# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068159:0012
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068159:0012?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 6
# Folio 6v, page id 00068159:0012
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068159&page=12
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068159/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
# Lines: 93 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

cum autem causa conatus, Lux, duret, utique effectus aliquis conse-
quetur. Quare vel divite Aellen disjiciet aether
crassum turbans in partes, vel si non possit movebit
ub
tocum, et vel in alium locum, quo turbet minus, id est ubi motus minus fortis, ac proinde facilius 
id est dejiciet versus centrum, vel in alium situm
quo turbet minus in eodem loco, ac proinde tum circum-
aget, si possit in situm quendam sibi commodissimum
tum, quia nullus situs omnino commodus est, et idem
situs ob motum huiminarium vel terrae nunc commagis nunc minus commodus est, fundet,
modus est ut a magis nunc minus sat, seu
constituet in perpetuo fluxu. Unde mamfeste oriuntur quatuor
Corporum
potiss ima rerum phaenomena C gravitus, vis Elastica, Gravitas,
Directio, Textura particularis. Ex quibus caetera omnia, ut nesciam an xoee ypothesis unde plura facilio
(18) vis Elastica est qua corpus quantum sentiri potest
sponte sua, conatur mutare amplitudinem aut figu-
ram. Qualis est in arcu tenso, aere compresso Hoc
ego conatu Aetheris disjiciente fieri ajo. Nam si in
dato loco plus sit aquae aut aeris quam circumjarentibus
conatus aetheris disjiciendi totum circumjacens qui totius
molis motu conspirante seu mutuo nisu sustinetu colliniabit
derivabitur et velut calligetur in illua unum quod
ceteris dissimiles est, nec vate aliquo satis firmo ac motu proprio fornicato continetur
continetur, aut aperto vase nuinc primum contineri
desinit, idque disjiciet in similem cae teris tenuitatem.
Contra si caeteris sit temejus, necesse est per compensatio
nem caetera esse tanto compressiora. Quare ut
illic ero aperto vase exonerabitur, ita hic alalis
a circum jacentibus exonerata sorbebit. 
vitra
(19) Hiund facile intelligi potest cur aere in vsa sphaerica
aere inea constipato, aut ex eis sucto difficilius caeteris
dirumpantur, quia non aeque prae caeteris motu intestino
conspirante aequabili fornicata in telligi possunt. 
Colligetur idem aerem extractum non ob solam gravitatem
sed et compressionem circumjacentis in Recipientes
Magdeburgicos tanta rursus vi intrare. Item necessario
etiam aliquam aquae vim Elassicam esse debere, denique
possitile esse, ut si Rrecipiens aere constriato plenu
deferatur in locum ubi aer crcumjacens tem cressior est
a ut aversus centrum globi minutum; si a centro,
auctum iri vim Elasticam; de vasis exhaustis contra.
De arcu tenso, et pulvere, pyrio dicendum erit, e et acidis at
alcalibus dicendum erit, ubi de cum de specierum textura
(20) Gravitas est conatus corpoisalicujusis pontaneus
quantum sentiri potest versus centrum, eum autem ab aetheris
crassa si Turbantia remo vere conantis pressione oriri,
ac proinde eandem cum vim Elastica originem habere 
patet. Usque adeo ut idem aetheris conctus simul et vim Ela.
sticam et gravitatem efficiat modo gravitate modo Elatere
quae data porta, primum erumpat. Hinc sequitur omnia
corpora Est autem unica tum vis Elasticae tum gravitatis
regula fundamentalis: conatus omnium quaecunque
sc mutare possunt (qualia liquida sunt) ex statu praessionis ab aethere
pessionis inaequalis in statum pressionis aequalis
tansire conari: Unde omnia tum scientiae Elasticaetum d
staticae pariter et Hydro staticae phaenomena deducuntur.
Hinc etiam effugia naturae motui perpetuo reluctantis
et toties vanae artificum pes eludere ejus providen-
tiam conantium Nondum tamen impossibilitas de-
monstrata est, Ascensus autem descensusve regula univer est
salis est, ascendere in liquido dato, quod salidum liquidumve
ascendere corpus datum in liquido, quod si paris spatii sumatur gravius est; descendere
si levia
unde ingeniora Boylu paradoxa pendent.
quod faciet
patitur
turba rtem,
sententia de natura
deducautur nullis nisi certis cassum
tis deducantur
vellere constipato
sam et contra convexam
nimis distractam
Nec vero turbare debet quod in definitio-
ne dixi esse vim Elasticam, etiam cum corpus
figuram mutare conatur; in explicatione au
terdi non nisi mutationem amplitudinis affero
definitio autem enim a sentu sumenda erat
arcu jam arcus tensus cui sine dubio vis Elastica
tribuenda est non sentitur unitare magnitudi
nem, sed figuram. Suo loco autem apparelit
mutare eum magnitudinem, quoque sed perpartes
etsi compensatione facta totum eam non muta
et; superficiem eximiconcavam, nimis esse compre
ab aethere
tant certe pressionem inaequalem (quatum
gravitatis tum vis Elasticae causa communis est
hoc expericlicat vrtio exhausta in alio
exhausto vel quesso
quantum sentiri potest
fadd. in f. 8. 39