# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0239
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0239?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2
# Folio 120r, page id 00068202:0239
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 119v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068202&page=239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068202/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
# Lines: 71 recognised, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

V
In schol. ad cap 7. prop. 3. Disserit de rotis, cquales curruum: bseservatu est
in usu commum, quod et Aristobeles attigit in quaest. Median. 9 majores rotas sphaeras
cylindros fecilius moveri Cylundium quali utimur in horitis ad complanandum scytatem voput Ailes
si aeris (vel aquae) resistentiae ratio habeatur magis obsistertar majori. Sed scabite
soli max potius advolanda. Dentes impliciti ne labantur impedient non ut volvantum unde
rir
ut
rotunda moventur facilius. Hinc difficile trohuntur, currus rotis sufflaminatis
Hinc fit etiam forte quod projecta in aere volvuntur, vius. quae funda profcrimt
ciculariter lata fuere antequam relliora fundu per circuli tangente procedant frojecti
in
partes ab hujus circulicentro remotiores majores propterem circumferentias eo motu descripselant
adeoque velocioris motus conceperant impelum quam quae propiores, qui quidem impetus inaequales
3. bi experipheria ad trectam tangentem transitur Volutionem incuant (projecticentum per
rectum ocedente partibusque superioribus concitatius reliquis m eademus coepta, cum nihil impediat
perseverat, porro quod facit in humi soolulis soli iufferitas ad facit in trochlearum copticulis
asperitas funis ductari, quasi firgas non rotas sed fundum moveri. Hinc facilius movetur fuux
si superande sut in plano eminentiae aclivior erit
ascensus per circuli mnoris tangente ided difficilior. Et post ascensionem acclive fingendum
circa orbitulum mobilem.
poro est circu extremum punctum seu apice rota volvi deberevecyclveidem describere
debet, ut porro progodiatur Imaginane jam roba tantum centrum, verravitatis quod est
ipsa circuli seu rotre centrum, volvi in ajor obliquitas in tangente ad CT. circuli ad
+
cculum acrcum circuli que describit cntrum majoris, quam ad V_ que minoris
Et forte aittunc este angulum dequo loquitur Aristoreles Bc0. 3V0. que
265 vult Aristoteles cum dicit angusum creruli majoris habere putam 2d
e angulum circuli minoris. (quod male interprates ad angulum conuctus trahunt)
B EP num et minor est ingulus BC0 quam β)o aideoque C. directiu imminet, et
obligrior angulus O quam Ves adeoque C. minus offensat sis vero de angulo
contectus intelligeretur, plus offensaret rota vel sphaera major quam minor quin plunbus
subjectis partibus simul incumbit, colindius seu sphaera materialis, ut pose dicetur) sive
igitur superanda sit sive depimenda eminentia PC quorum ubplurimum vel altum
vel utrumque faciendum erit, quo volutio continuetius, magis valebit rota major coleris
sin abrumpenda esset eminentia p vel propellenda: eum hoc per
pulsum lateratem faciendum sit, et potussimum in horczontali recta ut V0 se cundum quiam vel
paribus
huic parallelam fit tractio horbontalis quae magis hic spectanda quam purpendicularis
pressio, id potius fiet per rectam )D quae a susu horoz antuli minus recedit, quam per C
adeoque hoc respectu Rota minor praevalebit majori. sed hoc rarius contingit, et vix nisi
in altioribus obstaculis. Eminentiae minores deprimi solent vel superari potius quam propeler.
est et alia patio pro majore. dum ab eminentia una abathra transit magis depri-
mitur minor qua major rotu, et ideo ei ex profundiori valle assuru endum. Est et
alia ratio si colin rota minor aeque gravis majori, ju ejus segmentum quod intiaterram culum
insprimetur reta minove, majus erit quam quod majore cyli Rota minor deprimat lanitiem
ne
v2. l
Da
vimus ut gravam,
t
in superiore figina
NVO usque ad B vel B. Ergo subectae matiriae tantum loco pellet, quo
locum facrat segmento QRB. Quo autem major eo peuttret saumoem
quo majr ea peu deprimendum erit seu loco ellendum, quantam
est segmentum NBO. quod majus segmento ZBR. Hoc ergo ut fiat
majore opus est pondere Ponitur autum utrius pondus aequale, non ergo
fiet, ernu majvi tam alte non penetrabit Hadouus rotam considera-
at sectusa quoque  gravitatis consideratione idem habet locum
265. achirtiendus oben . OP. vis applicata in A, vel ut en cytindris plerumm
aut rotis, in C. fuleii vectis B. fortius erguaget applicuta in C. quam in Y.
quod attinet ad fune ductarios et trochlearum orbiculas premitur orbiculus contra axe a fune
hinc frictio. Et quo axis major hoc et frictio,. Hnc in majoribus orbiculis minor rati axis
ad circurmferentia orbis, ideoque frictionis quae fiere ingnente orbiculo ob resustentia axis; cont
Eade in planstrorum cumiuve
praesertim cum et vis ad majore a centio motus distantiam applicetur
rotis,. Nam axium extrema, quae rotarum modiolis immiffuntur, onera pressu, ia premunt
toraminum uno, ut non possit sin frictione couerti rota circa axe suum (in parte praesertum
inferiori. Quam causam astigunt Arist. Medh. 9. 11. cur supra scytatas facilus inventur onera
quam supro curoque nempe ob evibatam axistrictionem. Est et alia ratio a frctione
quae savet auebu inaqoreyeolis vul vatieatus sunti d fisi a srand