# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0019
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0019?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6
# Folio 10r, page id 00068208:0019
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 11v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068208&page=19
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068208/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
# Lines: 77 recognised, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Animadversions on thefiest part of the Machina coclestis, ofthe Honourable
learned aud deservedly famvus Astronomer Johrannes Hevelius consul of dantque pyte
together voith un explication of some instruments made by Robert Hooke profestor
ot Geometrus inGrestiam collere aud felloco ofthe Rogal societus. London priuta b, T. R
for jotre martin at the bell 1674
it
artulus libu Heveliani: toh. Hevelii mahina velestis pars prior organo graphiam sine instrum
neglorum Astro nomicirum omnium, quibus autor hactenus sidera rimatus e dimensus est accuratim
delineationem ac descriptionem plurimis iconibus aeri incisis illustratam et exornatam exhibens
Excellea, ille vri  insium circumisse dionesstudio suntibus, omnium Astronomirum randes mermii sed si set
fuisset methodum quam ei communicaveram, decoma latoris et sumtuum parte, decies ex actiorem sat
magor
dedisset poluit conexisse quasdom errores qui in Tychonilis irrepseri, sed instrumentu ejus non sunt
exactitudinis ca pacia, quam Tydhonita, ersi forte comodiora, instrum, uta rydionis non miunus pandia, vi
mudus; divisi. Heveliana ingenieso, sed forte in praxi non milior, si modo aequalis, lychonicae. Tydro lib
subdivisione, in omnibus se machinis sest no micis nsurpare licet onim ejus dimonstratio sit tantum in ec
5
teometriae exacta tumen meualibus in tam exiguo exili intersitro, quod a recta lineo insensihi lier dife
applicari. Altera, inquit idem eydro divisio imitaone petri nonni, qui ea proposint libro de peut
Ex prop. 3. per plures quadrantis arcu daersum descriplos, et diversimode subdivitos, u Addit ei aliqua a
auctarii loco additum esse ita ut exterior areu in plurimas portiunculas dividatir, neque is ordo cut numer arcu
sese introrsum comitantium, quem ille praefinivit sed unto expeditior et perfection observetur (: advit Bootert
finy
vopus ipsur iiones illu cosdere
esse desisse Ad de quae dicit lib. 1. de stella nova 1572. par 671. The Eocius of diagouals first made
iuse of in England bysthe most (il fut mathematicina Richard Canthler. (+ obprubigue hoc
vel enim sic: sensus. Pri in Arglia adhibitum quam alibi; inventor e cunscerv; vel Canz leru primum
posaglia adhibuisse; quam bes cilii prius alibi; videtur affectasse hanc ambiguitatem.) Omnia Hevelia
instrumenta ulcunque magna virtute aequalia radio metallico tripedali cum dioptricis Tychonires et didisione
divegnalium, quia mudus viisuvisus undi potentia limitata est.. De quo intra. scripsera aliquid de ea re
Hevelio 1665 Rospondir in Epistola ad soc. Regia Hevelius, telescopia non ofirmiter salis affigi, ut loco
haud dimoveantur, etsi omnia diligentia, uxta methodum descrictam per totum hori one sint semel colloeata. Ita
iis dubetem usin esse posse circa restituo em fixarum planetarumque, in majoribus dippriliis capiendis; in minoribus inquit cargior
posse aliquid proestari. Sed am instrumenta unique spitemmae radio instructa Claborari possint multo exactius quam
optima quaevis inlgares dioptras habenta, ficet 60 pedum radio elaborata nollo adtum asseverar. muta in prax
non sumedunt, quae in Cheoria videntur verissima. siquis mihu ertas observatione, quamadam distantiarum et quidem fixuri
circu ediptitam et aequalore existentium instrumentisi dioptricis telescopicis instructis; habitas exhiberet. Impossibile
 inquit Hookius nudo visu discernere in coelis distantiam diminio minuto primo minoremq et ex
vo vix unus distinquere potest minutum icumue in radho tripedali per diagonales satis habeantur dimidia
minuta, sequitur omnia aelega esse imitilim. Qui est qui mudo visu disernere possit maculam lunatm Telesiopica
et sunt tamen aliquae minutum in dimmetro habentes et supra viy. Mors sinai lcida macula in campo nigro circiter
duorum minitorum diametr oculo mndo. uilus Mareotos sunt Laconiger, duo nigraae morcula in Campo lucedo
sunt pius qua minuti
Experimentu quod probat vim oculi limitatars. Sume folium cartae, albae duc in
udine ducus parallela
unos
00
PP.
distantia  uut5 pollicum duo plares alique rectas adhas pegiendiculare
per puncta ipsus 60 transcunte nempe per a. b. c. d. C. f.g. l. Iik. l. m. h.
spatia intercepen sint ullis natius
alba u migra: affige parieti in Audiis solis, et rerede ad quam
distantia pollicis una ab altra:
 287 pedu, plus mimusve, ut quoutque dicener
potes rit autem distinguea possit necesse est ut possit numerare Hac
istanti civiler
unde judicori potest quantus angulus videri possit mndo visu, distincte
Altitudines soles sumi possunt ad secundi minuti exactitudinem communi visur si insrumenti in satis langum; Nam
distantia dabit virtutem oculi, cyque
margo solis trans tuissa per forumen potundum ope superioris dioptrae, est reprae sentata intra circuli apon the
fieri potest per instrumenta satis
lover sight et ope oculorum huse diopilet approginquantint
magna, ut ad exactitudine, semadi mimuti perveniatur. Ier quomaduodo  in luna, cum et valve clara
ad etio haec ipsa via a quod in alio corporibus oelestibus nemo fecit. Sed et haec via tetescopiis, meli
tiri potest solo radii tripedatis intrumento quod fieri curavi faciam observaones decies accuratiores ptis solaribus
nantu ad pinnacidia quadanto apei Hegeliani de quibus pau 98. ille pro altitudine solis sumenda, haec bene
quidem; sed meliora sadhibito viho objectivo etiam sine Tubo ita termi qua voluiset dadisse Lclaritate
e
radiis sullo magnitudine superiori dioptrae et ilmngim solis idus sme specie penumbrae, pposito inferiore dioption
debita distantia vitri objecrivi. Divisid Txchonica hodie vulgo nota per diagonales quae parallelos icutos secant
nanc ipse Trchotribuit Anglico mathematico Canglero. Bbseruavit, fevelius instrumenta exparte lignea, tamem
subjecta esse errori; itaque fieri curavit ex metallo solidoque ait tamen Hookius Christahorum Hrennum feci satis bonas
modo luminae divisiones recipientes ex metallo exterum ex iustrumentis Hevelius recipit tantum sextantes ue fadrantes,
ctantes rejectis: Raviis; Aprotabiis, Zodiacalibus vel Ae quinoctialibus annulis, parallacticalibus instrumentis vel or Hoops nos tamen
inquit Hoose infra ostendemus, quosdam ex is esse necessarios. Aet hodum dividendo quadrantem ediaeo attribum
in
oa ui Haductam magii fait Herellus Tacdleus peticeus iero uibre eddit cre rua Gacerat