# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0186
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0186?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2
# Folio 93v, page id 00068202:0186
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 92r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068202&page=186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068202/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
# Lines: 107 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Certk. lb. 5. C. 12 quod remissius
movetur aer sub Tropiris ubi gyram
terrae celerior, hinc retardatio ejus,
ta minus capax impetus impress quam
aqua aut alia corpora solida, at levio
ris est magiis proporvionaliter capaxi.
ciedendiom et majore esse adhuc retarda
riont aeri altioris
cap. 18. corpora lucida
et luminosa, quo magis cclu removentui
hoc magis inclarescunt,, ut nubes circa
occasum solis instar solis radiare cermmus
et si a luna loagius recederemus fulgeret
nobis tundem quasii stella, quia oes colores
ob distantiam evanes cunt. Luxe ipsa
evanescente tantu omnium postrema
Cap. 22. quod ad Lunce
dist antiam; Parallaxes tjus cvjor est 53.
minutorum hinc sequitur ex cabulasinum
distare a terra 64 semidiametris errg
cust 53 minutorum granalla xis obser
vati cum luna est in signis Borcalibis
id est elevatior et ideo minus subjecta
refractivibus. Diameter lunae appa–
ren utplurimum 30 min. semidianeler
br anlliarium Gereuanitorum
Lunae
cap. 25. petrus in Ep.
priorem coclum et terra fuisse ex aqua
e dituvro periisse. ideo intelligenda in
stia sacra, cocli voce: aer
ad Gerickii lib. 5. endix de Cemetis
sunt Epistolae infertaae inter Gerickiu
et stanislaum Lubieniecium de cubre-
niez Eu potonum in serta Thentio(e
metreo Anst. 1668. a fol. 453 ad
Hypothesis est Gerikis
Tubos opticos ostendere nit
Cap. nubem conglobatum
solaribus radus illuminatam, tempestas
esse Concetas quam
aliquando avulsa inster pytotoli superata
pondere suo in tertram usque aeris resione
Cluctatur itique tanda pariat appa–
entiam ecundum solis et oculi dispositae
nem e haec cum motu difficultur concdlia
nnisi es rectus seu trajectiones +)
parallaxis hic difficils
conetae, qui non et ipsius
potest confranter in uno loco Tobservari
osunt conterri diversorum momenta
rum eorunde observaiones: 
ex mota cometae de
cometae non videntu ut
Luna per totu perrarum orbe. Epsor
possunt attolli ad 100 forte miliaria
laeterum non egredi aerees
quia ipsorum candae sunt umbro Tuns
dosae seu refractio nes radiorum Cla
rium, nam in aethere non essent
caudati, sed criniti seu rosae; qbus
cum aliter pra comparato est uque
probabiliter gescunt etsi ob mo-
sum annic moveri videanti nisi
forte a sole attrahuntur ignis enim
attrahet aerem (+ notandum quod
princeps Robertus dicebat, ut mihi
retulit de dompsolaster gu
magu, in America quanda
quasi stellam ortani periodici
post aliquot annos redeminis
praesagam haberi +)
Gerick ad lib. 5 append. p. 189. de
homunculo ita logtr. in vroob
longo angustoque vascuto vitreo inctar
canalis facto imagnncula quaeda gire
ex ligno artificiose ita ut facta, ut
aere sustinentur, et ab eo libere moventi
et digito mutationem aeres ejus
pondens pro divexso tempore indicet
imagiincula solito inferius se
demittat, indicio id est aerem prae–
ter solitum leviore esse factum, et tum
quoque experientia probat magnas
et horiendas extitisse tempesta–
tes. Lubieniecius in respondo
assumit vas esse aeris vacuri,
qutum Gerickius ei non scrieserat
CId Gericters in respondendo
quasi assumit in ait p. 1e
quod altinet homullum ligneum
quem in vase vitreo oblonge
aere vacuo constitutum, (+ forte
intellexit super. insistere scilicet
cotumnae vitreae aere vaeuae +)
eum primo ea intentioe non
confeci plurimum assurgit inde
si aer multum aerem attraxi
pondu perinitum sui virum
luti in oceano factu.
Gerick. lb. 6. cap. 4. eos qui fixascirca ter.
Jam agunt cum Mich. Havemanno iiscomparat,
ei ruftico comparat, qui ut Panem asse emtum
donc deduceret, currum commodato samtum
cat5 in spatio aetherico non
potest fint molus corporis extrasuum centrum sine
usi pes nt, etipgrit nene