# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068167:0025 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068167:0025?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 14 # Folio 13r, page id 00068167:0025 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068167&page=25 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068167/jpgs/default/00000025.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 167 lines, status machine # Lines: 167 recognised, mean confidence 0.86 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. XII progressum Optrae pretium esst, consiterando viam centri gravitatis ut viam ut navis et vin respectivam, eam quam corpora habent in navi examinare eam, qua corpora duo in eadem navi, his positis inter se coire pruuntur Considerare cereritatem, corporum in navi, eamque tam absolutam, quam respectivam, vires item. Et quidem initio in duobus caportus poramus duo mobilia A et B, in recta PG. Si jam qua ponatur inde ad tria pergenus: navis progredi via centri gravitatis aagetur c oportet, ut 2AB 1B 2B i corporum motus idem sit spectatori extranavem qui esset remota navi, si asset 1G BA +B 2 ac itaque si num coyanm utlB sorescat, tum erit cetillas autogravitasis diffeaem inter pono eorpus in navi etes cum navi, movetur et propria velocitate sua in navi, et velocitate navis. Ergo nstus ipsius corporis in nam est motus absolutus denta motu navis itaque motus corporis A in navi est 1A2A = 1G2Gi itemque est de p itpet motus in ripa move quod tendit in easdem p e jam 192G = a. A2 A + b. 188: 1 a +b. Ergo motus ipsius A in navi est a MA + b. 1A 2A = a. A 2A - b. 18. 2B, :, a+ b ieog sere exite is cuntus Ch. iaA ipsius A motus in navi, mota progissa centri pr. ipsoum a, ab, erit b. iA 2A - . BC C: a+b Biociore Ergo vis motus ipsius a in navi erit abb A2A - 1B. C, quae quantilas entatem ate daret vim de qua superioris paginqe sane inina quaerebam. quo tamen niso sufferent atb copsiderare; hac ratione quaviam mobilis in navi, esse ad se excessum 3A a. 1A2 A- ccartinaii eelentatis qua mobile it cum ravi, super elerit ad partes ravis, super celeritatem tatem alterius mobilis avi ad se juricem accedant. seu celeritatis ab BC. A A se mobile est ad summam diorum mobilium, celeritas mobilis in navi via centritata est ad excessum inter celeritales Hinc si motelaai ut alterum mobile ad summam moblium; mobilium absolutas ad partes easdem euntes, cum navi, quo scilicee celeritas mobilis dicti, vincit G quod si celerilas excessus ille est negations, sou sumendus in contrarias partes. Hinc sequitur celeritatem ulterius mobilis, ut est mobie alterum ad mobilium summam. demie si mobilia tendant ad easdem partes, id mobile quod tabdius movetur, in navi contrario motu ad tuobilis propositi sit minor, tunc Examinemus etian qua celeritate ad se accedant mobilia in navi, seu stionem dispantiae Ea est hand dibre par Coro l excess pono dissaentia ceseritatum absolutarum ess respectiva. Itaque sic dici potest generaliter si duo sint nobilia in navi, celeritas mobilis in navi est ad respectivuum, ut ut alterum mobile ad summam mobilium. viam navis debere moveri Sed jam ad tria mobilia pergendum: Nempe semper via ipsius A in navi est .A2A - 1G,G. sed in casuu ipse celentas celeutatem mobilium hum mobilium est. G2G = a. 1A2A + b. 1B2B + C1C2C,:, a + b +C. ergo 1A2A- 1G2G = (a. A2A) + b. 1A A + C1 A 2A, A2R= 1BEB + c. IR2A - 1eiC: at btc. Eademque est celeritas respectiva vel ab oo redit) ux scertit clula Consideremus etiam quantum mobila in navi accedit ad ipsum Centrum gravitatis 1erC (=a. 1A2A 2eb. 1BB , et d Nam ssi natis progressus mobilie cravium ntam centrum mvitatis mobilium quiescit in navi, itaque uantur s disantia ilis ad ipsum dis icedatu it accesse ad ipsum acceditur motu mobis posterit semper semobili es AG= distanti antes erit me mobilis ab ipso detrahenda est mobolis ververtas in navi eadem distantia mobilis a centro, sive navis consideretur sive non Itaque cum sit BC = aPA + b PB +c 8C: atbuc, et AG = - AP + pG et fiet alius seu AG- b seu erit AG = ( a PA _V BAB C PR (+ a PA) + b PB + CBC: a + b+C AG = b AB + CC AC, 1, a+b +c ei porro mulita distantiae a centro seu cereritas resp et u et AiG = A2 quia exhis habemus motum cujus libet mobilis in navi, facile hinc etiam definiemus motum centri, aliquoum seritas tem ex eo quod dantur situs cujusque eorm in navi, prior et posterior. Sed et re spectiva d t si tua suut A, B, C, spectamus duo inter unum et duo celiqua, vel et horum duorum in navi. inte se sioterib determinari. B 1B1C 1c Nemper sit n centrum ipsarum A et B, diserentia inter M. C, et 2M2C, ert celeritas respectiva inter ipsa Me C et M 1M. C = - 1M. A + 1 A, C + 2M. C = 2M. A + 2A 2C ergo 1MI C = 2M2C = A. C - 2A2C + 2M2 A - 1M A. seu MA: AB:: b: a+b Ergo fit M. C - 2M2 C = a. 1AIC = a. 2A2C + b. 1A. - b. 2A2C + b. 2A2B = b. 1A. B: a +b seu fit .M. C = 2M2C = a + b iA. C = 2ArC = b. iA. B - 2A 2B:, a + b. ibe Ar C-AA. frC Pres, M. C - 2M2C = a +b iA.A = C2C = b iA2A - .B B,: a+b. ade adeoque fiet 1M. C - 2M2 C = a a. 1A2A + b. 1B2B = a + b. 1C2C,: a+ b orpam quoun cendma seu celeritas absoluta ipsiue C, una cum celeritate respectiva inta M et C= quantitati motus per summem corporum divisa quorum centrum mi diviso. ubi notundum hoc modo in celeritatem absolutam et respectivam ipsius C. ad M, inter se junctas absoibere mentionem ipsius C. videmum un id contingat et in duoous tautum Coleritas, respectiva inter A est B est 1A.B- ZA2B = 1AZA = iB2 B. Ergo celerites et sit quoque celeritus absoluta ipsius seu 1B2B + iAEHE 1A1B = 2A2B = Ergo sic quoque celeritas absoluta corporisdemta celeritas inter ipsum et reliquam celeritate e respectiva inter ipsum B et reliqvum, aequatur quantitali motus reliqui diviso per summam ejus, id est cn uno ipsi qua in uno reducitur ad ipsius celeritatem. Et gencaliter celeritat Epectirn inter duo corpo ee duo nquatur, differentiae quanertatum mrtus per summam in singulis divisarum Gea Generaliter quam etsi A et B, essent aggrequ a ea corporum, tamen prodicet hoc toreotima generale: eleritas espectiva inter A et M, est differentia inter celerittes oorum absolutas. Cercutas abjolura corporis e quantitas motus in suo divisus per latum, quod ve est in sum simpli eit psa celeritas, in composito est cetenias cenum grabits, id est celeritas partis ag quantitas autem motus est aggregarum celegtatis adem mulliplicata per a +b. Ergo vit respection bolum set vis us ast il. M iC + M2M- C2C abec au ficarb 1B2B- c. 1(2 a+b +C, qB catic;: arbre abe partium divisarum ductatum in suas pr celernates abtonatas. Haec celeritas respectiva sec distribnenda est inter corpora in gatione ciisor dciproca nempe in M et C ipsi I conpenet aerents Aic = 2MEC seu :A 2M = 1C2C, multiplicata per C; et ipsi C M2 - 2. 1M 2M. 1 C2C + 1C2C se aa: 1A2R + 2ab. cAL R. 1b2b+ b 1B~B = 2 atb CEC a HLH = 2 a tbiC2C b. B1B + a+ b 1C2C, D Huic vi respectivae inter C et M, addatur vi respectioa ductum in corporum summam avis progressus detrahatu cujus quadam est ea est a A2A ectiva inter A et B, quorum centrum est M, ea autem est abf ulis autem respectiva into A et B, erat A2A, 1B2C itotas llis cola est a. iA, A + b. 1B.B vis progressus est, b. 1B2B,.a tb. Ergo vit visprogressus seu vis ipsius bb. B2B + ab 1A2A + ab 1 A2 A a + b B a+b s esent et pro et et fit AeA D est a A. A + 2ab 1A2A. 1B2B + L= 1B+B: a +b de detrahendo vim po ab 1A2A = 1B2B: a + Ea et sie quaeraturaliter, ex o respectiva ipsorum celecitate, nempe ea erit 1A2A= 1B2B, de qua coilibet assignanda abiar araaioib s et corpori assignatur a. A-1B2Bia +b. ergo eorum vis respectiva est a b + ba: a +b, in (2)1A2A - 1B 2 B vadratum relocilatis talis ut aute, quae vis respe. tiva addatur prioris fiet: aac 1A. A F habe AE. B2B + bbc 1B. B a +b + C. 1CIC: 1A2A = 2bC 1K2C. 1D2B + atbC 1C2C LCab. a YbHC 2b . A. A + ab AER + abc 1A. R - ab . 2. RLA. 1Ba B - ab. 2 1A2 A. . BIB (abc 2. A. A. 1B. B) + ab 1B. B - + ab, B. B + abe 1B2B7,: a +b, a +b+C et divisis omnibus per atb, sit ac 1A2A + ab AE + ab 1BIB +bC 1B2B = ab. A2A. 1B.B. ZaC. 1A2A ce2C = 2bC 1B, B. 1CZC + aC 1C2C + bC 1C2C an ta at n clrigaum et Itevjus exprimendo sit teluitur ab ab id A =B ira se et in ori vim re toralem, quonpua caget + AC iA2A -iCrC + bE ibrB Lec: a + b+C vis respectiva tota prors enerale jam ab iA2A - 1B,B; a+b+C. t est ad ab iH 2A - 1B2B: a +b, ut a +b ad atb+C ad iggregitum mnimm multi plica Ergo si corpora sumantu corcunque vid a+b+ ex par. chor singulorum fot elocilatis centri grav. ductum in corp. sum. Ea velvertas imEM dis seu corpori A assiguatur B Aitmaatb viribus respectivis particularibus duorum quorumumque in vatione aggregati duorum