# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068140:0027
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068140:0027?run=73
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 16
# Folio 14r, page id 00068140:0027
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068140&page=27
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068140/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 82 lines, status machine
# Lines: 82 recognised, mean confidence 0.83
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

de vi centrifuga
conatum circulantium a centro recedendi primus quod sciam Keplerus consideravit
eum, ut alia Kepleriana ponro excoluit Cartesius, enius sed ad Geometriae legesi
edidit redegit Hugenius theorematibus editis sub finem lori de tendulis, quanquam
demonstrationibus omissis. Mihi nuper consideranti memombilia super hoc argumendo in
mentem venerunt.
si Tubus. AB horczonsi paralletus circuletur circa centrum A
la et in eo sit globulus C is vi circulationis a centro regedet, et tandem
recta
e tubo ejicietur, quaeritur quae sit relatio progossionis, seu recessus a centro,
ad circulationem. Quo pertinet et quanta vi funis fundae tensatur, aut
quasi
qui sint excursus  pendulorum in i in crculum
euatium seu superficiem quasi conicam, percursentium: item qua vi aqua
in Machina Comgerii ex sola vi centrifuga elevetur. Ponamus autem primum
patiane
Tubum aequabili celeritate circulari considerandum erit qua  increscat
conatus a centro recedendi. Et quidem alibi me demonstratum est, conatum
comnem in linea curva revera esse in tangente ita ut corpus in curva linea motum,
tre ipso momentto ab omnibus redia retinaculis liberetur, perrecturum sit in tangente
aque eadem est vis circulandi quae vis percurrendi tangentem sive vis per currendi arcum
infinite parvum DE, eadem est quae vis percurrenditangentem DF. verumvis
pecedendi a centro tanto minor est vi circulationis quanto EF minor est quam PF
AF secante. EF differentra radii,
et secantis. qua quaeramus EF ex AD et DF.  Ad radius Ad sit V. tangens t sit +.
nam posito AD vel AE radio, DF tongcure,
erit EF aequ Sir+ H - Y. aequ. e. fiet: rr + H aequ. ee + 2er + rY seu
Haequ. ec + 2er. et omissa ee ut infinite parva respectu ipsius er. fiet Haqu. c.
Unde patet si + seu De sit infinite parva, ipsam EF esse infi–
nities infinite parram, et potabilissimus est duplex valor ipsius e. idem alliter:
l
Srr+H=Y et bt aequorrtt-r.
seu
t L2aequ. V
b
infivise para DE
seu e aqu
E1
rationem EF ad DF vocemus eg. fiet: b aequ
et bt +raego srr+ et b F 2btxtrr aequ rr+H
et omissa b2t fiet baequ t Celeritas ergo prima circulatione, accepta est ut
Eccedendi
seu ut EF, at a ccepta alte est CH in altera  EG est GH. Est autem F H
aego (+) et AE aequ ((Y) est autem (V): Y: t): t. set (Y) seu AF aego r+ 
fiet , Y + _, H aequ. (e) eu
2Y
2Y
est autem () aequ. Yd H 4 rt+
e
2
21
le
21
AaF.C
rursus (YD: r:: fe): C.
X2
+
et (e) aequ r+t4
2+ +
21 n 9
et generaliter cum sint CF, GH, erc, ipsis AD, AF, differentiae scilicet summis
eY
2Y 4
prportionales, erunt ipsae AD, AF, AH etc. progressionis Geo netrilae,
si circulationes ponantur aequabiles, seu anguli DRG EAG _ ponantur
aequales seo cum virasquesita verum sciendum est impetum conceptum
e
initio esse ut Et postea Et TGa.
en
21
et
21
tertium aee
ut EF seu lsecundum
Lesse GL aau Gtea Ht seu
GH+EF Ego  eMNC ad q, ut Y ∞ L CH ad _, e ut EF dum icculatur a ad E,
ut ad hunt ut Ytt ad Y seu E per
e
21Y
dum vero crculatur abE (ad G accipere novum impesum ut gut GH. et retinere priorem HLaeq EF ergo pervenire
et
ad Et tertio rircalanto ab L ad s. accipere novum ampetum Me. et praecer ea relicere furictem apara