# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068150:0010
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068150:0010?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 25
# Folio 5v, page id 00068150:0010
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068150&page=10
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068150/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
# Lines: 103 recognised, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Aata Tandum maximum in hoc aigumenti
protema Aviimus, cujus ope dato cui ex data
potentia mortua alicujus Elastri ferei datur ejus potentia
piva,  seu qua dato quo pondere contineatur Elastrum
aeris in statio B datur etiam atque adeo et in statu BL
citur quocam cujus ponderis casu ex statu BA possit
transferri in statum BL seu datur ponderis ultritudo data
pondens quantitate, daturt altitudo casus. adeoque et impetus
Qvaesitus. Et quide iam supra habebam, eadem omnia
manu, sed quod figura perturbata imaginationem perturbasse
in
difficultates reperiebam, ubi nullae erant. Attue hinc
Cenum vere potentia sclopeti ventanei pulvens puriica
aliaeque hujus modi poterunt aestimari rilculo Geometriao.
quaeritur jam quodnam pondus possit aerem
ordinarium comprimere in deamam sui partem, sit erit
X seu AL =  2b posito quem valorem substi-
fobino uendo in aequ
10
4.5= Sbbdx: xb habebrt nE seu
D- X
fies  ba 9b40 9 1oo
n = E.f..: Xb seu N =  2100 N BL MN: 9 bb
3: 8
N ALM N circiter 3bb ergo fiet E = 150 hoc est pondus 10C
librarum cadens per  altitudinem  pedis cubici comprimet ipsum
aerem cintia pedem cubicum exstentem, in decimam sui spatus
orinamum
prioris partem. Atque adeo aer pedis cubici compressus intra
decinam aer qui in satu suo naturali implet decim Bedem
compressus intra deciman spatii nat uralis partem, elevare
ocOlibras ad  altitudinem d pedis. seu circter 100 100
cubicum
pote in coneno ip Macuo bras r
libras ad altitudinem novem pedum seu Coltum perunam libram ad ult
per inde autem est utrum in vacuo an in aere libera restitaentem se aerem
tantum ponderis elevare dicas, quia im aere libero idem pondis quod in vacuo aerel
lapsu suo dicto modo compriunt nam in aere libero an cum non descendat
sunt, tamen ista adhuc exactius discutienda, quia videtur in aere
liber ad huc multo minor fore effectus,et tame reapse eum majorem
nisi
experimum
periv, in aere
vero effectu utique debet et multo
usi certe etiam cugunam quidem texperimur vin
copetivertane sed non utique tantam, quanquam et si ex vacuo explo
inor nava
deretur, putem effectum: ulto inferiorem fore, uti videmus quae ex raipetu concepto agunt
semper minus aliquid agere, pendulum non tam alte assargere quam possetu nimirum
magnae, huic celeritati plurimum aer detrahet
Iin libero igitur
cere isdem rationibus in sistendo A Ubique pro H ponendum est A+E
Nempe HE, 2N + 2E, 3+ 3G HC. in D, atque ita omnibus collectis pit
.: xb = F +E: E seu s... = xb : Xb = Y: E. seu
C AbX: fXB = 9bb. 2100: q. bb - q bb = 2100. quia antem sin est
aequat
punto maius quam L, utique etiam E erit paulo minus quam 2100 seu santo minus quam et sed
difecimem non est magnum notabile autem est qie pro compressione in iomam
parlem illud ipsum pondus quod ponderi elastro sustinendo in vucuo sufficeret, assumi
(quod notabile
LXb: Xb. seu n = 2100 9 -3:  = 2100. It
 si in aere rbero velimus comprimere aerem edis in decimam sui partem
pose.
seu
H=
safficit pondus pauto majus (nam et s... majus est pauloquam B
debeat
ap
quanquam
ossunt Bernullii obsirvata
non ita uniformuter tu habeat, ut
vam
id ipsum, quod aequivalet
stentias sem per
aliquid maius ad hiberi
quod aer ii deasita condensatio nibus et rarefactiontes
cubico omnia tamn eodem redeuat, quia etiam pondus
apponimus
20olubrarm per majorem proportione saltitudine descendit, quanto ipse aer
duod i aer
altra pedi
comprimendus major est
quam immensam potentiam efficere
licent alre compresso f nam cum una libro ex valeulo hoc uttolbi poterit vi
Hinc jan aestimari qutest
aeris cubi pedis sutici r aeris ex pede cubico in decimam partem conmplessi ac se
ad una libra attoller poterit ad 2109 pedes seu 1890 pedet
perus resistentias poneum ab eo tantum attolli posse labram ad redes rovo
aer 80 pedum cubicorum, qui in padam decimam partem spatii compresso tantum implebunt 8 pedes
restituentis atoei poterit
quod si ob obstacnta inna
cubicde siu utam ulnam cubibem cubicam ut aqus atque adeo facile circumferri potest
ptia
par
c. Et puto posse,
 de sog. ai dmnia in uno
a salei asm les fanliei esslne
tum
E-
Xbn
f
in dere
haberi