# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068200:0389
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068200:0389?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 13, 3 (shelfmark LH 13, 3)
# Folio 194r, page id 00068200:0389
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068200&page=389
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068200/jpgs/default/00000389.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
# Lines: 74 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

consideretur.
De destu maris ratio nova plani singularis
accessit suspicio, de declinatione Mannetuca
Dearu annulo tunari fluido circa terram, ut est solidus circa sabanum
sit vortex Terrae, Lunam comprehendens et una cum
Terra in centro et Luna versus circumferentiam sita
in figura apposita sit aequalor AE, Zodiacu ZLOM.
terra in centro T. Luna in puncto Zodiaci L. Meridianus
per locum Lunae transiens PLBM. Deprehensum est aestum
maris cum Lunae motu admodum consentire neque nisi tunc
deprehendi cum Luna est in meridiano loci ubi fit
aestus. Rationem explicare aggressi sunt multii, Missis nunc illis
qui causam attulere nihil cum Luna commune habentem,
exmntr eoque ut Galilaeo, qui
usus est motu terrae,  Copernicano, V Arsonio qui
peculiarem terrae ascripsit motum in linea recta rectiliucum
in ipso mum axe, et Vossio qui adtibuit motum
si
so lucis solaris; nunc quidem Cartesii explicationem a
Luna petitam corsideremus, quae etsi sit ingeniosissima, si
quid tamen iudico sophistica est, ut mirer eam tum ab ipso tam
confidenter propositam, tum ab aliis tanto applaysu neceptam. Nisi
volumus
forte dicendum est t vel hinc agnose judicare possumus plerosque talia
obit er tantum considerare, et Cartesium his hominibus satisfacere
satv contentum fuisse. Nimirum ex sola inspectione schematis
Cartesiani, (princip. philos. part. IV. artic. 49. 50.) patet cum
explicare tantum puscepisse causam aestus marini qui fiat in
illis locis Telluris, qui Lunam tunc habent in Nadir aut Zenith
seu qui subjecti sunt punctis L et M. I eec Unde aestus
fere tantum sub zodiaco sentiretur, aut certe illo tempore mensis
quo Luna trans Fro aequatorem versatur in signis hybernis
existente
apud nos cem Luna supra horiz ontem esset nullus omnino
deberet sentiri aestus; sed tantum cum luna esset infra
homzontem contra luna versante in signo aliquo aestivo ut in L vel (L)
seu in parallelo L(L), sumto puncto R quod distet ab L,
quarante circuli, et descripto parallelo R (R) luna existente
in seu infra horizontem respectu R patet secundum Cartesium
nulla et aestus in R sed potius contrarium maxima scilicet.
naris subsi dentia, post 12 horas autem Luma in (L) progressa vel quiescente
aliquiis in R aestus sentietur, licet nullo modo comparandus illi
Haec autem omnia a phaepomenis
qui sit sub L vel (1).
plane diversa sunt deprehensum est enim aestum fieri
in nu locis qui Lunam habent in meridiano, licet
Luna longissime absit ab eorum zenith vel Nadin
 differ
dstru 12 goris distantiam quanto
nucusc
lossariu, vide a
April. 1683
panis nec ne
sdredo
et proinde
in locis ubi
R
et
PL
sunt aequales
su seuubi ple
valio aestus
acciderest
solum singulis
24 hores
Luna inota
tet puncto
terra
motu dimno
miR) pro
resso
aestus sub
sentietur
tantoqu major fores