# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068159:0011 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068159:0011?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 6 # Folio 6r, page id 00068159:0011 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068159&page=11 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068159/jpgs/default/00000011.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine # Lines: 75 recognised, mean confidence 0.95 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. constituentium magnitudine globulorum liquorem continentium, et obliquitate lucis luminis, aut lummum ex diversis luminaribus, vel si mavis luce coelesti nondum in lu- minaria collecta concurrentium, ebulliisse (11) Ante omnia autem in tres summatim massas liquorem hunc homogeneum consentanm Summatim globum hunc abiisse esse est. Partes enmm superficiaria conalii luminis caloris coclestis dit diffipante, in bu 4 magis expositae dissipanti in bullas quasdam aqua minores ere id est Aterem exiluere Sed contra compensatione facta interiores tanta redditae densiores terram in terram subsedere: Necesse est enim supposita conptuum unionis a motu proprio, et divisignis ortionale a luce, paritate, Utrumque conatum tantundem efficele pari. Denique pars intercepta in medio aquae forma mansit, i proportione in quam scilicet cum utera conatus tantundem agerer nihil egit. Facilius haec capiemus si separationes corpor et sanfusione (12) Factum autem est hac comminutione, ut massis et consuisione tum ut massae sese mutuo permearent, plurimumque seu materia lucis om ta ubique penetraret omnes ubique penetraret 13) Unde prorsus ut in fornace vitraria a flauma, ita in Teleure nostra globo nostro a luce formatae sunt ex Terra seu vitro sunt bullae innumerabiles crassitie, amplitudine, figuraque, tum vero are aqua aere, aut etiam omnia in perpetua fusione et bullitione Sed haec introductionis tantum locosunto mox omnia aethere, contentis, variantes. Et sunt etiamnum 14) Sed antequam ad bullarum varietates, et specie- rum originem descendimus per generalia globi phaenomena exhis quae diximus orta eundum est. Ponamus ergo ut coepimus atheris (id est materia qua luminis siderum actio in nos propagatur) peretratione Globum nostrum in partes diversae crassi tiei abcisse, aut etiam si mavis ab intio e detergeneis constitisse tantumque confutis et e fluxu illo separatis constitisseranere tamen ubius permeari, quod ob ehiatus meatusque corpolum in qualibet parte sensibili misiio innumerabiles inevitabile est. (15) Cum ergo sole unaque Lux motu diurno (sive oerrae sive Luminarium) crca terram circuletur, nusse st materiae qua Lumen propagatur seu atheris sir contimia circa ternam pariter et per terram necessatia ab oriente in occidentem circulatio est. Lumen enim ( Motus, vel initium motus seu conatus esstu. Tendit autem is conatus utique ab oriente in occidentem quicquid sit de corpore unde proficiscitur aut a quo excipitur. 16.) Non tamen simples circulatio esse potest, in aequatore et parallelis, etsi ea emineat, sed cum lumen etiam oblique feriat terram, innumerabilis erquidem ericonatuum varietas in tanta aetheris corporum meatibus interspersi. summatim tamen erunt conatus aetheris duo: alter cum luce in aequatore et parallelis alter a luce in latus ad polos per meridianis. Qui dio conatus componentur in unum spiralem seu volutae genus (17) Porro ex hoc motu potissima naturae phae nomena quae quidem in motus consistunt deduci summatim posse arbitior. Maxime e inres aliquando computatione dili- tat. Diximus supra 8. 7 ex litretu accutatius aedtabuntur conl motu atheris sequi conatum dividendi crassa u abur a o pum a s atarier spiritu incluso uit in musto; agita tione ab externo, ut in buty ri ex. presione conferemus +Aetheris +et in latera agat omnes circulos magnos in puncto cius dato momento lux verticalis est transeuntis sed hoc accuratus determinabitur infra 33 +terrestris