# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068155:0004 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068155:0004?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 2 # Folio [2]v, page id 00068155:0004 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068155&page=4 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068155/jpgs/default/00000004.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 181 lines, status machine # Lines: 181 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. H Aetio facient duplum duplumis are tempore simplo est act dupla actianis. facientis duplum tempore duplo Adio facien duplum facere templetu plo est actro dup facientis sim plum tempore. dimplo Ergo duprum facere temore sglo est ciofecie acto quadrupla facientis semplum tempore simplo seu eodem stratio quabtas ex abstractis d materia sensibili motis rationibus strcto Demonstratio quarta ex abstractis a materia sensibili motuum rationibus sed operae pretium est remponer padlossisit L actio percurrendi spatium simplum tempore simplo, et Mactio percurrendi spatium spatium duplum tempore duplo et denique N actio percurrendi spatium duplum tempore simplo, jam N est duplum ipsius M C duas leucas percurrere in hora duplum est percursionis duarum leucarum in duabus horis) et M est duplum ipsius L (duas leucas percurrere in duabus horis duplum est percursionis unius leucae in una hora, si enim duaelenae percurrantur in duabus horis bis re fit actio percurrendi unam leueam in una hora). Ergo Nest quadruplum ipsius L (duas una leucas percurrere, in hora quadruplum est percursionis duarum unius lencae in unahiora lerearumuin duabus horis) seu qua duplam celeritatem habere quadruplum est, et similiter triplam t ri per aequalt tms ect habere noncuplum; et in universum. (Aequalibus apositis corporibus, potentiae sunt in duplicata ratione velocitatum. Unde manifestum est r potentias corporum inaequalium esse in ratione composita ex simplice corporum ac duplicata velocitatum. Itaque potent es si tota potentia corporis tu. praeditroque velocitam ut 1 debeat dari corcori B,1. hoc debet accipere velocitatem ut 2. name in qdeatem velvcitatis e Nam A. 4 in 1 (quadratum veloci tatis 1.) idem producit quod B.1 in 4 (quadratum velocitatis 2.) quod erat Dem. ad scholion ademonstrationem q ultima caniamve Qurquaaec Demonstratio ad gustum cpe o fortasse non sit pssit, iis tamen qui liquidam veritatum perceptionem quaerunt inprimis placere debet. Mihi certe ut postiea reperta est, ita dignitate prima videtur; cum a priori proficiscatur, et ex sola spatii ac temporis contemplatione nascatur sine ulla assumtione gravitatis aliarumve hypothesium, natura posteriorum. Inde jam non tantum consensus habetur veritatum insignis; sed et via aperitur nova demonstrandi propositiones Galilaei de motu gravium, sine scilicet ins hypothesi qua ille uti debuit, quod motu illorum uniformiter accelerato aequalibus temporibus aequalia velocitatis incrementa id ipsum enim pariter ac Lemma supra acquirantur. na positum ex demonstratione, nostra quarta ab ipsis independente concludi potest. Quod inprimis memorabile s est, maximique ad perficiendam motuum scientiam momenti visum est De Lege Naturae circa corporum Potentiam Demonstrationum specimen cum invenerim potentiam corporum non ut vulgo creditur in quantitate motus seu facto ex magnitudine ponderis in velocitatem consistere neque adeo in transferenda de corpore in corpus potentia eandem motus summam conservari, ut Cartesianis maxime persuasum est; sed hanc potius Naturae Legem esse o ut effectus integer causae suae plenae siyrivaleat, quam si violare chretur, morum terpetuum merhanicum obtinete facile foret otum perpetuum ecsane aquivaleat, ne excedente efsectu in extentia sequittur. quod art quemadmodum ex. ad versa sententia sequitur; ideo oim ratiocinationis meae sequen evidentissimis judicat demonstrationibus complecti operae pretium ptam ut paulatim vera nova de Potentia et Actione scientiae, quam Dynamicen appellare possis Elementa. condantur, quorum initia quoedam neculiari fractationa sum volui complexus unde nunc praesens specimen excerperum putavi et excitentur ingenia ad inquisitionem veritatis, pft hatrae ejile veucricipiantur et pro imaginariis naturae Legibus v gemrinae recipiantur. Apparebit hinc quam intutum sit in Mathematicis ex verisimilibus urgumentis aliquid aequalium. ausa derum inaequalibz Causa ocatum, exempli causa non sint ut velocitates sed ut altitudines ex quibus descendendo veloritates illas acquinere potuerunt. Constat autem Velocitates esse in ratione altitudinum sed in ratione earum sub duplicata. Unde jam aliud paradoxum sequitur facilius esse gradum velocitatis corpori quiescenti imprimere, quam eidem jam in motum rrection concitato eundem gradum dare adhus semel sic ut velocitas, duplicetur. Cujus contrarium Quod tamen ex male intellecta doctrina compositionis Motuum, indubitatum videri poterat. Nequis autem logomachiam silesse aut dle varia acceptione potentiae litigari suspicetur; sciendum est id quaeri (exempli causa) se cop si corpus quadruplum velocitate simpla praeditum transferre deberet omnem vim suam in corpus simplum quiescens, ita ut postea quadroplo quiescelte simplum solumcinma ad quietem redacto simplum solum sen es sit in motu, quantam velocitatem corpus simplum accinere oporteat Vulgaris sedentia est, sed Cartesianorum maxime, corpus simplum aeie acceptorum esse velocitatem quadruplam ejus quam habuerat corpus quadruplum Copus simplum; mea vero et sententia est hoc loco demonstrata non nisi duplam acceptarum esse, aut motum perpetuum, id est absurdum, sequi. bel quantum in PROpOS, FIO Casu sequentu tga quies cend quantam corpus unius (si placet) librae sequtia propostties dogmaribu velocitatem accipere debeat F. Vulgaris opinio est, sed Cartesianorum scriptis maxime accepturum esse velocitatem quatuor graduum: mea sententia est elebrat onsentiens nonnisi gradus duos accipere posse. Illi sic statuunt ut eadem servetur quantitas motus, quam cum potentia confundunt; ego ut eadem servetur quantitas potentiae, id est aequalitas causa et effectus, ne hoc excedente motus perpetuus oriatur; Sed tempus est ut ad demonstrationem veniamus DROPOSI FIO si omnis potentia corporis quatuor librarum velocitate unius gradus in horizonte moti transferri debere ponatur in corpus unius librae antea quiescens; ita nimirum ut vicissim quiescente deinde corpore quatuor librarum in solo corpore unius librae supersit motus; tunc fieri non potest ut servetur eadem quae antea erat, ante quantitas motus, corporique unius librae velocitas quatuor graduum tribuatur et omnino sieri non potest at velocitatem accipiat. duobus gradibus majorem Vac edetu Hhac autem semper intelligentur mata de motie liberrimo, qualis est uniformis, horizontalis in medio non resistente; et corpus modum suppo natur aequate intelligatur praeterea oita mobila esse idem, vel saltem mobilia esse aequalia itaejus F jam actiones uniformes tempore aequali durante. suntinterou ut potentiae agende itaque a abcolute releritate duutum, est potentia quadruptum sou dicit dii orid carpu si in mobiti aquali equate ceeritast. duptam erit potentia quadrapla, seu Adio tu se emrium captim Actio facien tas ouplum tempore siyplo est majur actionefalientis duplum tempore dupl Meio fauintis duplum tempore duplo est daplcactionis facicuti simplum tempore simplo Ergo Actio dactentis duplum tempore simplo. est plus Quam duplaactionis facientis simplum temporesia adeoque et potentia plus quam dupla opus est ex ut idem mobile eandemtineam dimidio tempore seu dupla velocitate percurrat Hoc meribatur demonstruri leparatim, quia facilius confici pt ne violato rerum ordine per excessum efsectus supra causam ad motum perpe tuum, (quem absurdum esse assumo pro certo sumo perveniatur. et ad hoc absurdum ad versam sententiam Udigi ostendo, perveniatur = si potentia vel actio tota corporis a librarum velocitatem unius gradus praediti in ipsum sit transferenda; ita ut corpus quadruplum ad quietem redigatur solo motu simpit r remanente