyrantis, gratioe non non est ad hibenda ea gyratio quae sit in aequatore et parallelis, alioqui gravia non ad certrum sed axem pelleuentur. sed ea quae fit in meridianis, qualem aliqui ponunt in at mosphaera magnetis; quanquam ne sic quidem omnis absit difficultas praes Euid quod materia circa polos debet esse stipatior Fieri etiam potest ut perpetuo ex globi copone explodatur materia quaedam inconvenie contentiens, seu motum habers, motum attrahentis intestinum minus perturbetur Quod exemplo flammae illustrari potest in qua expulsionem unius et attractionem alterius ipsa experimenta evincunt. Quin et quae causa guttas olei in aqua rotundat, et quae globos rotundavit cum liquidi essent, ipse scilicet motus fluidi ambientis ea ratione quam minime perturbandus cum globi allractione conspirat ut quod globus expellit a fluido ambiente attrahatur, et vicissim. Sed quaecunque sit causa gravitatis, suficere nobis potest Globum attrahentem radios materiales radiis lucis analogos, seceire peutsuene lineas propellere, seu impulsuum lineas emittere ineamnes paetes in omnem partem a centro recedentes non quasi partes a tellure ad grave usque pervenire necesse sit, sed quod imjetus materia materiam contiguam impellente impetus eonsque propagetur, ut in lumine et sono, et liquoribus motis. Quanquam erraverint, quibus persuasum fuit propagationem alicuius effectus sib sensibilis fieri posse in instanti. Macerta aute ea Ater esius quo enttitue a Radii autem ut ita dicam Magnetici, seu quibus rano epicitur Flidumeanteme insense consistunt in opatione fluidi cujusdam insensilis, subtilissime quidem sed confertissimi sedui cum interponantur corpora porosa, terrestria quae non tantundem mliteria a centro recedere conantis continent, adeoque minore evitate praedita sunt, necesse est fluido terore praevalente, terrestria versus fluido illo qvi su Magn quod Mgnetiium pa appectare fas leuge ete queded et cui recessum a centro et cuiereessum la ent quod a centro propelli iximu e uitenc altam transine ostoet e esstonmimnde d creberrimos a ut ex hac nisi altetum illam ae perecis ad materiae magnetica impervia est, eo gravius especie fit corpuse ter aute naribus ia fieri. poet ut omnia matenia homogenea instar vitri adeoque povo pora terrestria esse essent soustarent ex massa aequaliters dituses habente) gravitas antem sspecifice fivesta ex majore aut miure major minoreue ex minore Arratiane dasem prsolema demon E quidem asseri pole Attration Grarium fieri radiatione quadam corporea immaterialia enim explica dis corporeis phaenomenis adhiberi non debent. Déinde consentaneur est esse in globi corpore conatum exploi materiae inconvenient s cabis ap sive perturbantus seu non satis apto ad motus libe rime exercendos loco posita unde per circumpulsionem attrata alia consenticus sou motum ejusmo habens, ut motum attrahentis intestin minus perturbet. exemplo flamma in qua expulsionem unius et attra ctionen alterius ipsi sensus docen et quidem credibilem Quodsi quis jam distinctia osta explicari quet s valit orsoitet is cogitet Gtobum ptin quia ut ambientia quam minimum pet notes uii nt auti e quidemnatura fluici est motus intestine habere varios, qui ubi ab ambientibus coe erinenentu receendi uo HNisi ponamus hunc motum ut in lucidis e ipsascoea crtia e in ommes partes, etsi non nege puncta esse aliqua verus quae praevaleat materiatursus, qua posorum offidium faciunt und quae fortasse cccusa cum priore circulis maguis, quorum idem cum globu centrum, quales sunt meridiani a motus qui in sphaect mines partes sa cincuris magnisque quosdam polos s per quorum