# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068148:0043
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068148:0043?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 23
# Folio 22r, page id 00068148:0043
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 21v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068148&page=43
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068148/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
# Lines: 58 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Ex his intelligi potest quod natura similitudinem  in omnibus serve
quando potest; conti quando vero eam servare non potest tunc contingit aequi
pollens. ut ponamus corpus A eodem modo incunere duobus aequatibus B. tunc
ipsi A et inter se aequalibus, tunc patet cum nulla sit ratio cur ipsum B ipsi C.
praeferatur vel contra, necessuio utrumque percipere ictum, etumsi inter se
connexa  non non sint, adeoque quia nulla est ratio separationis, eodem
modo moveri post ictum, ac si fuisset corpus solidum B+C. Quod etiam memotabile
Dideamus ergo qui cum natura rationem non habet vel facultatem Cid
est voluntatem vel facultatem) separandi non habet quomodo hanc de necessa
nam disfimilitudinem inter causam, et effectum comprenset. aequi pollentia
quadam compenset.
Ante omnia patet cum corpus majus
incurrit in minus quiescens, tunc non posse obtineri similitudinem majori
quiescente pitiqus enim tunc mimium quiesceret, multo minus poterit obtineri
ipso repulso, ut vel hinc pateat ipsum debere progredi. Nam si quiescat
nimis Ergo concludo: Si corpus majus incurrit in minus quiescens, progre
ditur, id enim similius stalui priori, quam si quiesceret vel repelleretur.
contra: Si corpus minus incurrit in majus quiescens, qi
repelletur, neque enim progredietur, ita enim imnium motus erit in alteram
partem; non quiescet ita enim plus quicscet quam ante quieverat. Communi
cabit motum suum majori, sed quia itqe necesse erit nimium moveri in ejus
eam qua iverat plagam, plus scilicet quam ante, necesse est id compensam
hanc ut ita loquar injustitiam ipso repulso; id est quanta est is in
quantum vis in quantitas motus in partem in quam tendit plagam
incursus, excedit quantitatem ipsius incursus intantum incurrens repelletu
ut scilicet in Quantum similitudo servari non potest, saltem ubriusque plagae
par ratio habeatur. Quod calculum ita dubit Eodem modo quando
Minu incurrit majus incurrit in minus, tunc in quantum majus excesit minus
non fieret compensatio. Nimirum natura tendit efficere, ut corpus in
tantum quiescat quantum ante quievit, et tantum moveatur in eaudem plagam
quantum ante motum est. Sed quia id efficere, non potest side, penetratione
dimensionum, aut divulsime corporum, quorum nentrum hic fieri posse supponitur
ideo quam proxime licet id assequi conabitur. Primum ergo in quantum
corpus majo incurrens in minus, partem habet minori aequalem in tantum minori
dabit suam celeritatem, et pars illa quie scere debetet. Sed pars autem atr
majoris residua deberet procedere cum minore, retenta celeritate, sed quia ea nnon potest
procedere quin secum abripiat eam quae quiescere deberet minori aequalem, ideo
eam quidem secum abripit sed tanto tandius atque ita haberetur perfecta simili
tudo essestatus provenientis et prioris. Verum quia pars. Et cum natura
conetur ad perfectam hanc similitudinem, utique Nec hinc erit in minori con minori
seu excipienti conatus progrediendi celeritate majoris incurientis. In parte majoris
quae minori aequalis est erit ques quies in reliqua parte erit conatus se ab
hac separandi seu yltra progrediendi quod cum fierinequeat prioriceleritate
id est excessus conabitur e cum minori; quod cum ob cohaesionem corporis
corporum fieri nequeat, necesse erit, ut pars illa quae pergere conatur secum
abripiat quiescentem sed tanto tardius, in ea scilicet ratione quae est excessus
ad corpus totum, et ita prodit plane nostrum theorema superius. Sed
videndum stendendum est tamen paulo distinctius, an hoc modo obtineatur
Cmaxima simil itudo possibilis. Inquirendum est autem tum in quo
consistat hoc loco similitudo seu ad eam approbatio appropinquatio.
tum quod sic obtineatur maxima similitudo possibilis. Oi similit
irca similitudinem statuum sequentia notanda status quiebis similior
est regressui vel progressui, quam regressus vel progressus sibi
Quies similior est seu v natura propiot. major mmori
progressui vel nei quam mijori regressiu; quat minori, item
invicem
 pupessisielim moperni noni ilgessius quia moqur sel cntra
et corporis