# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0304
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068202:0304?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2
# Folio 152v, page id 00068202:0304
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 151r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068202&page=304
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068202/jpgs/default/00000304.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
# Lines: 59 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

physica cdest scientia Teruu Corporearum in derem tractatus distributa autorthone
rato Fabri soc. Jesu. Nunc primam inlacem prodit Lugdum simltibus daurentiis
Anisson, 669.4. cum privelegio Regis. dedicat Leopoldio magni Hetrure ducis fratio
soudinali. In praesatione ait ultimum jam tractatum, phylicae olimi asceditum. parte
opeus ita enum at. Derem se composuisse tactatus. Quatuor esse destalibus cororum
sensibilibus, unum de prineipiis corporis naturalis generationet corrristione ejusdem t quo
tuor elementis dvos  nuxtioe et mixtis imperfectis et perfectis ut vocant;
de corpore coelesti unum, duos de plautis animalibuset tod. pundo tractatum se dicere
de corporeo quanto, de tenso et presso laro et denso grani et levi opaco et diaphano. Tra
statu secundo: de calido et frigido, lucido X illum inato humido sicco turo molliteru;
crasso, et multis aliis corpor statibus, qui subscusus cadunt, ut et corporum rresistentia
In Tertio fuse et accurate de coloribus et sonis. In quarto de odoribus et saporibus, dealte
tunc, refertione qualitatum et refractione in quinto de generaoo corporis sysici
et principus utrigus nec non de 4 Elementis. In bso demixtive in gre et mixtis imper-
fectis quibuslibet, igneis scilice, aqueis aereis Y tert essribus; in amo de mixtit perfe
ctis meturlis scilicet lapidibus et succis; in octavo de corpore coelesti, mimius deplanesis
stectis Cometis, corporum oellestium motibus, et communi medio nonum jam dedimus, qui est
de plantis e generatime animatium, et ultimum qui est de hore. Cartefrum pgillas
tecto none fincisse sibi potius mundum quam qualis est, praesentem illustrasse, demvento
suo similes, qui ut res sen visibiles melius cerneret oculos us ajunit sibiemendos
quaerit ab Arabibus corre deprabatum adi nos Aristotetis selisum pervenisse. Ignatu
auterit trestotelem in quantum a tive non deviraret, Aoerroem minina sequerent
Honorat. Fub. praeftact. prim. Sysuum. 5. si ampullam vtream longioris Xt angustioris collini quam
guspusse
aqua infula est ad datam altitudinem in calidam nimi ergas aqua subsidit, si in genidam sive in
vatam ascendit. Contra accipe phiatam (A) concavam exterius et queram intrius priocenim pro
more ampullarum exterius conexa est; et sic immerge, ascendet aqua in calido, descendet in
frigido. Hinc oneludit orini hoc non ex contentis in grata, sed figura vitri. Nam vitrum rarescere
calore in ampulla pricre extrorsum, ita aqua subsidit, in posteriore introrsum ita aqua
ascendit; deusari frigore illi Irxtorsum hiniiscensus; hic optrorsum hinc descensus. Adde
aliud experimentum, accipe arcum vitreum densum, cujus extrematates fidicula pensa addu
cantur, ubi arcus culescit atque piarescit, magis explicamur arcust fidicula tenditus, n
sopat aentius, in frigido gravius, quippe arcu iaxato
 Honor Fab. phys. tract. 1. praef. num. 12. aer trignita digitorum altitudinis in tubo ad digita-
cem motem contrahi potrest
mund. 15. formaetiam dcitur speies Rratio, actus, quae est ut ordo ind
merus chusica ec. ac proinde respectus a Telao deforma materiali laqua) hnc seorsim a materra esse vel
concipi nequit hinc dicitur educ e potenta materiae hinc cum speriem constituat ab alia forma solo nu-
mero non differt cum eadem forma sit, id est eademratio, qua ignis A ignis est, et ignis B huce formam
non dicituo produci aut generari
nuncgus. Aristoteles stotunt, ut termem absolute gravem, ita ignem
aesolute levem, putat enim orpus leve propria viassurgere ex minusprobatis experimentis, quod nime
cum per mediam aquam major meris motes velocius ascendat quum minor iitem ax fulsa hypo
Mic2. finis et forma quasi cuam quoddam existirmanda sunt
phesi coeli solidi an quibus ab eo discedimus
obseram a utem vix phulosoptrum cogitasse de allo esfectu absoluto qui a dictis + causarum qu
Euloa producatur ubi enim fabricatur domus aut fifit statua, quis quaeso abso lutus essectus
de movo est id est per verum actionem producitur? nullus omninvita prorsum generatione plan
ta aut bruti nulla Eulitas absoluta de novo est, ipsa enim fornia mera est relatio,
 id est ratio, qua hoc vel aeud est, quae revera non produdcitur utsuo loco demonstra
binius n hommis geneatione aliquid de novo est, praete Ens respectivum, nimirum
anima rationalis sed haca Dhomen a generante produciti
n. 26 quantititam non esse Encitatem quandam absolutam
n. 26. Quid in Legicis praestiterim illi revera sciunt, qui me
manyticem cum Analysicis prioribus conferre dinati fuerunt, cum enim omnia salis conpuse de–
monstranta liceaca ratissime apud Aristotelemlegerentur idque uo tenore absque ulla propo sitionum
sibula antititicorenatur serle pui multa distruxi propositionum centena et forte nullena prae
e defintionibus X axiomatis more geometrico, et cumaliqua decssent de meo supplevi prae–
totum deartficio conselquentia ruthiusmetuae sylogisind hipossetre, dispunctivi copulation: