# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0275 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0275?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2 # Folio 138r, page id 00068202:0275 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 139v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068202&page=275 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068202/jpgs/default/00000275.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 138 lines, status machine # Lines: 138 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. eter non gravitat nisi vel habeat corpus non pt compromiquaecunque vipnechantra applicetir si intra vas aeneum aquam compumere tente rarius infra seue vel diversis partibus ejusdem pani per intrusioem aeris ut fieri solet, firgidiorem aquae naequaliter incumbat. Nam si plano ague senties, extruss mercuratibus evipasculi aer incumbat agrior e proinde maorminor hic reliqua descendens aquam deprimet huc faciet altolli hic et deprimi illic Luna a. aerem rarefcucit (2 1. posset hoc experi mento quodamdclarari.) Hon. Fabi. Tract. sys. 2. append. ca p. 2. Nuper quaedam experimenta inventa, de quibus et timo Lociensis id ext Thomae sormelii consentini pisto Cam legi. Est is calaber, aredieus arte sed aliquam tum matedicus produt et quoddam Raph. Magioti scriptum Experimenta linc redeunt, si am- pulea aere plena inerso situ immerguter aquae aer indlusus comprimitur. Hinc quo altius rescendit mojor copressio Xt plus aquae merat Hrncsi vel di gilo vel alio modo post intinsioem aquae forame obstruatu ediotoque globulo aperiatu ab aere compresso aqua foras extruditr, ut et Timaeu observavit porro in trusa aqua X compresso incluso aere, si foramen ob stinat, inde gravior globulus efficitur (B3 N2) et globus pose hunc comnpressioem gravior fundum pe l crideorsu fergat, x allegar debet, ut in ve situ teneo ur frustuluri tammae plumbeae vel aeris observante Magiotto. debet hic globus esse pauto leroior aquas ut parva accessione deprimatur, unde vel vitrum debet esse crassius vel prumbo alligato ad oleum gradus temperarm, vel aqua inmitsi,que sine vrechrudi non possit, quod fiat si globus in calescens in fiigndam mittatur sit jam cavus cylinder aqu. plenus sit globulus emmisus levior aqua, sed qui minima ponderis accesione gratior faltus fundum petat, sigilletur cylinder hermetice Patida cylindio admoventerr, descendet globis quida ravem rediunt quod aqua calore larefacta levior. Sed hoc nihil, quia rarefactum fit levius quando rarescens explicati quod lia non. (a mala objectio. it levius quia ignis exilbosionibus attollit) tit ergo graviorus lobus quia aqua calore rarefacta plus et intavas compressa plus aquae intrudit, unde globus levior gravior (a et at ipse fassus si non firmetr non descndge. Imo ctium non firmatum descendit videti utraque rao eodem re- cidere) Atqua rstituta extensioni prioni resumit tlpaque rad gecurrit, quod scit. tantum exciudato aqua quantum intraditur globo. Porro non esse in causa quod solo aqua sit rarefacta patet, quim elausus globus non ideo descendit (.) contra si globus tabtulo sit brevior, ut minmo frigore pon deris detractione emergat, corpore fiigdo admo to, ascendet, ob rande caum. sed sonx vel glacies lindir admoventur etiam descendet, ut dictio supra ob emissioem uercuru frigidi. mox iuisum a cendet, inde rursum descendet durant diufri- gore, si Tubus sit apertus, aqua plenus inmuseu toto, qui recte cum gravitate tubi quemat vin– pumali aqua, globulus descendet, quia facilius conprimit aer globulo in clusus quam aqua, unde aqua in glo vulum intruditi. Unde globus gravior. Idem si vel dogito aquam premas aut si os admoveasori cana ris, quasi edictum globulo D ut deorsum eat, modico antientum, aut si superioritubi pars utqu ateigatasit quem eviter premas vel stringas. At quia alio purase quim pur st aqul en probat tractio prajectioem v per poros vetr porro contra educto emboro et facta rare factiones somiliter globus descendit si comprmas aerem Qui est in vase clauso si non ut in priore casu est totum aqua plenum otra si detates ascendir. si sit tubus aqua pleni sint supra et infrndrio exigua foramina a acrcula obstin cbclranatet globus instar exigneam pullae partim aere partimaquaptenus, ita tempatus ut tam tum non supernatet, ac proinde descendat volo nempe temmssimo relicuto retineri, ne devisum ear. Ulioque fortmna obstructo globulus emimotus manet Aperto foramme superiori fit gravior, erat enim ago prius supra attixa melulat vacin, nunc devisu gravitat, aperto infenore, cerrat compressio aeris inclusio Globuli et tervror evadit, ideoque scendit. Quia si. alcorsum jam aqua gravisut ad est n foramen aere subjectam. forumen aperiatur, subsistet, ubi erat, ncillu sequetu mutud; Maleam a. esse basin vitrea quam coriacea. Si Tubus sit tantum infra obstructus rarescetis calore faciet ascendere n descendere, etsi mercuri quia aer iuclusus densatusque aquam exigit (M. cirgo aer potius exugit aquam quam illa aerem aterq ergo est subjectum copaessivissx rarefactio nis ut in thermornefso. Agiouse admovent nil iulat tu, zucu exire cursus per forameu pt durobus globulis mmussis ranefa ctive apertus atiendit, claussu manet. Et olan sive clausum sit vas sive non At in refrigeruoe per superiora distinque si vas supra apertum firgido admoto ille, qui descendit quia aqua aer inclusi convensatu hnc clausque ascendit, quia aqua densatur demfatio levat, non rale factus denuttit si vas sit obstructum, et uterque globus supernate admoto calido uljus descendet apertus ob intrusam aquam clausus b medium tactum rariu. Admotofrigido fieri pt ut apertus descendut, clauso innatante, gi illud frigidri mercurium quendam enuttitaquam intrinsioc su comprimentem Globus supernatans aegre percus valide vase descendet, quin aereictu ex globuli eliso, aqua succedet. compresso ore tubi apertus numergetur, non obstractus ( quia hianc impedit po duro globulierant tius aquae densud a H3d in scyptio, aqua pleno, alter firgescente aqua emergebat calescente immurgebatii alter frigescente immergetate calescente emergebat. Primus erut obstractus sed ita ut estet aqua rarescente gravior, et condensala levior paulo ecundus exiguo foramme patebat, itacopositunt per accestione modico gravitatis immergeretu detractio rem amergeret de palutis lereis fera a siobrtemperatis vid. tr. de Elernentis de liquore pr libellum per canaliculum atrinque ppertum ascendente vu. dict tr. et. deal. he globis aquers et de ampuillis, figura flammat dictis locis. ad de Y in Tubo libratum talia quae exransumtum in appen dice ad metasyticum devacuo, tum in dialigis, item vim et ipsa a tensive it copressive pendet Faleoroesidera quandam an ptromessivem illox motuum pertium equantu. Et plena intergia tractuo dees de hordar arcum re ductive de Biilibravibus, et multis aliis quaeu singulare tractat an locali corporrm egerimplurima ta tronsuero astracteus expe magnam parte prestitum rensa, comensn. Id P). X tmona impelctu irpri volume de ciis an fere passe ctum habemus, quod sysica saequetr. Unde salius dixi hnversa ve motu tit ctntioem in nimi ggerere quam imetibralu