# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0300
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0300?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2
# Folio 150v, page id 00068202:0300
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 149r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068202&page=300
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068202/jpgs/default/00000300.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
# Lines: 95 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

qunorat. Fab. Tracto n esu (. lib. 4. Por. 8.
libra, aquae pt aequipondium facere cum pu
ongula in situ vertienli aquae numerta seb majore ribus liblisferri, etiamsi appendantur hae in
extudib qua altir sr agra sa fii surare videt,
F. sit tubus perpendienlantue erectus juxtabatu
ad latus perforatus, primuque aqua plenus majo
re vi aqua per foramem extrudit, quando tubus
altior est. Une si suxta basin conchae aquae
ductus componati longe plus aquae exuget
quam si rnxta superiorem marginem
admoveretur. Motous suntm rave subdum
plicata virium extrudentium. seu vires
sunt ut rcidices motus ut quadrata. Quia
vires tantae quantue effectus. Effectus tantus
quantitas sumenda non tantum a celeri motu
sed et quantitate maae extrusae, ut si duplo
celecione motu tantundem extrudatu vires erun
duplae si duplo ceteriore motu duplum ex
tindatus erunt quachyple. Haec jam abtinent sive
aqua propiro pondere, sive ab alio extrudatu.
qua per foramum Tubi extrusa eam habet imu
petus vim seu velocitatis gradum, quem acqui–
sicesset si exsummo tubo seu superficie aquae
delapsafiosset Htaec est propositio Torriceteri
lib. 2. de mota projector, ex qua plerasque oes quas
ibi de motu aquae habei deduda, et tamen eam tantui
vensimilitus confirmat. Ex nostris principiis demon
stratctatum, quia motus sunt in subduplicata al
brachiis llibrae aequalibus Hoc est vulgare sa
lo, ita ut basis cd tanga basinik si autem per
af vel ob infundas aquam donec impleat
fitudinum raoe odices hoc resugnare experimenti
AB situbo aqua pleno aperiatus foramen D
discendana, motum aliar subsequentium suo
pondere deprimunt et tardant. Hinc si unoe
aqua erumpat, altios haud dubje ascendet
illud intermedium spatium deprimit basis de
nclangit ampliu vasin IK igitur tantutum
aquae puaevalet max imio ponderi b. Res certa
est rat difficilis, et vix quod sciam Hunc expticata
dicantialiqui ita se habere pondus p. alto lens basin
De mobilem, e affigens immobi A. 1K ac si basi
de immobili affigeret basin ik mobitem pondus
C positum in cylindro vacuo fik9 qui nobis
navem hunido innatantem repaesentat ino
sit vas ac cylindricum aqua plenum, mimobile
sit aliud cavam fk ad instar navis; cum suo
poero aqua sun per foramen extrusa descu
bit eandem lnieam quam pprojectum pertiori
pondere p imponatr superficiei aquae haud
quunti titegaqer exriuantis sunt in subdupli
pasio circulorum qui se circa adem celttrum ex–
parte extrusa, usque adeam altitudinem quae ponder
innatanti et aquae extrurae proportionatares h. F.
eodem modo immergitus quo immergents in c
rontalem. Id est parabola etsi experimento
non appareat ob aerem despergentem. Porro
si pet sipsonem solito more aqua extugatu
dubie deorsum imimergitus, aqua scit ex
vel in flovium, manetus in eostatu innatantius,
in quo revera mancre si aquam non extrusit
dicibeon pr quia corpus inatans, si minu siro
sustincat extrusae aquae pornus alias adtmc
urtum extuibit; ut discum est supra igti
ut devisam non immergatur, debet aquae pondes susti
nee suo prorsus aequale squod revera in hdc casu
non accidit Agitur aliuderalio petenda est h. e
exgere in tercepto, qui cum ex trudit non posunt
licant, duum aliquad immergitu, quia scilicet
aquae quae sensim et quasi per suste fficies
set sed ab eafiusset ex parte extrusu. sed love
non possit aao haec est, quaa cum tantum extindut
ab omni parte premente, et extrudente, et cy-
attollitus, cum extare non possit, sese ad liblla
lindius cavus tunatans illa regionem occuret
si invis angustas detinetit, ac proinde efficiat,
(ut praedictus cyiudius cavus innatare videatue, rem
facile probatis in genum Cypho, quorum alto
quae aliore sententia, 2 quod in senlentra Homo–
rati non possit exire aer, (3. quod inclutus
aer sit causa tantae gravitatis. E. debeant
ccuratius de hoc re quae magni momenti esse pt institiri experimenta qu quantum velent
in axmmum pondus p. esse ud attollatur dunon tanta angeatr pondus de quantiem est pondus
Entindri imnobilis IK. et multu alia ex perii hic deaebat ago pute ponderare cylindiuimis
Mrrobile hiac eave obili quia in aquam agit eamque extiundit seu ei re sistit. Tentandum
in aliis. Item tentandum si basis infenor mobilis non attrugt immediate superiore mobile
p. tandem pt opetrum rcisuae dubio effici motus perpetm aqua modo efflu
influente, et ita adverso pondere levato, modo ubi effluxit carsus depress
donec effluxa sim mjus aqu depressiu suo fuciat rursus esf influeie aqua ut
iterum levabit NB Huberi et salius motus perpetuus sit
externae basi cylindri mna tantis adhaeret: igitur
videtur esse aequipondium quod autem ille aer extondi
paso per medium cuerdinuo aqua scit in orbem
per qua aer ilec extrudi posset hion est mirum
aquat tubenntis