# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0266
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0266?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2
# Folio 133v, page id 00068202:0266
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 132r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068202&page=266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068202/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
# Lines: 64 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

turudis
Exper. Flovent in vacuo. P. 413ty9. Ilna Mignatta ultra horam in vacuo viva
sanaque mansit, quasi in aere idem fecit Lumaea saimar, el Cochlea) in qua
nulla prane differentia observata est. Duo Grilli per quantam lorae partem in
vacuo mansere vivacissinam moventes se sed non santantes. Al entrar dels
aria spiccaron salti. Una farfalla (papilio) sive ad manibus inserentium
pessus sit, sioc ab aeris absentia certe aegie movit alas. Et paulo post
extractus obul. Moscone, sunseae irandiores scilicet, d. quali volando
fanno ronzio per l’apia col frullar dell’ale una clausa salis
forliler se movit, sed vacuo facto jacuit ut mortua, et aerermimisso lice
mox obiit. Incertota in aer vacuo facle interiitoi Nota ps.
vacuum fecere non ut Boglius, altractione, sed lapsu argenti vive
ideo eorum vacuum totam momento factum est: Aviculae subito defecer
prsces cum aqua inclusi supim ascendebant in summium, conabantur
se invertere sed non poterant, vesicae in ipsis reptertae inflatae
piscium vesicae habent mealu ad aerem recipiendum et emittendum
pisces aerem reddue non per aures sedos.
Exper Florent. de Conglaciatione an aqua se dilate inter conglaciandum. Ita Galilaer
arguuanto minuti pondens et auctae molis Experim. 1. aqua in vase argenteo
congelare incipiens vas rupit non quasi contraheret sese, ob vacui fugam
spet
alioquin operculum 
rorsut recessii et cum extrorsum convexum fuerit
anu
redditum. Cum Et mirsam est tantam frusse vim congelato non nisi supcor
belat velo
p. 134. conglaciationes artificiales egregie frunt agla
glacae sale aspersa, in qua vasa ponunt dicitur p. 137. colla phiolarum
clausarum minus fima, per conglatiationem projecta fuiste ad altitu
dinem teium duorum triumve brachiorum. Notabiile pita aurea Globus
aqua plenus, cum aqua conglaciari inciperet extendit se servata rolum
ditate ob aari scil. cet ductilitatem exper. C. pL 139. Jam ut addiscere
tur p. 143.  maxcma dicatatio quam aqua accipit per frigus, duaefactae
sunt experientiae, altera per mensuramus altera per pondu. pe mensuram
in canna vitrea aequabilis quantum possibile erat classitiei et ex una parte
elausa aqua ad medium impleta posita in nive minutissimetrita, cum
sane incorporata compertum est, altitudinem aquae glociatae ad non glaciatam
esse ut q ad 8. circiter. Sed quia haec aequabilitas nonsalisperfecta sumta est cunna
da pistola. Utile est aquam non sale tantum sed et aqua ardent assergi
quae no omnes ncorunt, marifice. fortificat virtulem glacier in conglaerindo
Alia inita est via per pondus, in canna vitrea. Mensucata enim aqua
qua intraret in cannam ultra immissam, simplicem, quae nitraret in
ultra immissam cor
aquagea
srante pondus huus ad pondus aquae initio intrantis, ad pondus postea
intrants esse ut 25 ad 28. quod parum diffeeta proportione 8 ad 9.
Quae p. 147 adicuntur notabilia sunt irca profcessum
seu 25 ad 29-
conclaciationum adhibta est am pulla vitrea diamefro octava braehis parti
cua oblogo circiter bractii et dimidii sobhili et accura se divisi in gradu tatus posumus
erto
aquam naturatem, et ascendere flcimus ad exlam circu Ter partem olli A
simpulla postea in elaciem salitam immissa, subito ad contactum nonnnt aqua in-
tumuit seu assumexit, i  ut postea ostendemus ob vasis contractionem.  + Ergo
sic observari possunt contractiones per frigus, et exseusiones per calorem etiam in duris, +) posten
cum motu salis ordinato aequabilique ac media velocitate, descendit ad certum usque
gradum atque ibi aliquandin quievit, postea paulatim resurgere incepit motu tar-
dissimo et apparinter aequabiti, unde ine ulla proportionali acceleratione erupit 
subito in saltum Furiosissimum aruto non mensuravitem, sed haec subnna velocitas subito
desiit in alium motum, satis quidem veloce, sed incomparabiliter minus praecedente, ita as
urgere prosequens pervenit ad summitatem colli, et inde efflaxit Inter conglaciandum
postquam aqua forte illui frigus percipere corperat Bulla aereae coprose surgebant
qoa sem per aut tola fut senta aut sola ogeac ata itos oteatum arpus vac ostani.
Aqua glace