# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0026
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0026?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6
# Folio 13v, page id 00068208:0026
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 12r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068208&page=26
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068208/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
# Lines: 71 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

si mitio laccedat exacte ert medium punctum M, sin rectifores (olum isque ad Y et postam
posus rectibicando ad medium differentiae iner
inverso tubo inveniass
Y et C et ita
confinuando, tertia unt quarta vire espreies, ut puncta m. et e appareant in linea racha
cum centro tubi duplicis
Hactenus de modo quo effici notest ut diversa objecta
ulcunque integio sernicirculae disiantio simul vid eantur
Qparta pars in qua Qvadiaris noster excedit communis est exactitudo, qua altitudine
sii possunt, ope vibea aqueae ibater level, ope crius observatoi exa certus este potest usque ad
unun secundum aut duo. Ipsa livella est brevis tubus vifreque longitudine 6 vel 9 pollicum, Mer-
metice sigillatus utrobiue, et repletus liquore qui neque congeletur, neque putrescat. Vitrequs subus sit quoad ejus
fieri potest cylindicalis et rectus, quonopius recto, hoc exactius. Dummodo habent sensibilem curvaturam vel intumesce
fiamoi medio; haec par pebosa erit superior set tubus inclusus pyndi rvupreae.. Vitrum impleatur aqua
distilata, cui circiter = bonae aquae fortis vel spiritue nitri affundatur ita neque putrescet, neque congelelbitur. fixe
in pyxide caemento duro. Et pyxisper cochleat firmabitur in catere quadrantis horoontaci
Brachioquadrantis gomobili hori ontaliter posiso et limbo quadrantis sursum ereoro, in Nod
spieiendo in ceatro observas dua objecta hociz ontalia, invinem opposita seu in horvonte posita
et sibi invicem opposita. observa timites bullae aereae in summitate lequoris in quibet latere medii libelle
et fac notam inde circumactis quadrentis extremis Done donec extrema bullast ent ut in priore observatione
inde ryisus aespice eadem objecta in horiz onte posita, et invenies differentiam inter priorem et harc
veservationem; harc biseca qua potes exactitindine, et aestimatione aculipone dioptras in medio eorum
indlinando quadrantem, inde per cochleam ita rectifica  libellam ut extremum bullae aequalit
medio distet, et rursus querte quadrantem, et vide an extremis sullae eodem loco stantibus duae oppositae
droptic telescopica  eadem osejecta respiciant; quo posito cerfus eri perfectae
horizontatitatis dioptratum in fixo quadrantis brachios sin minus tamdia repetes examen donec
sed cum hoc genus perendicularis subporum sit incommoditati ealoris et frigoris, quod
rarefacit et condensat aeris bullam et proinde facit vullam aeris minorem aut majorem; cura adhabendum
est gradu varietates quae in ea producuntur per gradus caloris et frigoris notentur quod ita facile
jancdat
efficies.  Tubum bre Elacie et salis redue ad quantum pote conradum frigoris; inde mestrodo pro
nna explicata spone quadrantem horisentatem et nota extrema ballae per 4. 4  pautatim aerem
cefac et rurs obsrivati expansionem et nota haec invitro opediamantis 3.3, vel 2.2. vel 1.1.
vel 06 quo pacto fmcillimum erit quovis tempore accommodas equadrantem ad exactitudinem
desideratam, cum appareant extensionis gradus. bus berhius carefull to see, thas the tlvo ende
ofste bubble be proportionablus extender as to 00. 11. 22. 33. 44. et. or to anrulemedis
Ratio exactitudinis hae cet quod superior pars Tubi propior provingua rectae linere
4
lic proinde vel pars circuli ex irgensi radio vel quaecam curva crregularis
circulo valde
propinqua quantum ad hoc libellandi negotium et ideo gradus tacis limili proportionaliter
space.
eut lang magnus et flexura subi fieri potest ex curva radiitam magni ut quaelibet sagunda
inclinationis producat in libella mutationem longitudinis valde sensibilis. Hoc difficiceter efficit
communi via perpendiculorum seu plumborum suppensorum, inisi ex maxima pendean altitudine
quod nec facile effici potestin praxiste cunita difficultale et si obtineatur, ulius potest esse usque
bb magnitudinem apparatus, necessarii ad superpodam pructurae incertitudinem, et motum aeris, aliaque. Jam
urvatura tujusmodi potest esse portro sphaerie radii 1000 pedum et etra; et ideo minulum ejus non
erit minus quam 29d pedas, et secundum minutam eris almost semicente sima pedis, quod subticienta
Se cylinder vitrequesit 9 pellicum continebit  duo minuta ejus modi ciicue
inter f et f. et unum int 4 et 4, et ideo honiz onitalisas vitrihuus haberi potest ad certitudinem usque
00
inmuti secundi. quod vix alia ratione fieripoest. sed restat difficulta, inglas quomodo ejusmodi curvatura
visu.
distingui potest undo
fieri possit. cum rato tubi vitrer reperiantur curvati, ut desiderati potest, et hoc tam est difficile
quam invenire eos plane vctos. Hac ut praeveniatur si adhibendae connae vetreo, arra adhibendu, et
viriatentamenta facienda, ut inveniatur quae vortra, et quae latera apta. Nam nostri vitri flatore, non
havent modum ea certo faciendi curvaturae aut rectitudinis desideratae vec facie frosten am tornatore eam
acoiptunt sed diligatia et tentamenta facile invenient ex multis in offilina intraria factis, aliqua
ego uno usus sum altius formae qu vichi found to do exceedinus vell inga parte aquam luadque
factus ertis tibus ex duobus vilits dracon at in distinct pipes at the glassouse
bus jolind together intheLamp et superior pars largioris vel inferioris lubi, erat incurvata devisum
aerem repraesenta
convenitate sua, ita ut aqua tangeret mediam partm, et bullae aeris extremo utriqueque commumicarent
invicem per superiore axigua
Atiam etiam rationem expertus sum
by.the sinale pipe above.
cujus ope cererorfinenvitatis, et eam habuu ex liculo majore Hoc erat ope
longa frusti speculi (rooternus glass plate) potiti admodum quod ope
contermi hoctus