# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0105
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0105?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2
# Folio 53r, page id 00068202:0105
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068202&page=105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068202/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
# Lines: 67 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Fruncisci Travagini super observationibus a se factis compore altimorum terrae motuu
ac potissimum Ragusini, physica disquisitio, seu gistiteriae divinirndicium. Juxta
exemplar Venetus impre sum. 167 3. 4.
Inscripsit Haberto Mommor
Tempore novissimus ternaemotus omnes erunt purnisi aliqua veltigine et s credebant motum esse
in suo capile, qui era in terra ipsa
Amorr667. 6Apris. avra 13. circiter otgit teroae molus qui Ragusium diruit versabar
func Veenetiis ae forte illo momento quiete agebam in ilusao meo, quo factum, ut nec primus etus impelus
me latuerd quo facto statiu aprermi fenestas, ne quae circumstantiae fuperent diligentiam ineam
ac praecipue earum, quae mihi magnum venititis indicium feceran. Fuit is ilhe quo contigit in Aemilia
vulgo Romagna Anno 1661. 2t Aprili post enerdio meridiem Observavi pumo terram tunc
moveri ac ferri tronquillissime multiplicabis vibrationibus ub oecidente ab orientem ac reciproce
ab oriente ad occidentem. Ita ut vixbene me regerem, sed quasi titubarem, prorsuut qui mr cymba sant
subito improviso aliquo mola dejicitur ba pacifico tenore quo autea immoteae similis vertabebatur.
iteram nullam tuno sensi terrae sveusionem, quia scilicet ipsa recedens a suo celatio vel me, vel
domos circumstantes in altum sucenteret nec alius ullus fuit hic vrenetus quitatem motum notarit
seundo observavi, atque ob alis omnibus aquibus inquisivi, video confiematur, conales omnes, quos hic
venetiis enimos habemus, ob orieate ad occidenten ecta dinea deductos tunc indas suas (quae
tunc maxunae facta sunt cum antea prorsus nullae essent  se cundum eandem lineam reflaas
ne recipiocas rabuisse. Atque ee contra in iis qui septentrione ad meridiem dcduauntur eas
uidas fuisse laterales ab unanipa ad aliam. Hoc est et ipsos quoque ab oriente ad ocudente
certia quod campamlia
atque ab occidente ad brientem invicem. recinocante.
atque aliae ejusmodi fabricae ereoriores, eodem eo modo hinc inde lateraliter vibrarentur, ac
tantummodo orientalibus atque occidentalibus aedibus quas habebant vicinas, suae motis ruinaum
to rminarentur. Quarto quod omnia quae ex dignorum lequearibus aliquo fune ligata pendebant cujusmods
sunt omnes Compades Eeclesiarum, tunc etiam ab occidente ad trientemavibuarentur, pono
aac omnia qu eodem quaturr in superibi jam dicto terrae mota olium observaveram pus reno
uxooservationum mearum diario. Interrogavi alios quotquot novi tatium non indiliue
salores qui inde unanimi confessione ne confromavere, ne uno quidem contrarium asserente
sed et semores non peaici qui alis interfuerant terrae motibus motum interpogati ex arte motum
Qagusii motus  fint Mixtus ex ateruli et succujatione
in attum. et ex hoterali motu seu vibratione Bagusium inter et venetias quasi
emper tatem fuisse aissiemere.
credio interballo, mixtus etiam motus, sed lateratis vibratio videbatur major visi tmen
semper recipro in ab aerente in occidentem Nonoqe Ratio succussritionis non est
Ruus loci et habea multas causas possibiles quas hic imibile discatere. Quod altiuet motum
huberatem, is a motu succussationis produci non potest  q quia ind non
potest orini motus ab oriente in occidentem, res constans ab inconstante et irregulari. de
ext causa igitur hujus motus ita ratiocinatur. si quis in cumban translatus dormiens pleo
serundio amne plucidissime tabatur, exporrectus ne somniabit quidem se moveri, At si symba forte impinga
infaxum, duos sentier motus, unum suclussationis, alterum vibrationis Methae sei progresivum. Nimiram
cum cymba incidit in injedimentum vel retinatmlum, quod brevilicet tempore eius cursum moretur,
vel a placidissuud suo tenore dejiciat certisimum est cessante illo impedimento, ubi cumba buae tenori
restituetur; quod ipse tunc sentiet,  quod locus uibi est movetur, et in quam partem movetur
sed ubi igiba restituetur insensibiliplaciditati, iterum eam stane dabitratitum donec mursus
cellus quo tempore sucipititur sensibiliter videtur vitrari versu
srientem d immediati post retrocedere versus occidentomo at spunctum aquo retrocesserat; idque fit
ex videtur explicare sed non explitat unde fi at vitratio seu itio et reditio
incidat in impedimentum
etiam in cmba) Ait sucussationem motum placidum toti communem in partibus succussis
retardare Nimirum si ontingat motum cymbae subito accelerari, vel retardari statim
Et quider
quetres acdio Aeratu
pendula malo appensa, et aquae in catinis lateraliter, flunt vibratuntur.
ab ocidente ab orientem, seu in eam partem in quam est mstus. Hoc etiam non explicat,
 in quam prinum partem debeat esse lateralis vibratio et quomodo revibretur. Sed nec a
Causam sacs distuncte explicat coum quae contingunt in cymba. Variatio celeritatis non est canse, sedim
quod res mota sola causa sed fliidum circumstans, quod turbatur, ab hac variatione; videndum et quomodo
uod non video enim, quomodo non corpus succussum ob servasam conbinuitatem
sumnil procedat cum foto, nec duorum motuum, compositio imminut priorem Heu aliud atque
aliud oriretur, prond succussatio fierei magis vel ininus perpendicularis uet si rem succussam
in eam partem oblique pelleret, in quam jam a cirtu firtur, contraria omnia deberent evenore
uccussatio retardet.
eaque, satis manifestum arbitior phaenomenor. hoc rebere ociri a motu terrae divino,
unde ommi oriatur, si non ab illo.
sed quomodo ab illo oriatur non dum satis video explicabum