# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068145:0005
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068145:0005?run=73
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 20
# Folio 3r, page id 00068145:0005
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068145&page=5
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068145/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 42 lines, status machine
# Lines: 42 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Regeses physico. Mathematicae de Mementis graviuen de l’cte. de motu
aequabiliter accelerato. Romae ex typegr. Rez. Canc Apost. 108b 5.
Cuemacmo dun laudandi sunt qui locupletant scientias, ita illorum quoq non
spernenda est industria qui saltem elegantia quaeclam, clubia proponunt
contra sententias receptas, nam si falsae sunt istae, veritas detegitur; sin vera
et demonstratae sint sattem ex solutione dubii nova quacam lux effulget.
Primus Nicolaus Tartalea quantum constat, invenit  Grarium
momenta in planis sive potius lineis rectis inclinatis esse reciproce ut ipsa
lineas inelinatas positis gravibus aeque elevatis, vel ut Tartalea rem elegante
exprimit. Si graria aeque elevatar inter se sint ut ipsa rectce inclinatae mom
ta eorum fore aequalia. Hoc postea Sterinus, Galilaeus aliique excellentes
viri prosecutisant nonnulli et demonstrationibus varie muniverunt.
At electissimo autori harum exegesium in mentem venit difficultas per-
elegans, quam in specimine aliquo jam hus actis.. ..
-
inserto proposuit cui responderunt aliquot viri in sus stueliis versati.
Nos judicium nobis non arrogamus sed integrum lectori relinguimus.
Caeterum autor in harum exegerium prima non tantum receptam sententiam
impugnat, see et novam stabilire tentat; putat scilicet momenta gravium
in planis declivibus esse ut angulos quos plana faciunt ad planum horizon
tale; momenta autem quibus ipsa plana premuntur, esse ut horum angulo
rum complementa; idq pag. 24 probare instituit ex eo: quod plano
prorsus jacententalis est presfio; et cresto magis magisque plano siu
decrescente angulo complementi elevationis, contimue pressid imminuitur.
dlonec plano prorsus perpendiculariter crecto simul et angulus complementalis
et pressio globi in plahum evanescant. Licet autem non semper alias
sequatur ca quae simul incipiunt, crescunt et desinunt esse proportionalia
ut multis exemplis constat; eadem enim ratio et ad sinus anguloruem
applicari patuisset. Videtur tamen cestimatio per angulos autori placuisse
quod concinne admodum Schemati in Actis nostris exhibito, quo globus duobus
planis angulum reotum facientibus incumbit, satisfacere redeatur. Licet alioue
instituenda
Geometrae in applicatione linearum ad naturam rerum potius sinuum quam
angulorum poroportionem eum successu observare soleant. Si vero duo
plana quibus globus incumberet, angulum inter se facerent non rectur
quomodo
autor mentem suam nondum explicuit quatuto pressiones inter isse
distribuerentur. Caeterum ex positis porro infert etiam relocitates, quibus
globi in plano inclinato des cenelere nituntur fore non reciproce ut longi
tudines planorum sec potius ut eorum angulos; non vult achiberi globos
incequales in momentis grarium innestigandis, quia experientia estendat
globos incequales non leque velociter descenclere, quod tamen allis