# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068160:0063
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068160:0063?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 7
# Folio 32r, page id 00068160:0063
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 33v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068160&page=63
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068160/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
# Lines: 58 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Nentom
philosaphiae naburalis principra Mathematica
densitatem materiae ponder proportionatem esse reperiper experumenta
pendulorum accuratissime instntata uti posthac docebitur: def 1. (pag. 1
scilicet se non habere rationem fluidi intertatentis potet
materiae vis insita, seu vis mertiae, est potentia ve sistendi seu perseverandi in suostatu (p. 2)
eaque seuper proportionalis est suo corpori. b icet quies licet quiescat, tamen
impetum habet, quatenus corporis in idsum agentis statum mutare conatur. corpus
quod semel novam vim impressam accepit, postea illam retinet per solam vim inertia
unum centrum (ad taster magnetis) fortius attrahit quam alterum. Major est gravitas epidin terra
Motum absolutum aestimat a loco absoluto, scilicet respectu spatii immoti (p. 6)
Motys aeri et relativi distinguuntur per vires, v. g. quibus corpora tenderent fila, senconatus
Lex 2. si vis aliqua motum generet, dupla duplum, tii plum generabit. (Non assentior+)
recedendi ab axe motus circularis.
(+ si impressio sit conatus tantum seu celeritas infinite parva, admitti, opinor poterit
tex 3. actioni corporis in corpus semper aequalis est alterius corporis reactio, quantum quis preuit
si moveatur aavis uniformiter in directum, omnia perinde erunt, respectu corporum in navi motorum
et tahit tantum premitur et trahitur
ac siravis quiesceret. ob additionem communem motus navis.
si pendulum ex R demissum post oscillationem unam redeat usque ad V, et ipsius
RV surmatur in medio pars quarta ST, haec exhibebit rebardationem in descensus
ab sad A quam proxime, itaquet si codat corpus ab S, tunc relocitas ejus in A absus
errore sensibili tanta erit, ac si in vacuo descendisset a T. chorda autem TA celeri
tatem descensus exT in arcu TA in vacuo, metitur Hac ratione correctis motibus per
culorem, rem in 10 penduis tentando, in aequalibus et in aequalibus, sic ut corpora de intervallis amplis-
simis pedum 8, 12, 16 concurrerent reperi semper actionem reactioni aequalem, et servatuam summam
ver differentiam motus. ita ut nunquam fuerit error trium digitorum in mensuris
in imperfecte
Elasticis vis Elastica impertecta, fcit facit corpora redire ab lnvicem cum velocitate relativa quae sit
ad relatiram velocitatem concursus in data ratione. idque in pilis exlana arte conglomerata et fortiter
constricta, tentavi, erat remper in variis casibus velocitas telativn imperfecte hlast reflare discessus
ai separationis, ad vim relativam concursus, ut S ad g circiter; in vitreis autem proportio erat 15 ad 16.
vocat Werenuum, Hugenium et Wdallisium hujus aetalis Geometrarum facile principes.
p. 481
p. 264.
p. 139 (p. 141. 142)
p. 55. p. los. p. 122
(r3. vint centripeta recipiore esse in planetis, ut quadrata distantiarm a centro. Jam
P. 4I1 vacum necessario datur
radiorum lucis densitates sunt autem reciproce ut quadrata distanturm isole. F
+praeter vic inertiam materiae seu resistendi, est et aliavis in materia, nempe
unitatis seu cohaesionis quatenus omnis massa protuno fluido aliqua tenacitate
praedito haberi potest. Oriturque etiam ex principio servandi status, quia quod cohaesionem
abrumpit, motum conspirantem perturbat. it aque non tantum consideranida est cor-
porum resistentia privata, sed et cohaesio sive unid, seu resistentia systenatis; contra
omnem magnam mutationem. Videndum n ex privatu sequatur publica, nam si magna est
mutatio in toto systerunte, erit et in singulis. Atque ita videtur. nec opus foret peculiari
principio cohaesionis sive unitalis. Illud generale sufficit principium inotus corporum sese invicem
majis magisque accommodare, ut quam minime obstent, mutenturque. +)
Motus verus et relativus distinguuntur a viribus impressis, seu causis
Dum situra tune pentum nitat in abem aqua intio Ex fune contorto pendeat situla
lapato fane impletur aqua, libertas detur funi se relaxandi. initio situla magnum habebit
motum relativum, exiguum absolulum, dene (d) donec vi impressa mo (+ an quod cum situla
initio non agitatur satis Y) doneo motu situlae com unicato aquae, cum ea incouit revolvi
tunc ducaescit, relatious; crescit verus, et aqua quando non videtur cum vase respolvi
sed eundem cum colocum servat movetur realiter, et elevat se versus extremitates ut concava
sit ejus superficies (. Experiendum an Mitio aqua in situla non sequatur ejus motum, sed
magnum halleat motum relativum +)