# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068161:0007 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068161:0007?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 8 # Folio 4r, page id 00068161:0007 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068161&page=7 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068161/jpgs/default/00000007.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine # Lines: 74 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. de Resistenta fluidi vel alterius medus scheda secunda 28 seprembr. 1683 solidum incurrat in fluidum, dupliciter suam vim debilitat, uno modo dum motus sui eatem in fluidum obstans transfert, atque partes ejus impellit, quemadmodum flabellum ventum facit, alio do modo dum partem potentiae impendit in glutinositatem partium fluidi a se invicem divellendarum superandam, et in frictionem quem faciunt partes fluidi contra ipsa solidi latera et Qua Et quidem potentia posteriore modo imipensa properdita habenda est cum in t partes minutissimas distributa insensibilis reddatur. Itaque vicissim, cum fluidum incurrit in in solidum, tunc resistentia sua solidum duo efficit, nempe e fluidi ambietis cursum atque retardate atque ipsum quodammodo repellt qua effectus respondet illi quo divium et adeoque eo ipso a fluido impellitur, quemadmodum supra fluidum imputerat; dum enim flu ut saque seu ut sy. seu ut ordinatae parabolae, et seu crescent fluidum retar et quatenus fluidum ambiens nonnihil retardatur, ipsum solidum ab eo aliquem motum concipit, quemadmodum supra solido refardato fluidum ab eo motum conceperat. A Secundo solidum ret eo ipso resistit quoque dum fluido revocemi rem etiam ad calculum in progressione celeritt lacurrenti, dum frictionem fluidi contra solidi latera, aut partium fluidi inter se, atenus vero non plus potentiae resistendo hi duo effectus, sive solidum sive fluidum, sive utrumque ad recipit, sed u vim solii fluidi diminuit. an ad conflictum moveatur, quod pars potentiae ab uno in alterum transfertur, pars vero perit. Hanc distinctionem video non satis consideratam a viris doctis, qui prior resistentia est fluido propria, posterior locum habet et hoc argumentum attigerunt. cum mobile in solids movelur, ut in superficie aspera Gravia descendunt impulsa flatu, venti subtilissimi versus terram agentis, qui non potest essere perfecte continuus sed debet esse ad modum cujusque alterius venti inter ruptus. Insultus tamen ejus tam crebri sunt, et tam paucis intervalli dissiti, ut proconti unis conatibus momentaneis haberiposst possint; omnino tamen non sunt infinite parvi quidem nec infinities repetiti, neque enim talis actio reperiri potest in natura. Ipsi autam insultus singuli potentia morisla e Y1- d. ergo potentia d ce a otum sunt momentanci sed darant aliquandiu, eaque carum duratio revera potest esse aequabilis Aeri ut ipsum initium insultis vel vehementius ut vel tarditis, qua quanquam nec ipseu in gradum impetus infinite parvum desinere, aut qualis nostri renti, sed potest etiam fortasse ab eo incipere possit. Habebit enim et suae accllerationis suae alqus retardationis causas ab alio genere venti sive fluidi adhuc subtilioris, atque ita in infinitum. Cum duo venti unus qui grave agit ad terram, alter qui grave suo flatu attollit aequalem vim habent, hoc est cum densit quadrata celeritatum sunt densitatibus et ventorne crecisure seu resistentiis ventorum reciproce proportionalia; grave Densitas autem venti ia Sed quaeri potest quomodo comparari debeant duorum ventorum densitates; seu suspensum manet. utrum suiet in ratione potentiarum quas idem solidum in utrumque eodem modo diverso tempore incurrens, perderet; an vero sint, ut potentiae quas duo venti quos comparandi id vient modos differre patet ex his quae diximus initio hujus schedae. Anvero sumendae sint aliunde os iidem solidum eodem modo diverso tempore incurrentes, acmpe a quantitate corporis massa quae partis quae cum solido confligit. Anvero a tantitate materiae quam continent, excepta tumen materia quadam intercurrente Et quidem si duo ventur simul idem colidium impellant, et solidum in medio quiescat, haut dubie dicendu necesse est longe subtiliore quae non computatur. dem potentiam solidu ab utroque fisse om adeoque eandem etiam celeritatem am ejusdem solidi cum eadem est celeritas, eadem etiam potentia est) a ab utroque in solidum transferri eodem tempore. Sin solidum incurrat in fluidum, et vis ejus obtundatur densitas sel fluidi aliande sumi potest, nempe tam a potentia quam fluidum in ipsam trans fert, dum a glutinositate ip seu vi perdita. Denique fluidum incurrat in solidum, et in ipsum agere debeat, et vim actionem ejus vensitate metiri velimus; vis quam turusfert in solidum de quemcumque modum aligamus consideranda est. Verum densitatem aestimabimus ab ab effectu Et quidem resstentia solidi qua via obtundit nec tamen recipit, petenda est, ab ejus glutinositate, seu vi colaerrendi non vero a priori. Quod tamen fieri debet. Sed unde oriatur quam explicare ultra non necesse est hoc loco; sed magis opus esset explicare posse vinc qua partium num centitatione. soli dum plus mnausve pottentiae a solido necipiat, aut quae est in partibus. in solidum transferat. + et Gedibalius videtur