# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0023
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0023?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6
# Folio 12r, page id 00068208:0023
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 13v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068208&page=23
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068208/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
# Lines: 78 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

tom i pars ida excelptorum exi
Hook in contraffevelium
Hactonus Hootin aminavit iustrumenta Heveli nuncde luis quoque methodis loquitur
Ait se invenisse et in exignis modulis tentasse aliquos leores (vicena. Imadorum serficiendi instrumentae
pro sumendis angulis distantiis, altitudinibus, labellis, otc. quorum omnium usus esse postet in terra, quorunam
et in mari. Et  ultra eas quas expertus sit rationes, posse se describere aliquot centenas M, a 300
quorum quilibet sit aeque accuratus ac Hevelu largissimus et quidam 30 40, imo 60 vicibus accuratiores
omnes tanen a se ivicem differentes, in quibus dam partibus essentialibus. Assevero meultra 20 methodos,
scontriveo) adtisonisse dividendi instrumenta, qualum quaelibe aque ab alia qualibet distructa quam
vin Heveliana a via diagonalium, et tamen quae libet carum capax ejusdem minimum acatudinis 
exa titudinis et quaedam, centres majoris. Habeo plusquam duodenam modorum adaptandi anstori
Guenta ad perpendicular; tatem et horo) ontalitatemomnia aeque exacta ac perpendantun
commune, et quae dammulto magis, et ad exaclitudinem propredienta quantamvis, valde
differentia a se invicem. Habeo tolidem differentiae diopharum generat pro augendis, dirigsendis
cecommodandis et certificandis dioptris, quorum quaedam applrcandea ad usus particularequd
varias
ad omne, quarum ope etiam hac par perfici potest ad certitudinem, quantamvis
hubeo rationes pixandi instrumenta et decommodandi pro hoc aut aero aut varis, usibus
varias habeo vuas icchanicas pro isis  illis machinis elabirandis magna facilitate 
cersitudine: cognitio non minus utilis quam theoria et usus jam elaboratorum. Cum sint adeo
pauci in mundo, qui. possint hoc aut velint. Habeo v vitim mechanicam Calculandi R
efficiendi operatiione Auihmeticas lougo promtiorem et certiorem, quam fieri possit per
leoganitimos. quod implet totum negotium dmetrendi anentos.
Describit ergo instrumentum proangulis et distantis coelestibus sumendis, quod magnitudine audba tantae
capax est exactitudius, quantam a ganmosphora Y mittunt
coptra Hookii dclescopia ex duaebus lentibus convexis, in tubo pel pysside quadrata poratur oculus ibi, ut
ubi totum  vitrum oculareab, objecto repletum videt. In foco ponatur duo fila se decussantia
idue ita dignosces si moto oculo moperi supter obseclo apparent fila non sunt in foeo, si frra manea sunt, is
Modus dividendi. Modo Tydionis
et Hevelii opus est 150 d Redum radpo, mo secundis. Hic sufficit ladius 3 pedum Imo in tali assto
fita etsi subtilissa ex tela serica, apparent ut fila crassa trart.
non bene distinquentir divisione, mudo visci, hor tam facile, quamndo visu quam facile aulibet vdere
deciniam pollicis partem. In instrumento ipo pedum minulum vix est semipollex et secundum 1 pollici
120
pntet via Noniivernens vel Heedraei sed credo his quae dxit
quanquam autem Hevelius multa se praestare
consideratis aliter sensurum. Cum radius co pedum sit tantium trujus (150 redum) pay
et
unde secundia
Utitiur Hookius cochleis quasum urcumagit ope midicis prorsuut mitiu telatio
fecssse jam Hediaeum
Hae etiam facile 
texicfaciliis possins d
Habet ea methodus illud quoque compendium, ut diviso ripe numeri non divisionibus
minutum
estq 15, 120
 subtilissimio ascribantur sed in indice revorutionis legantur; qui rursus quantalibet
sibtilitale subdivisque intelligi potest.
refus in indue facllius legantur potest extremum indicis secum
Aliud commodum ptropont Hootei, quod est dgeroutore
uum idque uno omli ictu praestare quantam dirigere instrumentum ad duo suml obsecti loca vel
divere lentem, quae augent charceleres
uocunque rangulo a se nvicem remota sint aut etamsi sint in linea recta lopposita; inc est
Unum ex primariis v auxiliis obsequationum
cum alia instrumenta duy requi observalore, pro
supendis coclestibus distantiis, et Tydio illis asus sit quatuor, ubi opus ex at conclisutam aecuratus ut vel
unique exo omnia vituaret Et instrumenta prohuo observatore, qua duplici opus observatione, ob motur
et aulle mutationum incommodaae ab omnibus relista sunt. Hic vero nihil aliud faciendum est, quam
ut ore odileae moveatur instrumenti) bracelium, donec sentrat emboqe obi ecta se imue tungere
et in his punctis eorum distantiam metretur. Hoc quivis facile discet intellecta methodo ad aptandi
duo Telescopia  that bes lookeinus in at one smale hole in the side ofone o one ofthem, he
voil be able e0 see both those objects distincthus to corchtheu are directer hoco mudu percer separatem
Juma duo telescopia spe puncturae cavae, seu pertust cuius cravitas 3 cavitatis taborae ipsorum rebscopiorum, et
directe contram num tavitatis in ipa junstum fiat instura texigna
ertcuciter magnitudine gemimae
partis pripillae oculi ,ita u oculus espiciens in hoinc cavitatem possit pespie videre perpendiculander in tubum
infenorenus: inde oblique pont duo fiustra metallii reflatentis ocae polita, utae in refressant axem
utriusque tribi ad angulos rectos quod fit fixando planum leminarum sive Tabularum (plates)
indinatum ad illumaxem anguloas gradium Effice ut superior lamina reflexiva heflexplate,
pervenirit a superiore rubi latere, cousque ut tangat axem abi mediim tubi et effice ut inferior
apparebit debite
per totum Tribum a summo ad fundum et a latere ino ad aliimm
locata esse si insuicendo introspiciendo per foramen exiguum contra centrum juncturae duo
se ex tendat
foram pon utud
u
itaue ut oculus simul directe pervideat
scclesiopia am an aeguis vrent