# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068162:0005
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068162:0005?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 9
# Folio 3r, page id 00068162:0005
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068162&page=5
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068162/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
# Lines: 118 recognised, mean confidence 0.87
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Experiundum est, an Magnes habeat sphaeram activitatis determinatam,
id est,  s ponc Magnelem elevare posse certum ferri pondus
ex distantia data; ita ut aucta distantia elevare amplius non
possit; quaeritur an aucta distantia omntuo non agat in ferrum
illud.. Hoc ita experiri licet: Pone ferrum illud in fundo vasis
aqua pleni esse; distantia a magnete superposito, majure paulo
quam ut ub eo attrahi possit. jam infigamus illud ferrum
rei cundum levi ut suberi; ita tamen ut pondus ferri praeponderet
levitati suberis, id est ut maneat in fundo: Experiundum erit
admoge magnete, an frustum illud ex ferro et subere elevare
possit; nam si elevat; sequitur sphaeram illam acti,
vitatis non fuisse veterminatam;, sed magnetem egisse in
terrum etssi non satis fortiter, quod nunc apparet; quonim
levius redditum attollit. Sin minus pat et magnetem
habere sphaera activitatis determinatam; ultra quam
amino non agat.
idem sic quoque facilius cudagari potest; examinando an sit
distantia quaedam assignabilis;, ex qua magnes fuistum
terri parvum elevet, majus quod ex minore elevaret, non
elevaret. B Hinc et patessit
si  sit pilo fenrea, et duobus magner
tibus in Oppositis punctis A. D, opposito
Ideoque Xp Ld Z 8 et X B 5 2(  yZ + V queu valorem
sulstitiendo in aequatione  Z 1X. a po.  fret:
+γZ(+)19Z + yt = a- a 70
y. aV-a ea aequatio  nullum habet duvisrem divisores enim ejus: a. a. a.
atqi aequatio haec dividi potest neque per 3 Fa. nque per y 4a, neque
per y3 f a. Nam vela, atei strcae exchiduntur
ponendo libras pro quadratis, quas quia milla  adsunt; restat ejus
videamus. multiplicemus per D+ et in
et conferendo: fier  a pi Fc., sive cp + a. et rursus
divisio ergo non procedit
ego eut Z  . X Z + B  E 1YS -ariaqa
a  S3- 3 a t ala a5
suve Z p  S - v ac 4 v aeu ab 74)03
Ergo si a ,1. erit 
Syb.  1 
c c (aco a co) Z (acoa)
ao  unde Z + (a co c0) B gS.
hive
modo fricetur, ponendo mngnetes esse c b est à a, ainsi la force du poids descendant
aequales, destuetur effectus mutuo. Jam
examinandum et, quid fiat, si fricetur simul
in A. et c. proat varia anguli rave
Experiendum ap eundem effectum faci annules ferreus quem pila
aut acus: ilem quae aliae afiguris varietates
Experiendum an mutatio oriatur, certis partibus in magnete igne
mutilibus rdditis . g. aequatore; e aliis artem quid fiat uno poto
ignito, altro de relicto
de ratione faciendem oas a xnemitare
de modo inclinadeud et dectinaoem ad regulam revocandi,
in Cerra: per  parallelos et meridianos.
Magnetis vis attractiva C+ 9. pondus pilylae ferro in t gravis g+ h.
h. pondus aquae paris spatii
c + g +h + d. pondus ipsius magnelis
ex centio  radio  EC. Haderus figuradata fiar noon
cendrio L Egoerentus LN intervaltu LPin radlo
ite alia Tuora LQ. erru diametii
portiones inter se aequales AB, ABYC
tongens resson deu in tercepta: NMo
vel RGS. Etriangolam STR dust TE
F, paralleta LG erit ac GLF H ang ulo
FCB CT5. Eiqu anus YSAC anguloFGL
Ergo AS ad TS seu  RS ad B ut a
eut Ad e aB
ja ad FGp, d y. et
itaque vis pontis discendentis in diculi circum flentia, erit ad
vim ejusdem ponderis descndentem recta, in reci ratione B ad aβ.
sive ut y ad a. sive ut sinus ad radium. pone junc a p, 1. V
et pone L  
Z ae(. Z
Empror
erit vis ponderis in LG 
cim duae siunt y, una eDM altua pr LG
quarum puncta
M. G. quadrante dipart, delave quadom perpetun explecandae
rectae dM, et LG. quae aequaline quadam sive repila
exprimatur Wominri recta MG est dato et ostris Traoenat
Datur LGpa. ponamusF X
et FGH Z. fiet: a X2 y2
Poro datur Dm 8 ctD av
ergo DF sive Mkr
et RG, Ca = a y - X pa - 
Et fier: seu KG a - X - 1X a - y
et FG cul B Sa -X - 2X Say  yZ
sive +4- XV - 2Na y X Z 4 2y Z + ). siva
a V appellant per copendium cot, freir   aequatio
Y+X (4 pV L + 2C X. a  0. iam supra +x a
dans la circomference du cercle du pont ab est
sive Z) Sy Y (Cocdaa) 
Sed pest calculum satos prolixum, i et rie colidasi
ernerum ex actius excuti diguum, ecomutria facillimam
exhibet constructionem pariter A. construendi rationem
geangulorum. Nam Triangula FLG FG LFG, MDI
similia sunt, quod ita osendo Angul., PLG rectus ex constinctia
et angulus DLM Bangulo PLF ergo angulus DM L  angulo GLF
Trimngula ergo quae dixi similia sunt. Habent autem unum latus aequae
LM et LG. (ob circulum Ergo et Triangul LFG
MdL. non tantum similia sed aequalia erunt. Ergo erit
FGP DL, et DMp LF. Ergo ponendo DM, V. Erit FM a g
erit erg. semmprqy- d
alVig s. -3 -gy +GS. -y. porendo quim V B 2. side
aytaa -8 V + Sic
Unde ponendo yH1. seu madima in situ perpendiculari posito, fiet
ponendo V py a 
f quando
scilice DLc angulus est 30 graduum fiet:
1+ 53 - 1 + 33. pone
b esse  10, f Tunc posito y1. fer  vis erit:
a1o A 7G ponendo ye) i, fiet : 10 4 1013 - 1 - B3
e 9 + 913 etc.
Regula ergo haec est:  y F senor auferatur idem diviso
puderis machinae. Ponendo Vim  absolutam
esse, 9). multiplicatam per radium 2.
eod
cepsu
et b. esse quaricitatem
radii minoris  seu distantiam ponderis centro prgpioris.