# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068142:0009
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068142:0009?run=73
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 17
# Folio 5r, page id 00068142:0009
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068142&page=9
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068142/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 112 lines, status machine
# Lines: 112 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

statica
inertum an in locis centro terrae gropioribus minor
copus non possumus separare aterra nisi instrumentis
gravitatio gravium
ipsi terrae annexis. Aviculae cum in aera tolluntur
primi saltant pedibus terramque percutrunt, deinde alii
aerem contra terram impellunt, deinde alii aerem contra
terram impellunt (+ uit refertan contra terram) et
aer ipse incumbit terrae, ut aqua. Venti quoque cum gravia
n firra separant, sunt motus aeris et ipsorum motus
etiam oritur a corpore quod term quodam nisu
peresset levis condensatus foret levior, quod cyntra est
epelliadi terram
Thermometrum simplex A ve(B. nempe calefit
et inde inamaqua osculo
aperto c t collolatur.
refrigre factum altrahet caerem,
itaque calefactum rursus expellet,
vel sallem depellet
Ali sperres Mermometri, HGF, ubi frigore
aer GF contrahitur, et aqua descendit.
cum in priori descendat calore.
certia species KMN aqua KM. lampades accensae et carbones igniti citius extin–
ascendet ex Kad D
etoc
a
M ad R
e
ddi potest index qui in
trodileas notet numeris
quantum ascendenit KO.
lobulus autem ligneus in
K natat in aqua
Globulus reheus inferiori parte
apertus semiplenus aere, infer
 ingruente frigore magis mergitur, tempore
cami apilicatur fitmiter, ut nullus circa ejus labia
aeri externo pateat aditue tumfrigefit vel affusa
56 pedum secundum parietis alstitudinem erectrum
aqua plenum subi oriticium intri aliamaquam
demensum furtiapertum in ansit tantum arqua
demprsum furtaperio sixiter qui aequales
fedibus duobus et  Mercurria situbus
altitudinemi pedum
Mercurieii continens ex bico sistentatur,
onderat aequilibuum habebitur pondere qua
in gravitete sur
et tubo ex Mercurs simul sit aequale
pascalius in Arvernis prope Clermontium hoc
cutavit fieri experimentum ad radices altissimi
montis le puits de dome mercurius attollebatur
supra superficiem pagnantis in case alterius
digitis 26 et 4 lineis.
conscenso monbe ad altitudinem perpendicularem
Mercurii attollebatur
 hexapedarum 15o altitudo intra tubum fuit
rigilorum 25, et superato montis pertice ad
500 hexapedas digitorum 23 et trium linearum
quare altitudo diminuala tribus digitis.
qui Mercurium habent in officinis
elineis
dicunt
quantacunque eum hactent diligentia tormen
vovis anno perdem 2oma aut 25ta parte
Ergo non moum si inde vapores sub-
quuntur in recipiente quam in aere libero
et adhuccilius pum exagitur recipientis aer
funis militaris accensus et in recipiens demissus
primo tumo implevit recipiens, quucto vero acie
cum sumo, ignis non apparuit, sed immisso
aterum aere coepit denuo ardere (experiendum
quamdin hoc modo invacrio actvisignis
Elastiuu intra recipientem texhaustum
accensus est pulvis pyrius flammumque labuit
mole consveto.
Ex oleo crumpunt plures bullae, exaqua disillata
pauciores, quam ex communi
Aqua in recipiente posita iphiata
colli oblongi, exncto aere nonnihil intr
muit intu prius bullo a fundo ad summitatem
aq plerusue ad osculum, quidam autificiumitu ocultant suitla vesica collo aiditum totam
cati ferantur in vacuitatem tubi, tt ibi dila-5
tentur
ut orificio u
dinumligant
sopita conservari possitu
N. egit ut extra, umo scintillas excussit gbus
calido mirus. Huc pertinent ncurbitulae cale sit
aer inclusus quantum potest, deinde vantum potest
fiigid vel puniis madidis applichitis, et caro
devatur intra cucurbitulam; et saepe etiam ossa
 quae sint luxata; si incidatur caro multus
p Fhanc. de la haise sumsit tubum
anquas exilit
decescere.
pro meliori
ressi
in eo natat globulus N, semiplenus
aqua si vasculi orificium et ita
aquam digitos promas aer in A
cotertus comprimetur ergo plus
phiatam inversunt, et foramen inserunit mensca, uta ut vesice
vesica suilla plena anon intra Encusam depender sum
tinuum un accommodant ut adduciet remitti possit, et
vesicam suillam alquae di gedietur, et mergi polenit N
et per adductionum vesicam conprimat quidam exsen-
vesitam subiculur positus aupullis imperabat, ut ascer
nesque cupisent
fla adducitat ad certam mensuram tta
verte
decent vet descenderent, colore autem distinguebantur et
DB