# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0030
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0030?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6
# Folio 15v, page id 00068208:0030
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 14r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068208&page=30
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068208/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
# Lines: 62 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

proximo jam locos esstensa ratione ita regendi custodiendique instrumentu semia
ut maneat in eodem plano um duobus objectis observandis. ost eudam qua zatiors
fieri possit, ud Quadrans sit semper conservatus perpendicularis et in Azimutho coclestisobject
hoc fieri potest additione salis facili ad saperiorem Machinam ta ut fixae droptrae
quadtantis observent exactam monzautalitatem, qet planum quadrantis semel eterom
modatum plano obrecti coelestis, motu circa axcm aequali cum motu objicti circa uxem
terrae semper conserrabitur in eodem plano objecti cujus A2 imuth et altitudo
obsgrvari dedet utotque enimaxis inclinati ad perpendicularem est semper in Geometrita
proportione, et striore qualis esse debet, ut servet planum quadrantis exacte in
Ahimutho coelestium objectorum ut Y facile invenia qui tantillum in Geometria sit
versatus et postea amplius demonstrabo, quando ostendam Wnat usei have ofthis
Joynt fr pro instrumento reuiversuli, Gnomonico, pro aequando tempore et
pro efficiendothe taudof a Clock move inthe strado of a stise
(ut index horologii moveatur sempe in umbra styli.) aliisque multis mechani
superest explicem quor revolutiones cochleae, et quot unius rebolutionis partes faciand
 operationibus
rectam angulum, aut 90 gradus in quadranti. Hoc ut inveniatur, in loco ubi facilis sit prospectis
proseniciculo sprimo dirigantur ambae dioptiae fclescopiorum direte ad idem objectum
idemque ejus punctum, et rectificeatur inde Indices ad O vel intium divislonum Inde circumagatus
coditea hona quanta exactitudine mtsurari potest circino mobilt telecopium percure
videbitur quadrantem; et per tria haec telescopir  nitentur alora puncta
horizantis, hoc est dgo puncta exacte opposita invicem, in resectucentri
quadrantis, et tertium eodem despectu fere medium fare inguam quia et Flescoprum
quo observatur nondum exacte sed cirater medium  haberaus +) ostendi supra
quomodores rectificandae dioptrae fixae sita ut prorsa aorsumque respidiant
quo consequenter facto, observo suppositum, angulum ecturm cum mobilus diaptra
in quadrante et cum diopera in quadrante fixa respierens antrorsum et noto
riligenter duo objectorum puncta Inde neque codilea nec mobili brachio motis
quadrantis motis; eadem objecta inveniosper dioptras movele, et fixas respicient
retroisum, et dougens unam dropliarum exacte ad unum punctum expores observoquantum
variet ab altero objocto, intra vel extra inde dimidietur differentra aestimatione
et moveatur mobilis dioptra ope cochilarum, ita ut respicia medium peructum. Atqu
noc examen oliquotres depeto donec non amplius appareat differentia, et
ita artus sumangulas a quolibet latre mobitis tubi inter iisum  dioptras, u
prorsumac retroisim introspiciendo esse inter se aequales, utque ideo ambosesse rectot
quo invento observo per tudices in cochleari lamina et limbus, quot revolutiones et
quol revolutionis partis cochlea fuit acta ad aperiendum hunc angulum is
numerus respondebit gradibus 90. quo divisoin partes 90. habentur nomeri pro
volibet gradu, et dibieindo communem differentio inter eos in 60 partes erabebis
nut et numerum; eotem modo et secumdn rablbis mlediodendo per per 60
hoc non necesse, non subducendo numerum proxime minorem in cabula
quam ratione revosutionum condendo supra diximus par 5F Eabelis minat
Iu
aradum minutum et aliquos forse numeros praeteret, quos facile inveniesbreve
c
per
tabusa communium differentiarum serundarum. Obiiciet aliquis foret diviscitores
inquadrate non respondere divisionibus supra factes inn the plate (.credo in the sereto platet
reppondeo partum qepondetit partariron. Respondent quoin eo quod omnis divesiones factq
integis revolutionibus monstrant exacte idem per audices aquod faciant inquadrante; sed partes revo–
lotionum non sunt exacte et Gngometrice cequales respondente are mot exacteus lurd matuemet
caleu thesame pointe vut by the Inde, unon a rinqs equallus divided shat are made repon
a limb ofsa quadian. Sed haec sensu etiam 60 pedio telescopio adjuto, apparent aequalia
ieoque sufficientia nec opus rectificare. siquis velis summur subtilitate faciet division
at the imexpinus serundum proportiones diferentiam Tangentium that are subtended
Woithin halne Compass et the distane ofthe trvo nex Threads, et cerbe
2
in ipsis minulis ingememus diffcientia, in 6 unantis etiam non differte ins
partibus, quod est millies subsitus quam sensus etro, armatus dare possit
a
 vaeras tundem at
7000000